(CLO) Tại buổi làm việc với TP.HCM hôm 23/6, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có ý kiến về việc TP.HCM sử dụng 67.000 tỷ đồng từ việc cổ phần hóa và thoái vốn các DN Nhà nước ; cũng như cho phép Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại các DN thuộc UBND TP. Sự kiện này có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của TP.HCM.[caption id="attachment_169732" align="aligncenter" width="600"] Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên tại TP.HCM sẽ được khánh thành vào năm 2018[/caption]
Ngày 23/6, tại buổi làm việc của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc với TP.HCM về tình hình kinh tế - xã hội và một số vấn đề tăng trưởng của TP, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Lê Thanh Liêm kiến nghị Thủ tướng phê duyệt đề án Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP.HCM ( HFIC ) chính thức thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại toàn bộ các doanh nghiệp thuộc UBND TP.
Đối với danh sách các doanh nghiệp chuyển giao về HFIC, thành phố được chủ động thực hiện và báo cáo Thủ tướng để đảm bảo tiến độ và lộ trình cổ phần hóa.
“Hiện nay TP.HCM đã cân đối nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp khác từ năm 2017 trở đi vào kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn của TP.HCM giai đoạn 2016-2020 khoảng 67.000 tỷ đồng để thực hiện các dự án đầu tư công quan trọng, cấp bách.Vì vậy, để TP.HCM chủ động sử dụng các khoản thu này bố trí cho các dự án đầu tư công mang tính quan trọng, cấp bách nhưng không thể kêu gọi xã hội hóa, kiến nghị Thủ tướng xem xét phê duyệt đề án sử dụng nguồn vốn từ cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (do UBND TP làm chủ sở hữu) và thoái vốn đầu tư tại các doanh nghiệp khác (do UBND TP làm chủ sở hữu)”. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Lê Thanh Liêm nói
Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đồng ý với đề xuất cho TP.HCM giữ lại số tiền này và chấp thuận phương án do TP kiến nghị.
Phù hợp với Luật ngân sáchNhìn ở góc độ kinh tế, ông Phạm Phú Quốc, Tổng giám đốc của HFIC cho rằng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có kết luận rất sát với thực tiễn của TPHCM và có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của TP; Trong đó, Thủ tướng đồng ý mô hình cổ phần hóa, thoái vốn DNNN do UBND TP.HCM làm chủ sở hữu sẽ không thu về Trung ương. Thủ tướng cũng đồng ý cho phép HFIC thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại toàn bộ các DNNN thuộc UBND TP.HCM cho đến khi thành lập cơ quan chuyên trách đại diện sở hữu DNNN.Mô hình cơ quan chuyên trách đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại TP.HCM đã được TP thí điểm từ năm 2010 và được đánh giá rất tốt. UBND TP.HCM cũng đã có báo cáo Thủ tướng mô hình này với đánh giá rằng, HFIC đã hoàn thành nhiệm vụ chính trị khi bảo toàn và phát triển nguồn vốn Nhà nước giao, sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn huy động.Việc Thủ tướng cho phép HFIC chính thức thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại toàn bộ các DN thuộc UBND TP.HCM có ý nghĩa rất quan trọng cho sự phát triển của TP; Bởi qua đó, HFIC sẽ được phép tạo nguồn lực, sử dụng hiệu quả đồng vốn Nhà nước cho mục đích phục vụ dân sinh.