Tối 22/4, tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Bạch Đằng (phường Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh) Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử tổ chức khai mạc lễ hội truyền thống Bạch Đằng năm 2026.
Trong lịch sử nghìn năm của đất nước, sông Bạch Đằng đã chứng kiến những trận chiến chống giặc ngoại xâm và những chiến công anh dũng của dân tộc.
Lễ hội Bạch Đằng gắn liền với dấu ấn của ba trận chiến Bạch Đằng lịch sử năm 938, năm 981 và năm 1288. Lần thứ nhất, năm 938 quân và dân Việt do Ngô Quyền chỉ huy đánh tan quân Nam Hán, kết thúc 1.000 năm Bắc thuộc, khẳng định độc lập chủ quyền của đất nước.
Lần thứ hai, năm 981, Thập đạo Tướng quân Lê Hoàn đã đánh bại quân xâm lược nhà Tống, bảo vệ vững chắc bờ cõi nước nhà. Lần thứ ba, vào mùa Xuân năm Mậu Tý 1288, dưới sự chỉ huy của Quốc công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, quân và dân nhà Trần đã tiêu diệt 600 chiến thuyền và 4 vạn quân Nguyên Mông.
Năm 2021, lễ hội Bạch Đằng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Năm 2025, bãi cọc Bạch Đằng là 1 trong 12 cụm điểm di tích thuộc quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa thế giới, một lần nữa khẳng định những giá trị nổi bật và tầm quan trọng của khu di tích lịch sử Bạch Đằng.
Phát biểu khai mạc lễ hội, ông Mai Vũ Tuấn, Trưởng Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử nhấn mạnh: Lễ hội truyền thống Bạch Đằng còn được người dân địa phương gọi là lễ hội “Giỗ Trận” - một trong những lễ hội truyền thống của tỉnh Quảng Ninh được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ các anh hùng dân tộc đã hy sinh vì nền độc lập của đất nước, khẳng định ý nghĩa và giá trị lịch sử vĩ đại của chiến thắng Bạch Đằng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Lễ hội cũng mang ý nghĩa bảo tồn, lưu giữ và tiếp tục phát huy, quảng bá, giới thiệu, tôn vinh giá trị, ý nghĩa lịch sử của Khu di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng và Lễ hội truyền thống Bạch Đằng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tới đông đảo du khách trong và ngoài nước, góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy niềm tự hào dân tộc cho các tầng lớp nhân dân.
Lễ hội năm nay duy trì các nghi thức truyền thống trang trọng như: Lễ tế yết, Lễ rước tượng Đức Thánh Trần Hưng Đạo, nhang án và sắc phong từ đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà về đình Yên Giang và ngược lại.
Các hoạt động của lễ hội Bạch Đằng năm 2026 sẽ diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 22 đến 25/4 (tức từ mồng 6 đến 9 tháng Ba năm Bính Ngọ), tại các địa điểm thuộc Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Bạch Đằng, tỉnh Quảng Ninh, gồm: đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, đình Yên Giang (phường Quảng Yên); đền Trung Cốc (phường Phong Cốc); đình Trung Bản (phường Liên Hòa).
Điểm nhấn của phần hội năm nay là sự kết hợp giữa các trò chơi dân gian truyền thống và hoạt động hiện đại nhằm hưởng ứng Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh chào hè 2026.
Du khách và nhân dân được trực tiếp tham gia trải nghiệm bóng chuyền hơi, kéo co, cờ người, bịt mắt đập niêu và đặc biệt là hội đua thuyền trên "con đường di sản", cùng hoạt động diễn xướng đóng cọc Bạch Đằng - tái hiện phương pháp tác chiến độc đáo của cha ông ta trên dòng sông lịch sử.
Để lan tỏa sâu rộng giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Ban tổ chức chú trọng công tác thuyết minh, giới thiệu di tích cho khách tham quan và tổ chức chương trình nghệ thuật đặc sắc, cùng nghi lễ thả đèn hoa đăng tại Bến đò cổ để tri ân các anh hùng liệt sĩ…
