Rộn ràng Lễ cúng Cơm mới đền Đông Cuông của người Tày Khao

(CLO) Lễ cúng Cơm mới - một nghi lễ nông nghiệp đậm đà bản sắc dân tộc của người Tày Khao được tổ chức vào ngày Mão tháng Chín âm lịch hằng năm.

Trong hai ngày 24-25/10 (tức mùng 4 và 5 tháng Chín âm lịch), tại Di tích lịch sử quốc gia đền Đông Cuông, thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai đã diễn ra Lễ cúng Cơm mới năm 2025.

1.jpg
Nghi lễ mổ trâu đen tế Mẫu và hiến sinh trời đất. Ảnh: VH

Theo truyền thống, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch hằng năm, người Tày Khao tổ chức lễ cúng Cơm mới - một nghi lễ nông nghiệp đậm đà bản sắc dân tộc.

Đây là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng biết ơn đất trời, thần linh, Thánh Mẫu Thượng ngàn và tổ tiên đã phù hộ cho mùa màng tươi tốt, mưa thuận gió hòa.

Nghi lễ không chỉ mang ý nghĩa tổng kết một năm lao động, sản xuất mà còn là dịp gắn kết cộng đồng, nơi mọi người cùng gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm canh tác, và quan trọng hơn cả là truyền dạy cho thế hệ trẻ tình yêu quê hương, ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc Tày Khao.

11.jpg
Lễ tế diễn ra với nghi thức linh thiêng và độc đáo của người Tày Khao. Ảnh: VH

Năm nay, do chịu ảnh hưởng của thiên tai, bão lũ khiến Lễ cúng Cơm mới đền Đông Cuông chỉ diễn ra phần lễ, không tổ chức phần hội.

Tuy nhiên, các nghi thức truyền thống vẫn được thực hiện trang trọng, đúng phong tục của người Tày Khao. Mỗi nghi lễ đều phản ánh nét văn hóa tín ngưỡng nông nghiệp và tâm thức tri ân đất trời, tổ tiên của cộng đồng, góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc gắn liền với lễ hội, di tích.

Mở đầu Lễ cúng Cơm mới là nghi lễ mổ trâu đen tế Mẫu và hiến sinh trời đất vào lúc 0h ngày Mão tháng Chín. Trâu đen được chọn làm vật hiến sinh là biểu tượng của sức mạnh, lòng trung kiên và sự hiến dâng trọn vẹn.

111.jpg
Màn múa xòe Tày cổ tại đền thờ Mẫu đệ nhị Thượng ngàn. Ảnh: BLC

Sau đó, thịt trâu được chế biến làm 36 mâm cỗ đem vào trong đền cúng tế, tưởng nhớ các anh hùng dân tộc và quan lính các triều đại đã hy sinh trong trận thủy chiến chống quân Nguyên Mông bảo vệ Tổ quốc.

Lễ tế được tổ chức theo nghi thức hiến sinh cho trời đất, theo tập tục của người địa phương với nghi lễ linh thiêng và độc đáo của người Tày Khao. Các sản vật của một năm cấy trồng, chăn nuôi, mang hương vị tinh túy của đất trời, ngon nhất của mùa vụ được dâng lên Mẫu Thượng ngàn và các đấng thần linh để tạ ơn trời đất, thể hiện sự biết ơn của người dân đối với đất trời đã cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, quốc thái dân an.

1111.jpg
Các sản vật ngon nhất của mùa vụ được dâng lên Mẫu Thượng ngàn và các đấng thần linh. Ảnh: VH

Các nghi lễ được thực hiện chu đáo, trang trọng, thể hiện tinh thần bảo tồn, tôn vinh và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc bản địa.

Đền Đông Cuông là ngôi đền cổ nằm bên dòng sông Hồng thuộc địa phận thôn Bến Đền, xã Đông Cuông, huyện Văn Yên cũ, từ lâu đã nổi danh là linh thiêng.

Đây là ngôi đền thờ Mẫu Đệ nhị Thượng ngàn, cũng là nơi thờ các vị anh hùng dân tộc đã có công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông thế kỷ XVIII cùng các vị thủ lĩnh người Tày đã anh dũng hy sinh trong cuộc khởi nghĩa chống thực dân Pháp năm Giáp Dần 1914.

Năm 2009, đền Đông Cuông được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia; năm 2023, Lễ hội đền Đông Cuông được ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: