Sau khi bổ nhiệm đại sứ của mình tại Đan Mạch, ông Trump tuyên bố: "Vì lý do an ninh quốc gia và tự do toàn cầu, Mỹ cho rằng quyền sở hữu và kiểm soát Greenland là điều hoàn toàn cần thiết".
Cũng trong dịp cuối tuần, ông Trump gợi ý rằng Mỹ có thể giành quyền kiểm soát Kênh đào Panama nếu chi phí vận chuyển giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương không được giải quyết.
Bên cạnh đó, ông Trump còn đề xuất Canada có thể trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ và gọi Thủ tướng Canada Justin Trudeau là "thống đốc" của "Tiểu bang Canada vĩ đại".
Ông Trump gần đây đã đăng tải trên mạng xã hội rằng "Người dân Canada muốn Canada trở thành tiểu bang thứ 51", kèm theo hình ảnh của chính ông đang đứng trên đỉnh núi, quan sát xung quanh với lá cờ Canada bên cạnh.
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đăng một hình ảnh do AI tạo ra về ông đang đứng trên núi với lá cờ Canada bên cạnh. Ảnh: Truth Social/realDonaldTrump
Những phát biểu này nằm trong danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ mà ông Trump đã đưa ra khi còn chưa nhậm chức chính thức vào ngày 20/1 tới.
Thủ tướng Trudeau cho rằng ông Trump chỉ đang đùa về khả năng sáp nhập Canada vào Mỹ, tuy nhiên, cả hai đã gặp nhau gần đây tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của ông Trump ở Florida để thảo luận về những lời đe dọa áp thuế 25% đối với hàng hóa Canada.
Greenland, hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo này có 80% diện tích bị bao phủ bởi băng và là nơi có một căn cứ quân sự lớn của Mỹ.
Greenland giành quyền tự chủ từ Đan Mạch vào năm 1979, và Thủ tướng Greenland, ông Mute Bourup Egede, đã lên tiếng phản đối các yêu cầu của ông Trump về việc chuyển giao quyền kiểm soát. Ông Egede khẳng định: "Greenland là của chúng tôi. Chúng tôi không bán và sẽ không bao giờ bán. Chúng tôi không được phép đánh mất cuộc chiến đấu nhiều năm của mình vì tự do".
Vào năm 2019, ông Trump đã hủy chuyến thăm Đan Mạch sau khi Đan Mạch từ chối lời đề nghị mua Greenland của ông, và cuối cùng kế hoạch này không thành công.
Ngoài ra, ông Trump cũng tuyên bố vào Chủ nhật rằng Mỹ đang bị "lừa dối" tại Kênh đào Panama. Ông nói: "Nếu các nguyên tắc đạo đức và pháp lý của cử chỉ hào hiệp này không được tuân thủ, chúng tôi sẽ yêu cầu Kênh đào Panama được trả lại cho Mỹ, toàn bộ và nhanh chóng, không có bất kỳ câu hỏi nào".
Kênh đào Panama, một công trình trọng điểm được Mỹ xây dựng vào đầu những năm 1900, đã được chuyển giao cho Panama theo một hiệp ước ký kết vào năm 1977 dưới thời Tổng thống Jimmy Carter. Mỹ chính thức từ bỏ quyền kiểm soát Kênh đào vào ngày 31/12/1999, gần 25 năm trước.
Mới đây, Kênh đào Panama đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng khi các hồ chứa nước bị ảnh hưởng bởi hạn hán kéo dài trong năm 2023. Điều này đã khiến số lượng tàu thuyền qua lại kênh đào giảm đáng kể. Với lượng tàu ít hơn, các nhà quản lý kênh đã phải tăng phí mà các hãng tàu phải trả để giữ chỗ sử dụng kênh đào.
Tổng thống Panama, ông José Raúl Mulino, đã phản hồi rằng "mỗi mét vuông của kênh đào thuộc về Panama và sẽ tiếp tục như vậy". Ông Trump lập tức trả lời trên mạng xã hội: "Chúng ta hãy cùng xem!". Ông cũng đăng một bức ảnh lá cờ Mỹ ở khu vực kênh đào, với dòng chú thích: "Chào mừng đến với Kênh đào Mỹ!".
Hoài Phương (theo Metro, CNN, NYT)