[caption id="attachment_169733" align="aligncenter" width="600"] Khu đô thị TP.HCM[/caption]Theo HFIC, TP.HCM cân đối nguồn thu từ cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước tại các DN khác từ năm 2017 trở đi khoảng 67.000 tỷ đồng. Con số này được tính toán trên cơ sở tổng số vốn chủ sở hữu của các DNNN của TP.HCM sẽ được cổ phần hóa trong giai đoạn 2016 - 2020 theo Quyết định 58 (2016) của Thủ tướng Chính phủ.Theo quyết định của Thủ tướng, từ nay đến năm 2020, các DNNN tại TP.HCM phải cơ cấu lại, cổ phần hóa. Trừ một số DN như Công ty TNHH MTV Xổ số Kiến thiết TP.HCM, HFIC…, các doanh nghiệp còn lại phải cổ phần hóa và Nhà nước chỉ nắm giữ một tỷ lệ vốn điều lệ nhất định. TP.HCM xin Trung ương được phép giữ lại nguồn tiền thu từ cổ phần hóa, thoái vốn để đầu tư các công trình hạ tầng, công trình phục vụ dân sinh.TP.HCM đã xác định dùng nguồn tiền cho kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020. Tiêu chí về các dự án được dùng nguồn tiền 67.000 tỷ đồng trên đã được xác định rất rõ. Đó là những dự án đặc thù lớn, các dự án hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội phục vụ dân sinh mà vượt tầm ngân sách của TP.HCM đầu tư.Việc TP.HCM đề nghị giữ lại 67.000 tỷ đồng cũng phù hợp với Điều 37 Luật Ngân sách. Điều luật này quy định những nguồn lực do địa phương đầu tư vào DN thì việc thoái vốn, cổ phần hóa hay cổ tức sẽ được giữ lại cho địa phương.Phát huy hiệu quả “cánh tay nối dài” của ngân sách Có thể nói, hạ tầng đô thị của TP.HCM còn nhiều hạn chế, bất cập. Một trận mưa nhỏ cũng gây ngập nhiều nơi, ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông… Vì vậy, TP.HCM cần nguồn vốn khổng lồ để đầu tư đồng bộ theo nhu cầu phát triển. Tuy nhiên, nếu TP.HCM huy động vốn sẽ đụng trần nợ công. Cụ thể, TP.HCM không được huy động quá 70% so với tổng ngân sách được giữ lại (năm 2017, TP.HCM được giữ lại 67.000 tỷ đồng), tức TP.HCM huy động không quá 42.000 tỷ đồng.Cho dù TP.HCM huy động đụng trần thì đây vẫn là con số nhỏ bé so với nhu cầu. Tuy nhiên, Nghị định 48 (2017) mở ra một “lối thoát”, cho phép DN thuộc TP.HCM tự vay, tự trả. Theo đó, khi đã đụng trần nợ công thì DNNN của TP.HCM được tự vay, tự trả. Điều này có ý nghĩa lớn đối với sự phát triển của TP.HCM, trong bối cảnh nguồn ngân sách khó khăn, các nguồn vốn ODA bị hạn chế, quỹ đất công còn hạn hữu và mức huy động của chính quyền cũng bị khống chế.Mà DN muốn vay được nhiều thì vốn đối ứng, vốn chủ phải nhiều. Để làm được điều này thì phải quy vốn về, nên TP. HCM cho phép quỹ đầu tư phát triển có thêm chức năng đại diện vốn chủ sở hữu của Nhà nước theo kết luận của Thủ tướng. Khi DN có vốn đối ứng nhiều thì trần huy động tăng lên gấp 6 lần so với vốn chủ sở hữu. Đây là lối thoát duy nhất cho ngân sách TP.HCM trong thời gian tới.Nói về những cơ hội cụ thể mở ra cho TP.HCM, ông Phạm Phú Quốc -Tổng giám đốc của HFIC cho biết, Ngân sách của Trung ương có giới hạn, lại phải phân bổ cho nhiều địa phương trong cả nước, nhưng vấn đề cử tri cả nước và giới tài chính mong muốn là nguồn vốn thu được từ việc cổ phần hóa không nên hòa vào nguồn ngân sách rồi “pha loãng” cho việc chi thường xuyên hay một số khoản chi khác. Vấn đề là nguồn thu từ cổ phần hóa này nên được tập trung cho đầu tư phát triển hoặc tái đầu tư vào các nguồn lực Nhà nước để tạo nên lợi nhuận, tất cả để phục vụ cho dân sinh, cho phát triển hạ tầng đô thị.Cụ thể hơn, tổng vốn sổ sách của các DNNN của TP.HCM (gồm 54 công ty THHH MTV) khoảng 46.000 tỷ đồng, so với 1,3 triệu tỷ đồng vốn của các tập đoàn, tổng công ty thuộc bộ, ngành Trung ương thì chỉ chiếm khoảng 3,5%. Dù là con số nhỏ so với vốn của Trung ương, nhưng nó là cánh tay nối dài của ngân sách TP.HCM, là dư địa hiếm hoi của TP.HCM sẽ được chi vào mục đích phục vụ dân sinh. TP.HCM là đầu mối giao thương, về hàng không, cảng biển… nên khi TP.HCM được đầu tư đồng bộ về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật sẽ còn phục vụ đắc lực cho các địa phương khác và cả nước.
Thu Hiền
