Cứ đến đầu tháng Giêng, ngư dân ở vùng biển Thanh Hoá lại bắt đầu chuyến hành trình ra khơi đánh bắt cá trích. Mùa cá trích kéo dài 4 tháng, từ tháng giêng đến tháng 3 âm lịch hàng năm.
Tháng 3 âm lịch cũng là thời điểm mùa đánh bắt cá trích bước vào giai đoạn vụ mùa chính. Tại vùng biển các xã Quảng Đại, Quảng Hùng, Quảng Vinh (TP. Sầm Sơn), Quảng Hải, Quảng Thái (huyện Quảng Xương)...đang tích cực ra khơi bám biển, hứa hẹn một mùa vụ bội thu.
Khi vào bờ, ngư dân nhanh chóng gỡ lưới để đảm bảo cá còn tươi.
Các ngư dân cho biết, năm nào cũng vậy, cứ đến cuối mùa gió Bấc, cá trích ở ngoài khơi thường di chuyển vào gần bờ để kiếm ăn và sinh sản, nên họ không phải đánh thuyền xa bờ, chỉ để thuyền cách đất liền 2 hải lý là có thể kéo lưới.
Năm nay, tuy mùa cá trích đến muộn hơn song số lượng đánh bắt lại dồi dào. Ngay từ đầu mùa, mỗi thuyền trung bình mang về gần 2 tạ cá trích cho mỗi lần ra khơi. Anh Viên Đình Hưng (43 tuổi) thuyền viên có kinh nghiệm gần 20 năm làm nghề chài lưới cho biết: “Năm ngoái vào thời điểm này, lượng cá trích thu về mỗi ngày còn chưa đến 1 tạ. Nhưng năm nay thời tiết ôn hoà hơn, lượng cá đánh bắt mỗi ngày ít nhất là phải 1,5 tạ, có khi phải mất 3 giờ đồng hồ để gỡ lưới nên ngư dân chúng tôi cũng phấn khởi ra khơi bám biển.”
Tại bờ biển xã Quảng Đại (TP.Sầm Sơn), mỗi sáng có hàng chục tàu thuyền có công suất dưới 90CV cập bờ, mang theo hơn 1 tạ cá trích sa lưới trên mỗi thuyền. Các thuyền, ghe ở đây chủ yếu là các thuyền nhỏ, được làm từ thân cây luồng (họ nhà tre nứa) rắn chắc, thích hợp cho việc đánh bắt gần bờ. Đây cũng là tàu thuyền của hàng chục hộ dân sinh sống trên địa bàn.
Những tiểu thương cũng giúp đỡ chủ thuyền gỡ lưới cho kịp giờ phân phối cá trích ra chợ.
Ngày nào cũng vậy, cứ 1h sáng, ngư dân lại giăng lưới ra khơi. Những tấm lưới này được đan theo hình mắt cáo, rộng 3,5cm, đủ để đảm bảo không một con cá nào có thể lọt lưới. Đến tầm 4-5h, các ngư dân nhanh chóng kéo lưới, đánh thuyền vào bờ. Ở trên bờ là hàng trăm các thương lái đang đứng chờ thuyền cập bến, sẵn sàng rổ, thúng để đón mẻ cá trích mới lên.
Khác với trước đây, để đưa thuyền vào bờ, ngư dân phải dùng đòn bẩy và dây thừng tốn nhiều sức người thì giờ đây, đã có xe kéo chuyên dụng để kéo thuyền. Với mỗi lần kéo, ngư dân phải chi trả khoảng 25.000 đồng - 30.000 đồng/thuyền, tương đương với hơn 1kg cá trích bán lẻ.
Bà Viên Thị Hè (47 tuổi), người sinh sống bằng nghề buôn cá được gần 30 năm chia sẻ: “Năm nay cá trích đến muộn hơn mọi năm nhưng lại được mùa. Hiện tại đang là giữa vụ nên nguồn cá dồi dào nên giá thành cũng rẻ đi một chút. Mùa cá trích nhanh hết, tầm hơn 1 tháng nữa là qua vụ khác rồi, còn tôi đến mùa gì là bán loại hải sản nấy”.
Theo khảo sát của PV, giá cá trích thu mua ngay trên bờ biển dao động từ 15.000 đồng- 17.000 đồng/kg. Khi được phân phối tiêu thụ tại các chợ dân sinh, chợ hải sản, cá trích được các tiểu thương nâng giá lên từ 25.000- 30.000 đồng/kg. Dù giá thành không cao như các loại hải sản khác nhưng ngư dân lại đánh bắt được số lượng lớn nên hầu như năm nào cũng mang về thu nhập khá.
Cá trích chỉ nặng khoảng 100gr và dài khoảng 15cm. Cá có phần da và vảy hơi xanh và thân hình thuôn dài, nó còn có xương khá nhỏ. Đặc biệt dưới phần bụng có có răng cưa rất nhọn và sắc.
Theo ngư dân, cá trích có hàm lượng chất dinh dưỡng cao hơn nhiều so với các loại hải sản khác, thịt thơm ngon. Thường vào đầu vụ, các trích to con, dày mình và ít xương hơn. Đến cuối vụ, cá trích gầy đi, nhiều xương nên người dân thường thu mua số lượng lớn cá trích vào giai đoạn đầu vụ.
Cá trích tươi được nhiều người ưa thích khi chế biến thành các món ngon, trong đó có món cá trích nướng than. Ngoài ra, cá trích có thể chế biến thành món gỏi cá tươi, cá trích rán chấm mắm tỏi, cá trích kho, chả cá trích…Người dân vùng ven biển Thanh Hoá còn được dịp thu mua số lượng nhiều để làm nước mắm, là thứ quà quê xứ Thanh làm nức lòng du khách thập phương.
Bài và ảnh: Nguyễn Linh
