Lễ hội Đền Trần là hoạt động văn hóa tâm linh đầu xuân nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức các vua, hoàng hậu, công chúa và các bậc khanh tướng của Triều Trần trên quê hương Long Hưng xưa - vùng đất phát tích, dựng nghiệp của vương triều, nơi lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử và cũng là nơi yên nghỉ của các bậc tiên tổ nhà Trần.
Năm 2014, Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua Triều Trần được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt; Lễ hội Đền Trần được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Năm nay, lễ hội được tổ chức quy mô cấp tỉnh trong 5 ngày, từ 1-5/3/2026 (tức 13-17 tháng Giêng Âm lịch), gồm hai phần chính: phần lễ trang nghiêm và phần hội với nhiều hoạt động phong phú.
Phát biểu khai mạc lễ hội, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Quang Ngọc nhấn mạnh: Vùng đất Long Hưng, phủ Long Hưng xưa (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) tự hào là vùng đất hội tụ linh khí, nơi phát tích vương Triều Trần.
Từ những người dân chài lưới, dòng họ Trần đã vươn lên dựng nên cơ nghiệp lớn, khai mở vận hội mới cho quốc gia, viết nên trang vàng chói lọi trong lịch sử dân tộc với ba lần chiến thắng quân Nguyên - Mông, làm nên hào khí Đông A bất diệt. Đó là biểu tượng trường tồn của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, của trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam; tiếp tục là điểm tựa, là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ hôm nay trong sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước hùng cường.
Phát huy truyền thống văn hiến, tinh thần yêu nước, ý chí quật cường của các thế hệ cha ông; tiếp nối mạch nguồn di sản thiêng liêng của vùng đất Long Hưng hào kiệt, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Hưng Yên đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng và quyết tâm cao.
Năm 2026 và những năm tiếp theo, Hưng Yên xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, hướng tới tăng trưởng hai con số, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước. Song hành với phát triển kinh tế, tỉnh xác định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững.
Những giá trị di sản văn hóa sẽ tiếp tục được bảo tồn, phát huy, “đánh thức” thành sức mạnh mềm, các sản phẩm công nghiệp văn hóa, dịch vụ sáng tạo, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.
Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên cũng nhấn mạnh, Lễ hội đền Trần năm 2026 được tổ chức trang trọng, quy mô lớn, là dịp để tưởng nhớ, thành kính tri ân các bậc tiên đế, hiền nhân, đồng thời gìn giữ, lan tỏa các nghi lễ truyền thống tốt đẹp.
Đây không chỉ là hoạt động văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc mà còn là sự kiện kết nối quá khứ, hiện tại, tương lai, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nuôi dưỡng khát vọng xây dựng Hưng Yên phát triển nhanh, xanh, bền vững và giàu bản sắc.
Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật khai từ “Quê hương ngày mới” cùng chương trình nghệ thuật đặc biệt chủ đề “Rực sáng di sản triều Trần - Rạng rỡ chào kỷ nguyên mới”.
Với nội dung được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc truyền thống và hiện đại, chương trình tái hiện hào khí Đông A, tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa của vương Triều Trần; đồng thời góp phần quảng bá giá trị di tích quốc gia đặc biệt và lễ hội tới đông đảo Nhân dân trong và ngoài nước.
Trước lễ khai mạc, Ban tổ chức lễ hội thành kính tổ chức lễ bái yết tại sân tòa Trung tế đền Vua theo nghi thức truyền thống và dâng hương tưởng nhớ các vua Trần cùng các bậc tiền nhân đã có công bảo vệ và xây dựng sơn hà xã tắc.
Trong khuôn khổ lễ hội, phần lễ được tổ chức trang trọng theo nghi thức truyền thống với các nghi lễ đặc trưng như dâng chúc văn bái yết, dâng hương các vua Trần, lễ rước thủy, rước bộ và các hoạt động tế lễ.
Phần hội gồm các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và các hoạt động phục vụ nhân dân và du khách, góp phần tạo không khí vui tươi, phấn khởi, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, như thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt; hội thi truyền thống gói bánh chưng, thi cỗ cá, thi têm trầu cánh phượng, thi kéo lửa nấu cơm cần, hội thi Thư pháp; tổ chức gian hàng trưng bày giới thiệu một số sản phẩm OCOP; trưng bày, quảng bá, giới thiệu du lịch Hưng Yên; giao lưu các câu lạc bộ Ca trù trên địa bàn tỉnh...
Ngoài ra, trong khuôn khổ của Lễ hội còn tổ chức hoạt động Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24; phát động thực hiện "Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” trên địa bàn tỉnh và các giải thể thao như giải vật cầu, kéo co, vật tự do, vật dân tộc
