Ngày 3/3, phát ngôn viên Văn phòng Nhân quyền Liên hợp quốc, bà Ravina Shamdasani, cho biết phiến quân M23 đã tấn công vào Bệnh viện CBCA Ndosho và Bệnh viện Heal Africa trong đêm 28/2. Chúng đã bắt cóc tổng cộng 131 người, gồm 116 bệnh nhân tại CBCA Ndosho và 15 người tại Heal Africa.
Quân nổi dậy M23 ở CHDC Congo. Ảnh: X/GI
Những người bị bắt cóc được cho là là binh sĩ của chính quyền CHDC Congo hoặc thành viên của lực lượng dân quân thân chính phủ có tên Wazalendo.
"Thật đáng lo ngại khi M23 đang kéo bệnh nhân ra khỏi giường bệnh trong các cuộc đột kích được phối hợp chặt chẽ và giữ họ ở các địa điểm bí mật mà không có liên lạc với thế giới bên ngoài", bà Shamdasani nói, đồng thời kêu gọi thả ngay lập tức những người bị bắt giữ.
Nhóm phiến quân M23, do người Tutsi lãnh đạo, đã tiến vào thành phố Goma vào cuối tháng 1/2025 và từ đó tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát tại phía đông Congo. Nhóm này không chỉ chiếm giữ nhiều khu vực quan trọng mà còn tiếp cận được các nguồn tài nguyên khoáng sản giàu có của Congo.
Cuộc tấn công hiện tại của M23 bắt đầu từ cuối tháng 12/2024, được coi là một trong những bước leo thang nghiêm trọng nhất trong cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ tại khu vực này. Xung đột có nguồn gốc từ hậu quả của cuộc diệt chủng Rwanda năm 1994 và cuộc tranh giành quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên dồi dào của Congo.
Chính phủ Congo, Liên hợp quốc và các cường quốc phương Tây đều cáo buộc Rwanda hậu thuẫn nhóm M23. Tuy nhiên, Rwanda phủ nhận và tuyên bố họ chỉ tự vệ trước các nhóm dân quân người Hutu, những kẻ bị cáo buộc lên kế hoạch tàn sát người Tutsi tại Congo và đe dọa an ninh của Rwanda.
Theo chính quyền Congo, kể từ tháng 1/2025, khoảng 7.000 người đã thiệt mạng ở miền đông nước này. Hơn 500.000 người rơi vào cảnh mất nhà cửa sau khi 90 trại tị nạn bị phá hủy do giao tranh.
Các biện pháp trừng phạt quốc tế, các cuộc điều tra mới của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) cũng như các nỗ lực hòa giải do châu Phi dẫn dắt đều không thể ngăn chặn đà tiến của M23. Phiến quân này hiện đã kiểm soát hai thành phố quan trọng nhất ở miền Đông Congo là Goma và Bukavu.
Cao Phong (theo AJ, CNN, Reuters)
