Đây là nghiên cứu đầu tiên có quy mô lớn như vậy về các loài bò sát với sự tham gia của 961 nhà khoa học ở 24 quốc gia trên sáu lục địa và mất 15 năm để hoàn thành.
Loài thằn lằn agama núi có sừng (Ceratophora stoddartii) là loài đặc hữu của Sri Lanka, có nguy cơ tuyệt chủng - Ảnh: CNN
Một con rùa lưỡi cày cực kỳ nguy cấp (Astrochelys yniphora) được nuôi thả trong tự nhiên tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Vịnh Baly ở Madagascar - Ảnh: CNN
Một loài cá sấu ăn thịt (Gavialis gangeticus) cực kỳ nguy cấp, được tìm thấy ở Ấn Độ - Ảnh: CNN
Rắn hổ mang chúa (Ophiophagus hannah) được liệt kê vào danh sách các loài dễ bị tổn thương trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Có thể phân biệt rắn hổ mang chúa với các loài rắn hổ mang khác bằng kích thước và kiểu cổ của chúng - Ảnh: CNN
Một con cá sấu đầm lầy (Crocodylus palustris) được tìm thấy ở Ấn Độ. Loài này được liệt kê vào danh sách các loài dễ bị tổn thương trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) - Ảnh: CNN
Cự đà Jamaica (Cyclura collei) cực kỳ nguy cấp được tìm thấy ở đồi Hellshire trên bờ biển phía nam Jamaica - Ảnh: CNN
Các đánh giá toàn cầu tương tự đối với các lớp động vật khác cho thấy 40,7% động vật lưỡng cư, 25,4% động vật có vú và 13,6% loài chim đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng.
Nhà động vật học Bruce Young chia sẻ trong một cuộc họp báo: "Đối với nhiều người, loài bò sát không có sức lôi cuốn và họ tập trung bảo tồn các loài thú và chim nhiều hơn. Nhưng nhờ sự kiên trì, chúng tôi đã tìm được nguồn kinh phí cần thiết để hoàn thành nghiên cứu". Bruce Young là nhà động vật học trưởng và nhà khoa học bảo tồn cấp cao tại NatureServe, một tổ chức phi lợi nhuận về bảo tồn thiên nhiên. Ông là một trong những tác giả của nghiên cứu được công bố hôm thứ Tư trên tạp chí Nature.
"Thông qua những nghiên cứu như thế này, chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của những sinh vật này. Chúng là một phần của cây sự sống. Giống như bất kỳ loài nào khác, chúng cũng đáng được chú ý".
Phá hủy môi trường sống
Những con cự đà Jamaica sơ sinh được đội bảo tồn động vật thu thập khi chúng rời khỏi tổ. Đây là một nỗ lực nhằm bảo vệ chúng khỏi sự xâm lấn của các loài động vật ăn thịt - Ảnh: CNN
Rắn leo cây đặc hữu của Sri Lanka (Dendrelaphis caudolineatus) là loài dễ bị tổn thương - Ảnh: CNN
Rồng Komodo có nguy cơ tuyệt chủng (Varanus komodoensis) sống ở các đảo Komodo, Rinca, Flores và Gili Motang của Indonesia - Ảnh: CNN
Mất môi trường sống do khai thác gỗ, nông nghiệp, đô thị hóa, và cạnh tranh với các loài xâm lấn là những mối đe dọa chính đối với các loài bò sát. Các yếu tố khác có sự đe dọa nhất định đối với một số loài như việc sử dụng chúng trong y học cổ truyền. Cuộc khủng hoảng khí hậu cũng đặt ra một số thách thức chưa rõ ràng, nghiên cứu cho biết thêm.
Theo nghiên cứu, các mối đe dọa đối với loài bò sát là nghiêm trọng nhất trong môi trường rừng.
Nghiên cứu cho thấy cá sấu và rùa là những loài có nguy cơ bị tuyệt chủng cao nhất và cần tập trung nỗ lực bảo tồn nhất, với lần lượt khoảng 57,9% và 50% trong số những loài được đánh giá đang bị đe dọa.
Các tác giả của nghiên cứu cho biết việc thiếu dữ liệu về các loài bò sát và môi trường sống của chúng đã hạn chế các nỗ lực bảo tồn. Họ lưu ý rằng nhiều biện pháp được đưa ra để bảo vệ động vật có vú, chim và lưỡng cư cũng sẽ bảo vệ các loài bò sát.
Các nhà nghiên cứu đã áp dụng các tiêu chí của Danh sách Đỏ các loài bị đe dọa của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đối với 10.196 loài bò sát. Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng 1.829 (21%) loài bò sát đang bị đe dọa tuyệt chủng (được phân loại là dễ bị tổn thương, nguy cấp hoặc cực kỳ nguy cấp theo tiêu chí của IUCN).
Cuộc khảo sát cho biết các loài phổ biến và nổi tiếng như rắn hổ mang chúa đang bị đe dọa.
Đồng tác giả Neil Cox, quản lý Đơn vị Đánh giá Đa dạng Sinh học, một sáng kiến chung của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) và Tổ chức Bảo tồn Quốc tế ở thủ đô Washington, cho biết: “Người ta nghi ngờ rằng chúng có thể đang suy giảm, nhưng nếu không có đánh giá toàn cầu về các loài bò sát, chúng tôi sẽ không biết chúng thực sự dễ bị tổn thương”.
Các phái đoàn từ các chính phủ trên thế giới dự kiến sẽ họp tại Côn Minh, Trung Quốc vào cuối năm nay để thống nhất về một kế hoạch hành động mới về đa dạng sinh học.
Tuy nhiên, Hội nghị 15 các bên tham gia Công ước Đa dạng sinh học (COP 15) đã bị trì hoãn nhiều lần và Trung Quốc vẫn chưa ấn định ngày tổ chức. Các tổ chức bảo tồn thiên nhiên cho biết đây là cơ hội chỉ có một lần trong thập kỷ để thiết lập lại mối quan hệ của nhân loại với thiên nhiên và đảo ngược tình trạng mất đa dạng sinh học.
Huyền Linh (Theo CNN)
