Báo cáo ghi nhận xu hướng cắt giảm viện trợ, hạn chế đầu tư phát triển và chuyển nguồn tiền sang các tổ chức cho vay đa phương thay vì hỗ trợ trực tiếp cho các nước nghèo.
Nghiên cứu dựa trên Chỉ số Cam kết Phát triển (Commitment to Development Index – CDI). Đây là bảng xếp hạng do Trung tâm Phát triển Toàn cầu (CGD) ở Washington thực hiện hai năm một lần.
CDI đánh giá 38 nền kinh tế lớn dựa trên hơn 100 tiêu chí, phản ánh mức độ mà chính sách của mỗi quốc gia hỗ trợ hoặc gây ảnh hưởng tới các nước nghèo. Các tiêu chí bao gồm viện trợ tài chính, thương mại, đầu tư, bảo vệ môi trường, tiếp nhận người di cư, công nghệ, y tế và an ninh.
Theo bảng xếp hạng mới nhất của CDI, Thụy Điển, Đức, Na Uy và Phần Lan tiếp tục đứng đầu nhờ duy trì mức đóng góp cao cho phát triển toàn cầu. Vương quốc Anh tăng hai bậc lên vị trí thứ 5, nhưng thứ hạng này dựa trên dữ liệu thu thập trước khi nước này công bố cắt giảm 40% ngân sách viện trợ - động thái dự kiến sẽ khiến Anh tụt hạng trong những kỳ đánh giá tiếp theo.
Trong khi đó, Mỹ giảm hai bậc xuống vị trí thứ 28. Báo cáo cho biết thứ hạng này chưa phản ánh những đợt cắt giảm viện trợ trị giá hàng tỷ USD được thực hiện kể từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức. CGD nhận định các điều chỉnh chính sách của Washington “rất đáng kể” và xu hướng này có thể tiếp tục.
Nghiên cứu được công bố ngay trước Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Nam Phi. Tổng thống Trump - người đã cắt giảm mạnh ngân sách viện trợ nước ngoài và đóng cửa USAID - sẽ không tham dự hội nghị này. Nhiều nước phát triển khác cũng giảm viện trợ để chuyển ngân sách sang quốc phòng.
Báo cáo ghi nhận một số điểm tích cực: hơn 75% quốc gia trong danh sách đã giảm lượng khí thải giai đoạn 2019-2023, và nhiều nước tăng cường tiếp nhận người di cư và người tị nạn.
Dù vậy, CGD kết luận xu hướng chung vẫn “đi lùi”, khi xuất khẩu vũ khí tăng, rào cản thương mại lớn hơn và trợ cấp nhiên liệu hóa thạch tiếp tục tăng.
