Thực hiện cơ chế tự chủ trong hai lĩnh vực y tế, giáo dục cần thận trọng, chắc chắn
Sáng 5/11, Quốc hội tiếp tục phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với lĩnh vực Nội vụ.
Giải trình, làm rõ thêm ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội về tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, việc tự chủ tài chính tập trung ở các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, y tế và khoa học công nghệ.
Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 60/2021/NĐ-CP, trong đó xác định là tự chủ một phần hoặc tự chủ toàn diện. Việc xây dựng tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà nước giao và hoàn thiện các danh mục tự chủ, để từ đó xác định được các nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn khác phục vụ cho các đơn vị sự nghiệp công lập được tự chủ và chủ động.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc giải trình, làm rõ thêm ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội quan tâm, sáng 5/11.
Về nguyên tắc, đối với các dịch vụ thiết yếu thì Nhà nước đảm bảo về mặt kinh phí. Đối với các dịch vụ cơ bản thì Nhà nước hỗ trợ kinh phí. Đối với dịch vụ đặc thù của một số ngành, lĩnh vực thì thực hiện theo cơ chế đặt hàng hoặc đấu thầu để tạo điều kiện cho các đơn vị ngoài công lập tham gia.
Cùng với việc thực hiện tự chủ tài chính, đối với các đơn vị sự nghiệp công lập cũng tiến hành hoàn thiện một số chính sách như đất đai hay về đấu thầu.
Trước thực trạng một số đơn vị thực hiện thí điểm tự chủ tài chính toàn phần vừa qua như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K hay Bệnh viện Việt Đức, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện nay, huy động nguồn lực xã hội để thực hiện cho công tác tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập gặp khó khăn.
Cụ thể như nguồn thu khó khăn, liên doanh, liên kết cũng khó khăn… cho nên là các đơn vị xin thôi không thực hiện tự chủ toàn phần mà xin thực hiện tử chủ một phần. Tức là sẽ tự chủ phần chi thường xuyên; còn chi đầu tư, ví dụ như mua sắm máy móc, thiết bị, xây dựng cơ sở mới... thì ngân sách nhà nước phải đảm bảo.
Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng điều này là hợp lý, miễn sao phục vụ cho người dân tốt nhất và đơn vị ngày càng phát triển. Từ tự chủ chi thường xuyên sẽ tiến tới khi có nguồn thu ổn định và phát triển thì tự chủ toàn bộ. Có như vậy chất lượng dịch vụ mới ngày một tăng lên và phục vụ người dân ngày một tốt hơn.
Thượng tướng Trần Quang Phương - Phó Chủ tịch Quốc hội điều hành phiên họp sáng 5/11.
Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, việc tự chủ tài chính tập trung ở các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ. Giáo dục và y tế là hai trụ cột an sinh xã hội quan trọng nhất hiện nay. Người dân được nhờ từ hai lĩnh vực này, nếu phục vụ không tốt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống, sức khoẻ và tình hình học tập của người dân.
Do đó, khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập trong hai lĩnh vực này cần phải thận trọng, chắc chắn, hiệu quả, tránh làm theo phong trào...
Không quyết tâm, không có phương pháp thì sẽ không đạt được mục tiêu tự chủ
Trong khi đó, trả lời chất vấn về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cũng bày tỏ đồng tình với ý kiến của đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) về nội dung thảo luận tự chủ bệnh viện công. Bộ trưởng khẳng định: Nếu chúng ta không quyết tâm, không có phương pháp thì sẽ không đạt được mục tiêu tự chủ.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trả lời chất vấn.
Về việc thực hiện tự chủ ở các đơn vị sự nghiệp, đặc biệt ở ngành y tế, giáo dục, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, thể hiện xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII. Việc thực hiện tự chủ đã đạt được nhiều kết quả đáng kể, tuy nhiên một số mục tiêu vẫn chưa đạt được.
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ, tự chủ về tài chính, về chi thường xuyên và chi đầu tư đã đạt 6,6%, tự chủ toàn phần đạt 18,7% số các đơn vị sự nghiệp trên cả nước. Tuy nhiên, nhìn tổng thể kết quả vẫn còn khiêm tốn do nhiều nguyên nhân, như chưa hoàn thiện hệ thống pháp luật về tự chủ; do ảnh hưởng đại dịch Covid-19; sự hướng dẫn của cơ quan chủ quản, cơ quan chức năng chưa thực sự quyết liệt …
Về giải pháp, Bộ trưởng cho rằng, thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác tự chủ đơn vị sự nghiệp, cần thực hiện một số giải pháp như: tổ chức hội nghị đánh giá toàn diện việc thực hiện tự chủ các đơn vị sự nghiệp để có cái nhìn tổng quát, khơi thông những bế tắc; rà soát sửa đổi toàn diện, nhất quán, liên thông các văn bản quy phạm pháp luật về vấn đề này; các Bộ, ngành địa phương, các đơn vị sự nghiệp cần nêu cao tinh thần quyết tâm trong việc thực hiện tự chủ.
