Việc điều chỉnh nhằm cập nhật các định hướng phát triển mới của đất nước, bảo đảm phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, các chiến lược phát triển văn hóa, thể thao, công nghiệp văn hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu tổ chức bộ máy chính quyền địa phương trong giai đoạn mới.
Theo nội dung điều chỉnh, mạng lưới cơ sở văn hóa quốc gia bao gồm các thiết chế quan trọng như bảo tàng, thư viện, cơ sở điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, trung tâm triển lãm, trung tâm văn hóa trong nước và nước ngoài, các cơ sở đào tạo, nghiên cứu chuyên ngành và Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó là hệ thống di sản thế giới, di tích quốc gia đặc biệt, trụ sở cơ quan văn hóa - thể thao và các cơ sở số hóa dữ liệu, tạo thành mạng lưới đồng bộ phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc.
Quy hoạch xác định phát triển văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho phát triển bền vững. Các giá trị văn hóa được gắn kết hài hòa với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng và đối ngoại, qua đó góp phần nâng cao “sức mạnh mềm” quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Mạng lưới cơ sở văn hóa, thể thao sẽ được phát triển theo hướng kết nối chặt chẽ từ trung ương đến địa phương, gắn với các vùng động lực, cực tăng trưởng và hành lang kinh tế. Quy hoạch cũng chú trọng khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn khó khăn nhằm bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng của người dân đối với các hoạt động văn hóa, thể thao.
Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản hoàn thiện mạng lưới cơ sở văn hóa, thể thao phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia và định hướng phát triển không gian mới. Trong đó, 100% tỉnh, thành phố có đủ ba thiết chế văn hóa cơ bản gồm trung tâm văn hóa - nghệ thuật, bảo tàng và thư viện được đầu tư đồng bộ, hiện đại, gắn với chuyển đổi số. Đồng thời, mỗi địa phương cũng bảo đảm có ba công trình thể thao thiết yếu là nhà thi đấu, sân vận động và bể bơi, từng bước hình thành các tổ hợp thể dục thể thao đạt chuẩn quốc gia.
Quy hoạch cũng hướng tới xây dựng và nâng cấp hệ thống cơ sở văn hóa, thể thao hiện đại, đủ điều kiện tổ chức các sự kiện quy mô quốc gia và quốc tế, qua đó thúc đẩy công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao và hội nhập quốc tế.
Một trong những nội dung trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số, với mục tiêu hoàn thành số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt. Các địa phương thuộc Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO sẽ hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa và giải trí quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại để mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng.
Trong giai đoạn tới, nhiều thiết chế văn hóa quan trọng sẽ được xây dựng mới hoặc nâng cấp. Lĩnh vực bảo tàng dự kiến xây dựng mới một số bảo tàng quốc gia như Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam tại Hà Nội và khu vực phía Nam, đồng thời nâng cấp Bảo tàng Lịch sử quốc gia và các bảo tàng lớn khác nhằm cải thiện chất lượng trưng bày.
Hệ thống thư viện công cộng tại nhiều địa phương sẽ được nâng cấp thành trung tâm tri thức vùng, góp phần tăng cường kết nối và chia sẻ tài nguyên thông tin. Trong lĩnh vực điện ảnh và nghệ thuật biểu diễn, quy hoạch định hướng xây dựng các trung tâm điện ảnh hiện đại, trường quay đạt tiêu chuẩn quốc tế tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM; đồng thời phát triển các nhà hát, trong đó có Nhà hát Opera tại hai đô thị lớn.
Đối với thể thao, quy hoạch tập trung phát triển các trung tâm huấn luyện quốc gia, các trung tâm vệ tinh và xây dựng khu liên hợp thể thao quy mô lớn tại Hà Nội và TP.HCM, đủ điều kiện đăng cai các sự kiện khu vực và châu lục.
Đáng chú ý, hệ thống cơ sở dữ liệu số về văn hóa và thể thao sẽ được xây dựng với các trung tâm dữ liệu tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, tích hợp dữ liệu về di sản, vận động viên, cơ sở vật chất và hệ thống thi đấu, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và dự báo phát triển.
Các nội dung khác của quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước đó vẫn giữ nguyên. Việc điều chỉnh lần này được kỳ vọng tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện của lĩnh vực văn hóa, thể thao, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, sức khỏe nhân dân và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
