Thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và EU đạt được vào tháng 1 đã tạo động lực mới khi giúp đơn giản hóa thủ tục thị thực, mở rộng cơ hội làm việc sau tốt nghiệp và tăng cường công nhận bằng cấp của Ấn Độ.
Trong khi đó, Mỹ tiếp tục siết chính sách nhập cư, gần đây còn rút ngắn thời hạn thị thực đối với sinh viên quốc tế trong khuôn khổ chiến dịch kiểm soát nhập cư được triển khai từ khi ông Donald Trump tái nhậm chức vào tháng 1/2025.
Theo công ty tư vấn KC Overseas, học phí tại các trường đại học châu Âu thường thấp hơn từ 50% đến 80% so với Mỹ, đồng thời chi phí sinh hoạt cũng dễ chịu hơn.
Số liệu của Chính phủ Ấn Độ cho thấy số sinh viên ra nước ngoài học tập giảm từ hơn 908.000 người năm 2023 xuống khoảng 626.000 người vào năm 2025, chủ yếu do chi phí tăng cao và các quy định thị thực ngày càng khắt khe tại Mỹ, Úc và Anh. Trong bối cảnh đó, EU nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn hơn.
Theo các đơn vị tư vấn du học, sinh viên Ấn Độ ngày càng lựa chọn điểm đến dựa trên định hướng nghề nghiệp, như Đức cho ngành kỹ thuật, Hà Lan nhờ chất lượng cuộc sống, Bồ Đào Nha với chi phí nghiên cứu thấp và Pháp cho các chương trình quản lý.
Đơn vị tư vấn Europe Study Centre cho biết lượng người tìm hiểu về du học châu Âu đã tăng 25% đến 30% kể từ sau thỏa thuận thương mại, trong khi hiện có hơn 121.000 sinh viên Ấn Độ đang theo học tại EU, tương đương khoảng một nửa số đang học ở Mỹ.
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý cơ hội luôn đi kèm thách thức. Ông Sivaraman Pandian, Giám đốc Europe Study Centre, cảnh báo: "Nếu ai đó nói rằng bạn chắc chắn sẽ có việc làm ở quốc gia đó thì đừng vội tin. Bạn học ở đó không có nghĩa là bạn mặc nhiên sẽ có việc". Ông cũng nhấn mạnh: "Bạn phải học tập và xây dựng kỹ năng cho bản thân; khi đó, cánh cửa cơ hội sẽ rộng mở".
Bên cạnh rào cản ngôn ngữ, tình trạng thiếu nhà ở, cạnh tranh việc làm và yêu cầu kỹ năng ngày càng cao, một số sinh viên cũng bày tỏ lo ngại trước sự trỗi dậy của các đảng cực hữu và thái độ cứng rắn hơn với người nước ngoài ở một số quốc gia châu Âu.
Tuy nhiên, các số liệu ban đầu cho thấy xu hướng dịch chuyển đang rõ nét. Số sinh viên Ấn Độ tại Hà Lan đã tăng từ khoảng 2.630 người trong năm học 2018/19 lên khoảng 3.700 người trong năm học 2025-2026.
Nhiều trường đại học tại Hà Lan và Ý cũng ghi nhận lượng hồ sơ từ Ấn Độ tăng mạnh. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng việc xu hướng này có được duy trì hay không vẫn phụ thuộc vào hiệu quả triển khai thỏa thuận giữa Ấn Độ và EU.