Sau mùa thi là mùa lo: Cần làm gì khi sĩ tử gục ngã trước áp lực vô hình?

“Nhiều em rơi vào trạng thái căng thẳng tột độ, lo âu, mất ngủ, thậm chí sang chấn tâm lý. Áp lực từ sự kỳ vọng của gia đình, bạn bè, nỗi lo lựa chọn đúng ngành, đúng trường, cộng thêm sự thay đổi trong cấu trúc kỳ thi năm 2025 khiến các em như đứng trước một cơn bão tinh thần ”, Thạc sĩ (ThS) Nguyễn Thùy Hương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Tâm lý - Giáo dục Cầu Vồng Xanh chia sẻ.

ThS Hương cho rằng, cần hiểu đúng bản chất các hành vi tiêu cực của học sinh, đặc biệt là các vụ việc đau lòng thời gian gần đây như tự tử ở lứa tuổi học đường: “Nhiều người cho rằng đó là do áp lực học hành, nhưng theo tôi, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác. Hành vi tự tử thường xuất phát từ hai nhóm tác nhân chính: nền tảng và kích hoạt” - cô Hương phân tích.

z6788777987138_d1ded65d0c8468a30178a1dbcf14a926.jpg
Thạc sĩ Nguyễn Thùy Hương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Tâm lý Giáo dục Cầu Vồng Xanh.

Tác nhân nền tảng là những yếu tố âm ỉ, kéo dài như thiếu gắn kết với cha mẹ, cảm giác cô lập, áp lực thành công, sang chấn tuổi thơ. Trong khi đó, tác nhân kích hoạt là những biến cố bất ngờ như mâu thuẫn gia đình, bị xúc phạm, bị thách thức hay tác động tiêu cực từ mạng xã hội. Khi hai yếu tố này gặp nhau, nó có thể đẩy học sinh tới những quyết định đau lòng.

Đặc biệt, mạng xã hội vốn được xem là "bạn đồng hành" giờ đây trở thành con dao hai lưỡi: “Có những nhóm kín chuyên chia sẻ suy nghĩ tiêu cực, nói xấu cha mẹ, thậm chí hướng dẫn cách tự tử hoặc bỏ nhà. Ở tuổi vị thành niên, các em dễ bắt chước, dễ chịu ảnh hưởng bởi hiệu ứng đám đông mà không ý thức được hậu quả”.

Một thực tế đáng lo khác theo ThS Hương là xu hướng giáo dục con trong “chăn nhung, gối lụa” của nhiều gia đình hiện nay. Khi cha mẹ sinh ít con, có điều kiện kinh tế và mong mỏi thành tích, họ dễ có tâm lý bao bọc, kỳ vọng quá mức.

“Họ yêu con đến mức tạo ra một chiếc lồng êm ái bằng vật chất. Trẻ được bao bọc như những viên ngọc không tì vết, nhưng cũng chính vì thế mà yếu ớt trước nghịch cảnh”, cô Hương bày tỏ.

Theo cô Hương, có quá nhiều bậc cha mẹ nuôi dưỡng con bằng kỳ vọng hoàn hảo, quên rằng cuộc sống vốn nhiều va vấp. Khi một đứa trẻ không được học cách thất bại, thì một bài thi trượt, một lời trách móc… cũng có thể trở thành vết cứa sâu vào tâm hồn non nớt.

z6788787137158_f38dd30af73f3b5715ac61c9e6acb871.jpg
Giáo viên không nên chỉ là người giảng dạy, mà còn phải là người lắng nghe và chia sẻ. Trường học cần có các hoạt động định kỳ giúp học sinh bộc lộ cảm xúc, ‘xả độc’ tinh thần”.

Và điều quan trọng nhất chính là vai trò đồng hành của cha mẹ. Nhưng không phải sự kiểm soát, càng không phải giám sát. Mà là sự thấu hiểu – lắng nghe – dẫn dắt: “Làm bạn với con không phải là cùng xem TikTok hay chơi game với con, mà là chấp nhận cả những lỗi lầm, thấu cảm những điều con không thể nói thành lời. Là cùng con đi qua nỗi buồn, thay vì ra lệnh hãy vui lên”.

Muốn làm bạn, cha mẹ phải rèn mình trở thành một người bạn thật sự: không phán xét, không áp đặt, biết lắng nghe đúng cách. Chỉ khi trẻ cảm thấy an toàn trong chính ngôi nhà của mình, các em mới đủ dũng cảm mở lòng để được chữa lành.

Ở trường học, các thầy cô giáo cũng đóng vai trò tuyến đầu trong việc phát hiện và hỗ trợ học sinh có vấn đề tâm lý. Thay vì chạy theo thành tích, Thạc sĩ Hương mong muốn: “Cần xây dựng một môi trường giáo dục giàu cảm xúc – nơi học sinh được lắng nghe, được bộc lộ, được tôn trọng. Trường học không chỉ dạy kiến thức, mà còn phải là nơi giúp các em ‘thải độc’ tâm lý một cách lành mạnh”.

TS 12
Vai trò của gia đình lại là chìa khóa đầu tiên giúp học sinh vượt qua khủng hoảng. Theo ThS Hương, cha mẹ cần học cách làm bạn với con bằng ba nguyên tắc: thấu hiểu, đồng hành và dẫn dắt thay đổi.

