Đây được coi là một cột mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi chính trị của đất nước này, diễn ra 19 tháng sau khi các lực lượng nổi dậy do Tổng thống Ahmed al-Sharaa dẫn đầu lật đổ chính quyền của ông Bashar al-Assad. Dù hiện tại cơ quan này vẫn còn bị hạn chế về quyền lực, sự kiện này vẫn đánh dấu một bước tiến mới sau nhiều thập kỷ biến động.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng thống Sharaa đã kêu gọi các nhà lập pháp "hãy biến hội đồng này thành một hình mẫu về trách nhiệm và năng lực", đồng thời mô tả cơ quan lập pháp mới là "một nền tảng cho sự thật và công lý".
Việc thành lập Quốc hội được xem là một bài kiểm tra đối với cam kết của ông Sharaa trong việc xây dựng một trật tự mới bao trùm tại Syria, quốc gia vốn bị gia đình Assad điều hành suốt nhiều thập kỷ. Theo các thỏa thuận quản lý lâm thời, hai phần ba số thành viên trong hội đồng 210 ghế này đã được các đại cử tri đoàn khu vực bầu chọn vào năm ngoái, trong khi một phần ba còn lại do chính Tổng thống Sharaa bổ nhiệm vào ngày 1/7 vừa qua.
Các quan chức giải thích rằng hệ thống tuyển chọn này là cần thiết bởi nhiều năm chiến tranh đã khiến hàng triệu người phải di dời, làm cho việc dựa vào hồ sơ dân cư hoặc danh sách cử tri chính xác trở nên bất khả thi. Tuy nhiên, những người chỉ trích cho rằng phương thức này đã trao cho nhánh hành pháp quyền kiểm soát quá lớn đối với quá trình lựa chọn. Tổng thống Sharaa cũng cho biết ông ủng hộ việc tổ chức tổng tuyển cử khi cơ sở hạ tầng và các tài liệu lưu trữ cho phép.
Một bản tuyên ngôn hiến pháp tạm thời được giới thiệu vào năm 2025 đã trao cho Quốc hội Syria các quyền hạn hạn chế, và hiện tại chính phủ không bắt buộc phải giành được phiếu tín nhiệm từ cơ quan này. Quốc hội có nhiệm kỳ 30 tháng và có thể được gia hạn, đảm nhận vai trò lập pháp cho đến khi hiến pháp chính thức được thông qua và các cuộc bầu cử mới được tổ chức.
Tại phiên họp, ông Abdel Halim al-Awak, một thành viên của ủy ban soạn thảo tuyên ngôn hiến pháp, đã được bầu làm Chủ tịch Quốc hội với 99 phiếu thuận. Nhiệm vụ quan trọng sắp tới của Quốc hội là thành lập một ủy ban để soạn thảo hiến pháp mới cho đất nước.
Về thành phần nhân sự, Quốc hội mới có 21 nữ đại biểu, chiếm khoảng 10% tổng số ghế, trong đó có 15 người do Tổng thống Sharaa đề cử.
Hiện tại vẫn còn 4 ghế trống trong Quốc hội, bao gồm một đại biểu đã qua đời và 3 ghế dành cho tỉnh Sweida, nơi đa số là người Druze. Chính quyền cho biết việc lựa chọn đại biểu cho Sweida đã bị hoãn lại cho đến khi "các điều kiện trở nên phù hợp".
Khu vực này vẫn nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước Syria kể từ sau các cuộc đụng độ giữa lực lượng chính phủ và các tay súng địa phương vào tháng 7 năm ngoái, khiến khoảng 1.700 người thiệt mạng theo báo cáo của Liên hợp quốc.
