Ngày 15/5, Bộ Công an cho biết Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) đã khởi tố 5 vụ án hình sự về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Trong đó, tại vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Thương mại và Dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media), cơ quan điều tra khởi tố bị can Nguyễn Hải Bình, Tổng Giám đốc, đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Bản quyền tác giả Việt Nam.
BH Media được biết đến là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nội dung số, phân phối âm nhạc và quản lý bản quyền tại Việt Nam. Doanh nghiệp này hợp tác với YouTube, Facebook, TikTok và quản lý nhiều kênh nội dung thuộc các lĩnh vực ca nhạc, phim ảnh, thiếu nhi, thể thao hay tin tức.
Hoạt động chính của BH Media tập trung vào quản lý bản quyền, phân phối nhạc số, phát hành nội dung trên các nền tảng trực tuyến, phát triển ứng dụng giải trí và cung cấp giải pháp truyền thông số cho doanh nghiệp.
Trước khi bị khởi tố, BH Media vướng nhiều ồn ào, tranh cãi liên quan đến bản quyền âm nhạc trên nền tảng YouTube.
Đơn vị này bị nhiều nhạc sĩ, nghệ sĩ và cả Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) phản ứng vì cho rằng đã xác nhận quyền sở hữu đối với nhiều tác phẩm lịch sử, nhạc cách mạng, dân ca hoặc các sáng tác nổi tiếng.
Một trong những vụ việc gây tranh cãi lớn nhất xảy ra vào cuối năm 2021, trong trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và Lào tại AFF Cup, khi phần lễ chào cờ diễn ra, khán giả xem trực tiếp trên YouTube
Sự việc tạo ra làn sóng tranh luận dữ dội. Nhiều ý kiến cho rằng BH Media đã “đánh bản quyền” ca khúc Tiến quân ca của cố nhạc sĩ Văn Cao. Đây là Quốc ca Việt Nam và trước đó gia đình nhạc sĩ đã hiến tặng tác phẩm cho nhân dân, Tổ quốc.
Trước phản ứng của dư luận, BH Media phủ nhận việc nhận sở hữu “Tiến quân ca”. Doanh nghiệp cho rằng nhiều người đã hiểu chưa đúng giữa quyền tác giả và quyền liên quan theo Luật Sở hữu trí tuệ.
BH Media giải thích rằng, quyền tác giả ca khúc vẫn thuộc về cố nhạc sĩ Văn Cao, còn bản ghi âm cụ thể do Hồ Gươm Audio đầu tư sản xuất nên đơn vị này có quyền sở hữu bản ghi và đã ủy quyền quản lý trên YouTube cho BH Media.
Ngoài “Tiến quân ca”, BH Media còn bị nhắc tên trong nhiều vụ khiếu nại bản quyền liên quan đến các tác phẩm dân gian hoặc nội dung của cơ quan nhà nước. Nhiều nghệ sĩ cũng từng công khai bày tỏ bức xúc vì các tác phẩm của họ bị nhận diện bản quyền trên YouTube.
Năm 2021, nhạc sĩ Giáng Son đăng tải ca khúc “Giấc mơ trưa” do Khánh Linh thể hiện. Ca khúc này nằm trong album được phát hành từ năm 2007, do chính Giáng Son làm nhạc, phối khí. Sau đó, kênh của Giáng Son nhận được thông báo khiếu nại bản quyền liên quan đến BH Media.
Sau đó, lý giải về vụ việc, BH Media cũng cho rằng không “đánh gậy bản quyền” đối với ca khúc “Giấc mơ trưa” của nhạc sĩ Giáng Son mà chỉ là cơ chế quét bản quyền tự động. BH Media nắm quyền sở hữu bản hòa tấu đàn nhị “Giấc mơ trưa” do nghệ sĩ Dương Thùy Anh biểu diễn. Do đó, khi bất kỳ kênh nào đăng video có nội dung trùng khớp hoặc tương tự với một đoạn âm thanh trong bản ghi mà họ quản lý hoặc nhận ủy quyền, hệ thống tự động sẽ quét và gửi thông báo đến chủ kênh.
Theo BH Media, nhạc sĩ Giáng Son hiểu lầm giữa quyền bản ghi và quyền tác giả. Sau khi Giáng Son phản ánh thông tin trên trang cá nhân, đơn vị này đã "nhả" xác nhận bản quyền và liên hệ với Giáng Son để giải quyết khúc mắc, tuy nhiên nữ nhạc sĩ từ chối làm việc trực tiếp.
