Tham dự và chủ trì Hội thảo tại điểm cầu chính của Bộ TN&MT có Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân và lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ, các thành viên Ban soạn thảo, Tổ biên tập Dự thảo Nghị định. Tại 40 điểm cầu có sự tham gia của đại diện cơ quan, tổ chức, đơn vị trong nước và quốc tế, cùng các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu nghiên cứu về môi trường.
Nhiều nội dung mới, mang tính đột phá
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Thứ trưởng Bộ TN&MT Võ Tuấn Nhân cho biết, Luật BVMT năm 2020 liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều luật khác nhau, khối lượng nội dung rất lớn. Lĩnh vực môi trường cũng là lĩnh vực được các đại biểu Quốc hội, cử tri cả nước, các cấp, các ngành, tổ chức, cá nhân trong xã hội quan tâm.
Ban Chủ tọa điều hành Hội thảo.
Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) năm 2020 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2022 với nhiều nội dung mới, mang tính đột phá. Để cụ thể hóa những điểm mới được đặt ra trong Luật, Bộ TN&MT đã phối hợp với các cơ quan, tổ chức, chuyên gia, nhà khoa học xây dựng Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật BVMT.
Đến nay, Dự thảo Nghị định gồm 13 Chương, 197 Điều đã được gửi đăng lấy ý kiến rộng rãi của tổ chức, cá nhân trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ và của Bộ, đồng thời gửi lấy ý kiến chính thức của các Bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, xác định khối lượng dự kiến hướng dẫn trong Nghị định rất lớn, nhiều nội dung mới, thay đổi căn bản so với các quy định hiện hành. Trước đó, Bộ TN&MT đã tổ chức thành công 4 Hội thảo trực tuyến tham vấn ý kiến các địa phương khu vực miền Bắc, miền Trung, miền Nam và Hiệp hội, doanh nghiệp trên cả nước.
Để bảo đảm tính khả thi của Dự thảo Nghị định, Hội thảo tiếp tục tổ chức nhằm lắng nghe ý kiến góp ý, trao đổi, thảo luận của các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong nước và quốc tế; cùng các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu về môi trường, qua đó, hoàn thiện các quy định của Nghị định.
Các đại biểu tham dự Hội thảo tại điểm cầu Bộ TN&MT.
Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân nhấn mạnh, đây là Nghị định có dung lượng lớn, đồ sộ, với nhiều vấn đề mới và khó, lần đầu tiên được áp dụng ở Việt Nam.
Báo cáo tại Hội thảo, Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục Môi trường Nguyễn Hưng Thịnh đã giới thiệu Dự thảo Nghị định số 2 quy định chi tiết một số điều của Luật BVMT. Dự thảo Nghị định bao gồm: 13 chương 197 Điều và Phụ lục, với các nội dung chính: Bảo vệ các thành phần môi trường; phân vùng môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường; giấy phép môi trường, đăng ký môi trường; BVMT trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đô thị, nông thôn và một số lĩnh vực; quản lý chất thải; trách nhiệm tái chế, xử lý sản phẩm, bao bì thải bỏ của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu; quan trắc môi trường; hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường; phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường; bồi thường thiệt hại về môi trường; công cụ kinh tế và nguồn lực BVMT; quản lý nhà nước, thanh tra, kiểm tra và dịch vụ công trực tuyến về BVMT.
Về phân vùng môi trường, Dự thảo Nghị định quy định việc phân vùng môi trường đối với các khu vực địa lý tự nhiên có yếu tố nhạy cảm về môi trường thành các vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng hạn chế phát thải và vùng khác. Quy định cụ thể việc xác định phân vùng môi trường trong quy hoạch BVMT quốc gia, quy hoạch tỉnh để từ đó đưa ra định hướng BVMT đối với vùng bảo vệ nghiêm ngặt và vùng hạn chế phát thải.
hứ trưởng Võ Tuấn Nhân phát biểu chủ trì Hội thảo.
Về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, Dự thảo Nghị định quy định cụ thể các chiến lược, quy hoạch có tính chất kỹ thuật chuyên ngành có tác động lớn đến môi trường thuộc đối tượng phải đánh giá môi trường chiến lược.
Về tiêu chí môi trường để phân loại dự án đầu tư: Dự thảo Nghị định đã quy định chi tiết từng nhóm tiêu chí về môi trường. Dự thảo Nghị định cũng quy định danh mục các loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và phân loại theo 03 mức công suất: lớn, trung bình và nhỏ.
Về ĐTM, Dự thảo Nghị định cũng quy định chi tiết về tham vấn trong thực hiện ĐTM trên cơ sở kế thừa các quy định của Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 về đối tượng, hình thức tham vấn thông qua tổ chức họp lấy ý kiến của cộng đồng dân cư; lấy ý kiến bằng văn bản của cơ quan, tổ chức có liên quan và quy định một số trường hợp tham vấn đặc thù.
Đồng thời, Dự thảo Nghị định cũng quy định cụ thể về hình thức tham vấn thông qua đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan thường trực thẩm định. Quy định trách nhiệm của chủ dự án đầu tư trong quá trình chuẩn bị, triển khai thực hiện dự án trước khi vận hành trong trường hợp có thay đổi so với quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo ĐTM.
Giấy phép môi trường là một trong các nội dung mới của Luật BVMT 2020. Với các quy định được Luật giao, dự thảo Nghị định tập trung quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp, điều chỉnh, cấp đổi, cấp lại, thu hồi giấy phép môi trường; việc thẩm định, cấp giấy phép môi trường thực hiện thông qua hội đồng thẩm định, đoàn kiểm tra theo tinh thần đơn giản hóa thủ tục hành chính…
Nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết
Góp ý về dự thảo Nghị định này, đại diện các tổ chức, các chuyên gia, nhà khoa học đều ghi nhận sự nỗ lực của cơ quan soạn thảo khi đã thể chế hóa cụ thể nhiều nội dung mới của Luật BVMT 2020.
Có ý kiến về giấy phép môi trường, TS. Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho rằng, giấy phép môi trường là quy định mới ở Việt Nam nhưng không mới với nhiều quốc gia trên thế giới. Ông Tùng đề xuất việc cấp giấy phép môi trường sau khi doanh nghiệp đã có thiết kế chi tiết các công trình bảo vệ môi trường; sau khi được cấp giấy phép, doanh nghiệp mới triển khai xây dựng các công trình và chịu sự giám sát của thanh tra.
Theo dự thảo Nghị định, cơ quan cấp phép là Bộ TN&MT, UBND tỉnh và huyện. Ở ba cấp này, cần có mẫu hồ sơ, quy trình thủ tục được đơn giản hóa phù hợp ở các cấp để thuận lợi trong thực hiện.
Nói về nội dung bảo vệ các thành phần môi trường, ông Đỗ Thanh Bái – Hội Hóa học Việt Nam nhận xét, Danh mục 6 về các loại hình hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm còn thiếu một loại hình, cần phải bổ sung như: xử lý chất thải nguy hại, các doanh nghệp hóa chất sản xuất sơn, mực in, pin mặt trời, pin sạc. Đối với kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí, phải thể hiện được những hành động của cơ quan quản lý và chủ nguồn thải. Ông Bái cũng lưu ý, việc cấp Giấy phép môi trường là một quy định mới, song cần quy định thủ tục đơn giản, hợp lý để không trở thành gánh nặng cho doanh nghiệp.
Về khoảng cách an toàn môi trường với khu dân cư, theo ông Bái, đây là một khái niệm khó định lượng. Theo đó, phải đánh giá được rủi ro để xác định được khoảng cách này và cần sự đồng bộ, kết hợp của nhiều Bộ để xác định được khoảng cách phù hợp.
Cũng về cơ chế EPR, ông Bái đề xuất, nên lồng ghép chặt chẽ với nền kinh tế tuần hoàn và hạn chế nhập khẩu phế liệu vào Việt Nam. “Nếu không siết chặt nhập khẩu phế liệu thì không giải quyết được rác thải trong nước, đặc biệt là nhựa và giấy. Điều này cần động viên doanh nghiệp hướng vào công nghệ tái chế để thực sự EPR có hiệu quả” – ông Bái nói.
Kiến nghị về một số nội dung BVMT đất, nước, không khí, bà Trần Thị Hải - Giám đốc Chương trình phát triển bền vững, Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn thiên nhiên (WWF) đề xuất, đối với BVMT nước cần bổ sung các giải pháp và kế hoạch quản lý để bảo vệ, bảo tồn rừng đầu nguồn, vùng đất ngập nước, rừng ngập mặn. BVMT không khí cần bổ sung thêm các nguồn phát sinh khí thải, đặc biệt là một số loại hình sản xuất đã quy định tại Phụ lục 6, cụ thể là các hoạt động về lọc, hóa dầu, nhiệt điện, sản xuất than cốc, sản xuất khí than…
Về BVMT làng nghề, tại Điều 41 và 43 của Dự thảo Nghị định đề xuất đưa thêm quy định làng nghề đặc thù như nuôi các loài động vật hoang dã, đặc biệt là các loài ĐVHD có nguy cơ lây truyền dịch bệnh sang con người, nuôi các loài thú dữ, quy định di dời và chấm dứt, bồi thường các hoạt động này.
Trân trọng cảm ơn các ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân cho biết, Ban soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định của dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật BVMT, bảo đảm sớm đưa các quy định của Luật đi vào cuộc sống.
PV
