'Phát triển du lịch văn hóa giúp quảng bá bản sắc Việt Nam ra thế giới'

Nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững

ThS Nguyễn Thùy Vân cho biết, trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế, văn hóa đang trở thành một nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Trên thế giới, công nghiệp văn hóa và sáng tạo không chỉ đóng góp lớn cho GDP mà còn tạo hàng chục triệu việc làm, phản ánh xu hướng coi văn hóa là trụ cột chiến lược của phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là động lực phát triển. Trong đó, du lịch văn hóa giữ vai trò nổi bật, trực tiếp khai thác giá trị di sản vật thể, phi vật thể để hình thành sản phẩm, dịch vụ đặc sắc; đồng thời quảng bá bản sắc Việt Nam ra thế giới. Đây cũng là lĩnh vực có khả năng kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Theo UNESCO (2022), du lịch văn hóa chiếm khoảng 40% tổng lượng khách toàn cầu – con số cho thấy nhu cầu mạnh mẽ đối với các trải nghiệm giàu bản sắc. Trong đó, Việt Nam sở hữu nền tài nguyên văn hóa đa dạng với Cố đô Huế, Phố cổ Hội An, Tràng An, Mỹ Sơn…, cùng 16 di sản phi vật thể UNESCO như Quan họ, Ca trù, Nhã nhạc cung đình Huế, Nghệ thuật Xòe Thái, Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ...

Ảnh màn hình 2025-11-05 lúc 16.48.44
ThS Nguyễn Thùy Vân (bìa phải), Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam.

Hệ thống làng nghề truyền thống, ẩm thực phong phú, nghệ thuật biểu diễn dân gian và đương đại càng tạo nên những lợi thế hiếm có. Khi gắn với chuyển đổi số như bảo tàng ảo, công nghệ AR/VR, số hóa lễ hội – du lịch văn hóa Việt Nam có thể tạo ra các sản phẩm khác biệt, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn đối mặt với nhiều hạn chế: thiếu cơ chế phối hợp liên ngành, thiếu chính sách đặc thù, chậm đổi mới mô hình quản lý, hạ tầng còn hạn chế, và chuyển đổi số trong bảo tồn – quảng bá chưa đồng bộ.

Theo ThS Nguyễn Thùy Vân, phát triển du lịch văn hóa không thể tách rời việc hoàn thiện thể chế công nghiệp văn hóa bao gồm hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách, tổ chức điều hành. Đây là nền tảng để công nghiệp văn hóa vận hành hiệu quả, tạo động lực tăng trưởng trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Hiện nay, Việt Nam đã có một số bước tiến: Luật Đầu tư 2025 mở rộng các ngành nghề thuộc công nghiệp văn hóa; Nghị định 31/2025/NĐ-CP tạo điều kiện cho xuất nhập khẩu văn hóa phẩm phi thương mại; Chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa đến 2030 đặt mục tiêu đóng góp 7% GDP.

Dù vậy, vẫn còn khoảng trống lớn như thiếu luật chuyên ngành, thiếu chính sách mạnh về nhân lực sáng tạo, dữ liệu thống kê còn hạn chế và hành lang pháp lý chuyển đổi số chưa hoàn thiện.

Gợi ý cho Việt Nam từ những kinh nghiệm quốc tế

Tại khu vực Đông Nam Á, Nhật Bản hiện đang cho thấy vai trò quyết định của thể chế linh hoạt trong phát triển du lịch văn hóa từ gắn với nghệ thuật truyền thống, đến quảng bá văn hóa đại chúng như anime, J-pop. Sau thảm họa Fukushima 2011, Nhật Bản thậm chí dùng văn hóa như công cụ phục hồi xã hội.

Còn tại Châu Âu, Pháp thành công nhờ đặt cộng đồng vào trung tâm phát triển du lịch văn hóa. Nhờ khung thể chế chặt chẽ, Pháp không chỉ bảo tồn hiệu quả các di sản văn hóa được UNESCO công nhận mà còn biến chúng thành động lực phát triển kinh tế và nâng cao vị thế quốc gia.

Thể chế này bảo đảm sự tham gia của cộng đồng địa phương, khuyến khích lễ hội, sản phẩm thủ công và dịch vụ gắn với di sản, đồng thời đầu tư hạ tầng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quảng bá và trải nghiệm du lịch, qua đó kết hợp hài hòa giữa bảo tồn, phát triển và đổi mới.

Ảnh màn hình 2025-11-05 lúc 16.47.24
Quang cảnh Hội thảo khoa học 'Cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện thể chế phát triển các ngành công nghiệp văn hóa" ngày 4/11.

Theo ThS Nguyễn Thùy Vân, Việt Nam có thể rút ra ba bài học lớn: Xây dựng chính sách dài hạn gắn kết phát triển văn hóa – du lịch – sáng tạo; Tạo thể chế linh hoạt, cập nhật theo xu hướng mới; Trao quyền và tạo lợi ích cho cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch văn hóa.

Để đưa du lịch văn hóa trở thành động lực của công nghiệp văn hóa, cần triển khai các giải pháp trọng tâm sau: Hoàn thiện khung thể chế, xây dựng chính sách quốc gia về du lịch văn hóa gắn với công nghiệp văn hóa; Phát triển sản phẩm du lịch sáng tạo dựa trên di sản, kết hợp công nghệ số và đặc trưng vùng miền; Đầu tư hạ tầng du lịch – văn hóa, nâng cao chất lượng dịch vụ tại các điểm đến; Đào tạo nguồn nhân lực quản lý du lịch, nhân lực sáng tạo và đội ngũ làm công nghệ văn hóa; Xây dựng thương hiệu quốc gia về du lịch văn hóa Việt Nam, quảng bá đồng bộ trên nền tảng số.

Cuối cùng, ThS Nguyễn Thùy Vân khẳng định: Du lịch văn hóa tại Việt Nam nếu được định hướng và đầu tư đúng mức sẽ vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa là giải pháp quan trọng hoàn thiện thể chế ngành công nghiệp văn hóa của nước ta.

Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và các đối tác quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm đến văn hóa sáng tạo hấp dẫn trong khu vực và thế giới, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Xem thêm

Đà Nẵng công bố ‘Top 100 Điểm chạm’ năm 2026

Đà Nẵng công bố ‘Top 100 Điểm chạm’ năm 2026

(CLO) “Top 100 Điểm chạm Đà Nẵng” năm 2026, hướng đến mở rộng cách tiếp cận điểm đến từ những địa danh quen thuộc sang các trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, thiên nhiên và đời sống cộng đồng.

Ra mắt tour xuyên Việt 39 ngày, dài nhất Việt Nam

Ra mắt tour xuyên Việt 39 ngày, dài nhất Việt Nam

(CLO) Tour xuyên Việt 39 ngày 38 đêm được xem là hành trình lữ hành dài nhất Việt Nam hiện nay, triển khai theo mô hình ghép khách lẻ, có 31 điểm đón cố định và khởi hành hằng ngày từ ngày 16/11/2026.

Miễn thị thực cho khách Trung Quốc: Cơ hội phục hồi du lịch Khánh Hòa

Miễn thị thực cho khách Trung Quốc: Cơ hội phục hồi du lịch Khánh Hòa

(CL) Chính sách thí điểm miễn thị thực cho khách Trung Quốc đi du lịch theo đoàn mở ra cơ hội khôi phục thị trường khách quốc tế truyền thống của Khánh Hòa. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế chính sách thành tăng trưởng thực chất, địa phương cần tháo gỡ điểm nghẽn hàng không, đổi mới sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Lời hẹn dưới trăng và vòng xòe 2.026 người ở Mường Lò

Lời hẹn dưới trăng và vòng xòe 2.026 người ở Mường Lò

(CLO) Tối 16/10, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 khai mạc tại Sân vận động Nghĩa Lộ (Lào Cai). Những câu chuyện tình yêu, phong tục bản mường được tái hiện qua chương trình nghệ thuật “Xòe Thái – Trọn một vòng yêu”, trước khi 2.026 người cùng nắm tay trong màn đại xòe giữa đêm hội.

