UBND tỉnh Ninh Bình vừa có Tờ trình đề nghị Bộ VHTT&DL xem xét, quyết định xếp hạng di tích quốc gia đối với 4 di tích: Đền, chùa, văn chỉ Nam Lạng (xã Cổ Lễ); Đình Vị Khê (phường Vị Khê); Từ đường họ Phạm Đình (xã Liên Minh) và Di chỉ khảo cổ Mán Bạc (xã Đồng Thái).
Theo Tờ trình số 10/TTr-UBND của UBND tỉnh Ninh Bình, trong 4 di tích đề nghị xếp hạng di tích quốc gia lần này, đáng chú ý là Di chỉ khảo cổ Mán Bạc.
Tại đây, vào năm 1998 các nhà khảo cổ học đã phát hiện dấu tích cư trú thời tiền sơ sử. Qua nhiều lần khai quật tiếp theo vào các năm 2001, 2024-2005, 2007 đã cho thấy đây là một di tích cư trú, mộ táng tập trung với mật độ cao (105 mộ táng với 107 cá thể) và một hệ thống di vật đặc sắc.
Hệ thống di tích, di vật cho thấy các mối quan hệ đa dạng, phản ánh quá trình thích nghi khai thác tự nhiên và bức tranh khảm nhiều màu sắc của giai đoạn hậu kỳ đá mới - sơ kỳ kim khí ở Việt Nam.
Qua kết quả khai quật mới nhất vào năm 2025 có thể thấy Mán Bạc là di tích cư trú - mộ táng, bao gồm 2 giai đoạn phát triển sớm - muộn. Với tổ hợp di tích, di vật đa dạng phản ánh đời sống vật chất, tinh thần phong phú, quá trình thích nghi khai thác tự nhiên và các mối quan hệ văn hoá đa chiều.
UBND tỉnh Ninh Bình cho rằng, việc 4 di tích này nếu được xếp hạng di tích quốc gia sẽ là cơ sở quan trọng để tỉnh Ninh Bình xây dựng những chính sách và kế hoạch thích hợp để bảo tồn và phát huy giá trị đặc sắc của di tích.
