Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng vừa được Bộ Y tế ban hành, trong bối cảnh lối sống ít vận động đang trở thành một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu đối với sức khỏe người Việt.
Theo Bộ Y tế, doanh nghiệp không chỉ hướng tới năng suất lao động mà cần xây dựng môi trường làm việc khuyến khích nhân viên vận động thường xuyên. Các đơn vị được khuyến khích ban hành quy định hoặc hướng dẫn về hoạt động thể lực tại nơi làm việc; bố trí thời gian để người lao động tập thể dục giữa giờ, tham gia các hoạt động ngoại khóa phù hợp.
Đáng chú ý, Bộ Y tế khuyến khích doanh nghiệp xây dựng cơ chế khen thưởng tập thể, cá nhân tích cực tham gia hoạt động thể lực, coi đây là một phần của văn hóa doanh nghiệp. Hình thức khen thưởng sẽ do từng doanh nghiệp chủ động quyết định, phù hợp với điều kiện thực tế.
Khuyến nghị được đưa ra trong bối cảnh Điều tra quốc gia về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm năm 2021 cho thấy 22,2% người trưởng thành chưa đạt mức hoạt động thể lực theo khuyến cáo. Tỷ lệ này ở nữ giới lên tới 28%, cao hơn đáng kể so với nam giới (16%). Trong khi đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành là 15%, riêng khu vực thành thị lên tới 21%.
Theo Bộ Y tế, việc ngồi quá lâu và ít vận động làm gia tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, đồng thời liên quan chặt chẽ đến nhiều bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Vì vậy, tăng cường vận động cần được triển khai đồng bộ tại cơ quan, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng.
Đối với môi trường công sở, người lao động được khuyến nghị sau mỗi khoảng thời gian làm việc nên dành từ 5-10 phút để đứng dậy đi lại, giãn cơ, xoay khớp hoặc tập các bài hít thở nhằm giảm tác hại của việc ngồi liên tục.
Bộ Y tế cũng gợi ý doanh nghiệp xây dựng "giờ vận động" hằng ngày hoặc hằng tuần, bố trí khu vực giãn cơ với thảm tập, bóng tập, dây kháng lực; thiết kế lối đi bộ nội bộ; khuyến khích sử dụng cầu thang thay cho thang máy và trang bị bàn nâng hạ hoặc ghế công thái học để cải thiện tư thế làm việc.
Ngoài ra, các doanh nghiệp có thể tổ chức giải thể thao nội bộ như bóng đá, cầu lông, bóng bàn, chạy bộ, yoga, aerobic... hoặc phát động các chương trình như "10.000 bước mỗi ngày", "Tháng vận động vì sức khỏe". Nếu điều kiện cho phép, doanh nghiệp được khuyến khích hỗ trợ thành lập các câu lạc bộ thể thao dành cho người lao động.
Bộ Y tế cũng khuyến nghị ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả rèn luyện, như sử dụng ứng dụng đếm bước chân, nhắc nhở vận động, hướng dẫn bài tập tại chỗ hoặc tổ chức các thử thách trực tuyến kèm bảng xếp hạng nhằm tăng tính gắn kết giữa nhân viên.
Về thời lượng tập luyện, Bộ Y tế khuyến cáo người trưởng thành nên duy trì hoạt động thể lực ít nhất 5 ngày mỗi tuần, với tổng thời gian từ 150-300 phút vận động cường độ vừa, hoặc 75-150 phút vận động cường độ mạnh, hoặc kết hợp cả hai.
Bên cạnh các bài tập sức bền, mỗi tuần cần dành ít nhất hai buổi để tập tăng cường sức mạnh các nhóm cơ chính, đồng thời hạn chế tối đa thời gian ngồi yên kéo dài. Những hình thức vận động phù hợp gồm đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, bóng đá, cầu lông, bóng chuyền, yoga, khiêu vũ, dân vũ thể thao, làm vườn hoặc lao động chân tay.
Đối với người từ 60 tuổi trở lên, Bộ Y tế khuyến nghị duy trì thời lượng vận động tương tự người trưởng thành nếu sức khỏe cho phép; đồng thời tập sức mạnh ít nhất hai ngày mỗi tuần và thực hiện các bài tập thăng bằng tối thiểu ba ngày để giảm nguy cơ té ngã. Trong quá trình tập luyện, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, chóng mặt hoặc mệt nhiều, cần dừng ngay để nghỉ ngơi và theo dõi sức khỏe.