AI đang tạo ra sự thay đổi trong cách đi du lịch

AI đang tạo ra sự thay đổi trong cách đi du lịch

(CLO) Từ tìm kiếm thông tin, xây dựng lịch trình đến lựa chọn dịch vụ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang tham gia ngày càng sâu vào hành trình của du khách. Sự thay đổi này buộc ngành du lịch phải điều chỉnh cách tiếp cận khách hàng, tổ chức dịch vụ và quản lý điểm đến.

Năm điểm dừng trong hành trình khám phá Thủy điện Hòa Bình

Năm điểm dừng trong hành trình khám phá Thủy điện Hòa Bình

(CLO) Không chỉ ngắm hồ nước từ mặt đập, hành trình tham quan Thủy điện Hòa Bình đưa du khách đi sâu vào lòng núi, đứng cạnh các tổ máy phát điện và lần theo những dấu mốc của một công trình gắn với lịch sử đất nước thời kỳ đầu đổi mới.

Phong Vị Kỳ Du: Khám phá ẩm thực ba miền qua những câu chuyện văn hóa

Phong Vị Kỳ Du: Khám phá ẩm thực ba miền qua những câu chuyện văn hóa

(CLO) Với mong muốn kết nối những ký ức về hương vị của ẩm thực ba miền ngay giữa lòng Hà Nội và kể lại những câu chuyện văn hóa phía sau mỗi món ăn, dự án Phong Vị Kỳ Du ra đời mở ra một cách tiếp cận trực quan để công chúng thấu hiểu nếp sống, phong tục và những giá trị văn hoá của cha ông qua một hành trình vị giác hoàn toàn mới mẻ.

Lào Cai có hơn 2.100 cơ sở lưu trú, phát triển đa dạng sản phẩm du lịch

Lào Cai có hơn 2.100 cơ sở lưu trú, phát triển đa dạng sản phẩm du lịch

(CLO) Lào Cai hiện có 2.138 cơ sở lưu trú với khoảng 20.600 phòng, cùng mạng lưới doanh nghiệp lữ hành, hướng dẫn viên và các khu, điểm du lịch đa dạng. Đây là nguồn lực quan trọng giúp địa phương đáp ứng nhu cầu của du khách, khai thác lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.

Khách Việt mở rộng hành trình khám phá Trung Quốc

Khách Việt mở rộng hành trình khám phá Trung Quốc

(CLO) Không còn giới hạn trong những điểm đến quen thuộc như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Quảng Châu, du khách Việt ngày càng quan tâm tới Lệ Giang, Đại Lý, Lhasa và nhiều thành phố giàu bản sắc. 

Phát sốt với tọa độ 'săn' Milky Way cực chất cách Hà Nội 2 tiếng lái xe

Phát sốt với tọa độ 'săn' Milky Way cực chất cách Hà Nội 2 tiếng lái xe

(CLO) Không chỉ tìm đến Long Cốc (Phú Thọ) để ngắm bình minh hay chụp ảnh trên những đồi chè xanh mướt, nhiều người trẻ đang lựa chọn nơi đây để săn Milky Way (dải Ngân Hà) giữa bầu trời đêm. Khoảng cách thuận tiện, cảnh quan đặc trưng và điều kiện quan sát ít bị ảnh hưởng bởi ánh sáng đô thị khiến vùng chè này trở thành điểm hẹn của những người yêu bầu trời sao.

Bắc Ninh đề xuất chiến lược phát triển du lịch gắn với văn hóa và kinh tế sáng tạo

Bắc Ninh đề xuất chiến lược phát triển du lịch gắn với văn hóa và kinh tế sáng tạo

(CLO) Ngày 12/10, Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành, đơn vị liên quan về đề xuất Chiến lược phát triển du lịch, văn hóa và kinh tế sáng tạo thành phố, hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng di sản, xây dựng sản phẩm đặc trưng và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Cỡ chữ bài viết: