Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), đến nay hơn 10 triệu hồ sơ học bạ và văn bằng đã được số hóa, sẵn sàng kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hiển thị trên ứng dụng VNeID.
Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số toàn diện lĩnh vực giáo dục, cho phép người học, cơ quan quản lý và đơn vị tuyển dụng tra cứu, xác minh thông tin nhanh chóng, chính xác.
Hiện Bộ GD&ĐT đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, đảm bảo việc tiếp nhận, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu văn bằng số, học bạ số. Hệ thống này đã được đầu tư bảo mật ở cấp độ 3 – mức cao trong tiêu chuẩn an toàn thông tin.
Sau khi hoàn tất kiểm tra các điều kiện kỹ thuật và an toàn dữ liệu, toàn bộ thông tin sẽ được kết nối với hệ thống dân cư quốc gia. Khi đó, hàng triệu người học có thể tra cứu văn bằng, học bạ trực tiếp trên VNeID mà không cần bản giấy, mở ra một phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và thuận tiện.
Bộ GD&ĐT cho biết văn bằng tốt nghiệp THPT năm 2025 đã bắt đầu được triển khai dưới dạng số và đang trong giai đoạn phát hành. Với các bậc cao hơn như cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, Bộ sẽ ban hành hướng dẫn số hóa từ tháng 10/2025, tiến tới thống nhất toàn bộ hệ thống văn bằng trên một nền tảng chung.
Dữ liệu văn bằng sẽ được lưu trữ tập trung tại Bộ GD&ĐT, đồng thời kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và hiển thị trên VNeID. Điều này không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn hạn chế tối đa tình trạng làm giả, sử dụng văn bằng không hợp pháp.
Đối với các văn bằng đã cấp trước đây, Bộ cũng xây dựng lộ trình số hóa cụ thể. Dự kiến trước cuối năm 2026 sẽ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, triển khai thí điểm và sau đó mở rộng trên toàn quốc.
Cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu, Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT về quy chế văn bằng, chứng chỉ, có hiệu lực từ ngày 15/4.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là thay bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình trong học bạ; giao hiệu trưởng cấp bằng tốt nghiệp THPT; bổ sung bằng trung học nghề và chính thức công nhận văn bằng số, chứng chỉ số.
Quy chế cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh sang cả lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, đồng thời tích hợp các quy định trước đây vốn rải rác ở nhiều văn bản, tạo thuận lợi cho cơ sở giáo dục và người học trong quá trình thực hiện.
Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT không còn trực tiếp in phôi văn bằng như trước mà phân cấp cho các địa phương và cơ sở đào tạo. Đồng thời, quy chế cũng không quy định mẫu văn bằng đại học, chứng chỉ cụ thể, mà chỉ yêu cầu các nội dung chính, nhằm tăng tính tự chủ cho các đơn vị.
Theo Bộ GD&ĐT, việc xây dựng cơ sở dữ liệu và công khai thông tin văn bằng, chứng chỉ là giải pháp căn cơ nhằm chống gian lận, giả mạo trong giáo dục – vấn đề từng gây nhiều bức xúc trong xã hội.
Toàn bộ dữ liệu sẽ được cập nhật xuyên suốt quá trình cấp mới, cấp lại, chỉnh sửa, thu hồi hoặc hủy bỏ văn bằng, bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, chia sẻ, dùng chung”.
Ngoài ra, thời gian cấp bằng tốt nghiệp THPT bản giấy cũng được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày, trong khi văn bằng số chỉ mất 5 ngày kể từ khi có quyết định công nhận tốt nghiệp.
Chính phủ ban hành Nghị định 88/2026/NĐ-CP quy định quản lý và sử dụng dữ liệu giáo dục. Theo đó, các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội và cơ sở giáo dục được khai thác dữ liệu phù hợp chức năng, nhiệm vụ; cá nhân được sử dụng dữ liệu của chính mình. Các tổ chức, cá nhân khác chỉ được khai thác dữ liệu mở hoặc dữ liệu cá nhân khi có sự đồng ý theo quy định.
Nghị định cũng quy định xây dựng hồ sơ học tập suốt đời, tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID, có giá trị pháp lý tương đương giấy tờ. Việc khai thác, sử dụng dữ liệu phải bảo đảm xác thực, đúng mục đích và tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
