Cây cối ở rừng mưa nhiệt đới Úc đã trở thành những cây đầu tiên trên thế giới chuyển từ việc là bể chứa carbon thành nguồn phát thải. Điều này là do nhiệt độ khắc nghiệt và điều kiện khô hạn ngày càng tăng.
Theo một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature, sự chuyển đổi này, chỉ áp dụng cho thân và cành, không bao gồm hệ thống rễ, đã bắt đầu khoảng 25 năm trước.
Thông thường, cây cối hấp thụ carbon khi phát triển và giải phóng carbon khi mục nát hoặc chết đi. Vì vậy, các khu rừng nhiệt đới vốn được coi là bể chứa carbon, hấp thụ nhiều CO₂ hơn lượng thải ra và được kỳ vọng sẽ tiếp tục hấp thụ nhiều hơn trong bối cảnh nồng độ CO₂ toàn cầu ngày càng tăng.
Tuy nhiên, gần 50 năm dữ liệu thu thập từ các khu rừng ở tiểu bang Queensland, Úc cho thấy hệ sinh thái này có thể đang bị đe dọa.
Theo nghiên cứu, khoảng 25 năm trước, thân và cành cây trong những khu rừng đó đã trở thành nguồn phát thải ròng, khi tỷ lệ cây chết tăng mà không có đủ cây non mọc lên.
“Đây là khu rừng nhiệt đới đầu tiên trên thế giới thể hiện sự chuyển đổi như vậy”, Tiến sĩ Hannah Carle, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. Bà nhận định rằng rừng nhiệt đới Úc có thể là hình ảnh phản chiếu tương lai của các khu rừng khác khi khí hậu toàn cầu trở nên ấm hơn và khô hơn.
Đồng tác giả Adrienne Nicotra nhấn mạnh rằng cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu hiện tượng này có thể xảy ra ở các rừng nhiệt đới khác trên thế giới hay không. Nếu đúng, điều đó sẽ có tác động lớn đến các mô hình khí hậu toàn cầu và chính sách carbon.
Chuyên gia về khoa học khí hậu cho biết: “Đây là lần đầu tiên điểm chuyển đổi từ bể chứa sang nguồn carbon được xác định rõ ràng và kéo dài tới 20 năm”.
Ông cảnh báo rằng nếu xu hướng tương tự xảy ra ở những khu rừng khác, các dự báo khí hậu hiện nay có thể đang đánh giá thấp mức độ nóng lên toàn cầu.
Dù vậy, các khu rừng này vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ CO₂. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ giảm khiến việc đạt mục tiêu cắt giảm khí thải toàn cầu trở nên “khó khăn hơn rất nhiều” và đòi hỏi quá trình chuyển đổi nhanh hơn khỏi nhiên liệu hóa thạch.
