Trung Quốc, từng là thị trường lớn nhất cho xuất khẩu hải sản của Nhật Bản, đã cấm mua hải sản có nguồn gốc từ Nhật Bản với lý do nguy cơ ô nhiễm phóng xạ sau khi Tokyo Electric Power bắt đầu xả nước đã xử lý từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima vào Thái Bình Dương vào tháng 8/2023.
Xuất khẩu các sản phẩm nông, lâm, thủy sản của Nhật Bản trong nửa đầu năm 2024 đã giảm lần đầu tiên kể từ năm 2020 khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 43,8%. Sò điệp là mặt hàng bị ảnh hưởng nặng nề nhất, giảm 37% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ảnh minh họa: Source: Stefan Schauberger on Unsplash.
"Chúng tôi vẫn chưa bù đắp hoàn toàn cho khoản lỗ từ Trung Quốc về khối lượng, nhưng xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Canada, Thái Lan và Việt Nam đang tăng lên, thúc đẩy đáng kể đà tăng trưởng ở các thị trường thay thế", Norihiko Ishiguro, chủ tịch Tổ chức Thương mại Đối ngoại Nhật Bản (JETRO) cho biết.
Cơ quan thương mại đang thúc đẩy đa dạng hóa các điểm đến xuất khẩu sò điệp và các sản phẩm khác bị ảnh hưởng bởi lệnh hạn chế của Trung Quốc bằng cách thiết lập các kênh thương mại mới tại châu Á, Hoa Kỳ và châu Âu, ông nói thêm.
"Những nỗ lực quảng bá mạnh mẽ của chúng tôi đã giúp chuyển hướng 20-30% lượng sò điệp xuất khẩu bị mất do lệnh cấm nhập khẩu của Trung Quốc", ông Ishiguro cho biết vào thứ Sáu, trước lễ kỷ niệm một năm ngày xả nước Fukushima vào ngày 24/8.
"Xuất khẩu hải sản của Nhật Bản có tiềm năng tăng trưởng đáng kể, sẽ không mất nhiều thời gian để bù đắp khoảng cách do lệnh cấm của Trung Quốc gây ra", ông nói thêm.
Nhật Bản đã xuất khẩu 87,1 tỷ yên (592 triệu USD) các sản phẩm thủy sản sang Trung Quốc vào năm 2022, trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản, theo dữ liệu của Chính phủ Nhật Bản. Con số này, bao gồm cả ngọc trai và san hô, đã giảm xuống còn 61 tỷ yên vào năm 2023 và 3,5 tỷ yên vào nửa đầu năm 2024.
Với ngân sách bổ sung 5 tỷ yên từ chính phủ, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (Jetro) đã hỗ trợ 170 sự kiện trong năm qua để quảng bá sò điệp, cá đuôi vàng và các loại cá khác tại hơn 70 thành phố ở Nhật Bản và nước ngoài, bao gồm Davos, Thụy Sĩ và San Francisco.
Jetro cũng đã mời các đầu bếp, người có sức ảnh hưởng và người mua nổi tiếng từ nước ngoài đến tham quan các chợ cá và nghề cá ở Nhật Bản, trong khi các chiến dịch ở Thái Lan quảng bá hải sản Nhật Bản tại các nhà hàng không phải của Nhật Bản như Thái, Italy, Trung Quốc.
Ông Ishiguro cho biết thêm, phái đoàn cũng đã được cử đến Việt Nam và Mexico để khám phá các địa điểm chế biến thay thế cho sò điệp, nhằm thay thế chuỗi cung ứng của Trung Quốc.
Ông lưu ý rằng có thể kỳ vọng tăng trưởng ở các thị trường mới nổi như Đông Âu và Trung Đông, đồng thời chỉ ra rằng chỉ riêng ở Ba Lan đã có 2.000 nhà hàng Nhật Bản.
Đồng yên yếu và sự bùng nổ của ngành du lịch Nhật Bản cũng là những yếu tố góp phần, đồng thời nói thêm rằng không còn bất kỳ rủi ro nào về danh tiếng liên quan đến hải sản Nhật Bản bên ngoài Trung Quốc.
Điệp Nguyễn (Theo Reuters)