Những buổi chia sẻ, sinh hoạt theo tuần, góc lắng nghe học đường hay các tiết học kỹ năng sống cần được đưa vào nhà trường như một phần bắt buộc. Vì sức khỏe tinh thần không phải chuyện phụ – nó là nền móng cho mọi sự phát triển.

Mùa tuyển sinh 2025 không đơn thuần là một kỳ thi học thuật – đó là hành trình đầy căng thẳng, mà đôi khi, học sinh phải đơn độc đi qua.

“Nếu không nhìn thấy những giọt nước mắt lặng thầm sau mỗi lần ‘cố gắng’, nếu không nghe được tiếng thở dài của một đứa trẻ gồng gánh kỳ vọng người lớn, thì chúng ta đang đánh đổi tương lai bằng thành tích ảo”, ThS Nguyễn Thùy Hương nhấn mạnh.

Là người đã có nhiều năm đồng hành cùng các sĩ tử để tư vấn tâm lý, (ThS) Nguyễn Thùy Hương khẳng định:

“Một nền giáo dục thành công không phải là nơi tạo ra những học sinh đạt điểm tuyệt đối, mà là nơi không để ai bị bỏ lại phía sau vì tổn thương tâm lý. Học sinh cần được học trong một môi trường lành mạnh, công bằng và nhân văn nơi các em được yêu thương, hiểu và chấp nhận”.

Xem thêm

Siết chặt chất lượng quản lý, bảo trì quốc lộ sau phân cấp

Siết chặt chất lượng quản lý, bảo trì quốc lộ sau phân cấp

(CLO) Sau khi nhiều tuyến quốc lộ được bàn giao cho địa phương quản lý từ ngày 1/7/2025, Khu Quản lý đường bộ II đã phối hợp với các Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra thực tế, kịp thời phát hiện bất cập, đôn đốc khắc phục nhằm bảo đảm an toàn giao thông.

Tuyên Quang: Phát hiện thêm di cốt liệt sĩ và nhiều di vật chiến trường tại Đồi Trúc

Tuyên Quang: Phát hiện thêm di cốt liệt sĩ và nhiều di vật chiến trường tại Đồi Trúc

(CLO) Lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Tuyên Quang vừa phát hiện thêm di cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật chiến trường tại khu vực Đồi Trúc, gần điểm cao 685, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy. Những dấu tích được tìm thấy góp phần cung cấp thông tin phục vụ xác minh, tìm kiếm và xác định danh tính các liệt sĩ hy sinh trên mặt trận Vị Xuyên.

Gia Lai: Đào tạo nghề gắn với sinh kế, giúp người dân vùng biên thoát nghèo

Gia Lai: Đào tạo nghề gắn với sinh kế, giúp người dân vùng biên thoát nghèo

(CLO) Thay vì sản xuất chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người dân xã biên giới Ia Pnôn (Gia Lai) đang từng bước tiếp cận kiến thức, kỹ thuật canh tác thông qua lớp đào tạo nghề trồng và chăm sóc cây điều tại làng Chan. Qua đó, giúp bà con thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao kỹ năng chăm sóc vườn cây, từng bước cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm.

Dự báo thời tiết ngày 22/11: TP HCM nắng nóng 32-34 độ C

Dự báo thời tiết ngày 22/11: TP HCM nắng nóng 32-34 độ C

(CLO) Ngày 22/11, thời tiết TP HCM và khu vực Nam Bộ tiếp tục ổn định và ít mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời. Ban ngày trời có mây, nắng mạnh làm xuất hiện cảm giác oi nóng vào trưa chiều với nhiệt độ cao nhất từ 32–34 độ C, về đêm và sáng sớm tiết trời dịu mát từ 25–27 độ C.

Bộ Công an gửi thư khen chiến công phá án của Công an Lào Cai

Bộ Công an gửi thư khen chiến công phá án của Công an Lào Cai

(CLO) Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, gửi thư khen Công an tỉnh Lào Cai về thành tích triệt phá đường dây truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy trên mạng, liên quan hoạt động rửa tiền với dòng tiền luân chuyển hơn 4.189 tỷ đồng.

Trường THPT Đồng Hỷ: 40 năm xây dựng và trưởng thành

Trường THPT Đồng Hỷ: 40 năm xây dựng và trưởng thành

(CLO) Tháng 9/1987, thầy trò Trường THPT Đồng Hỷ, Tỉnh Thái Nguyên rời những lớp học nhờ để về cơ sở đầu tiên trên đồi Bà Cường. Bốn mươi năm sau ngày thành lập, hơn 25.000 học sinh đã trưởng thành từ mái trường này. Từ việc lo cho con em địa phương có chỗ học, các thế hệ thầy cô hôm nay tiếp tục chăm lo chất lượng từng giờ dạy và giúp học sinh tìm được hướng đi sau khi tốt nghiệp.

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

Tuyên Quang: Tìm thấy nạn nhân mất tích tại Hồ sinh thái Na Hang

(CLO) Sau 4 ngày nỗ lực tìm kiếm, ngày 21/11, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) khu vực Hà Giang phối hợp với Công an xã Minh Ngọc đã tìm thấy thi thể anh Triệu Văn Nghè (sinh năm 1984), trú tại thôn Thượng Tân, xã Minh Ngọc, bị mất tích do đuối nước tại Hồ sinh thái Na Hang.

Cỡ chữ bài viết: