Tình trạng này khiến số vụ chạm trán giữa người và gấu gia tăng, kéo theo nhiều thương vong và nỗi lo thường trực trong cộng đồng dân cư.
Một trong những điểm nóng là thị trấn du lịch Osaki ở vùng đông bắc Nhật Bản, nơi có khoảng 128.000 dân. Chính quyền Osaki ghi nhận khoảng 400 trường hợp nhìn thấy gấu trong năm nay, tăng mạnh so với chưa đến 100 trường hợp vào năm 2024.
Tại đây, khách du lịch hủy phòng hàng loạt. Những người ở lại phải trang bị chuông suzu và bình xịt chống gấu để tự vệ. Các áp phích cảnh báo được treo dày đặc tại văn phòng du lịch địa phương nhằm hướng dẫn du khách cách bảo vệ bản thân trước nguy cơ chạm trán với gấu.
13 người thiệt mạng nghi do gấu tấn công
Trong một vụ việc nghiêm trọng, một phụ nữ ngoài 70 tuổi bị thương nặng ở vùng mặt sau khi bị gấu tấn công ngay bên ngoài nhà khi đang hái rau. Người dân cũng tận mắt chứng kiến một con gấu bắt một con chó và bỏ chạy.
Những sự việc tương tự còn được báo cáo tại nhiều địa phương khác trên khắp Nhật Bản, đặc biệt là các tỉnh phía bắc.
Theo Bộ Môi trường Nhật Bản, từ tháng 4 đến tháng 11 năm nay, đã có kỷ lục 13 người thiệt mạng trong các vụ nghi do gấu tấn công trên toàn quốc. Tổng số vụ tấn công được ghi nhận lên tới 197, cũng là con số cao nhất từ trước đến nay.
Đồng thời, quần thể gấu tại Nhật Bản cũng đang gia tăng nhanh chóng. Một ước tính cho thấy hiện có khoảng 44.000 con gấu đen châu Á, tăng mạnh so với khoảng 15.000 con vào năm 2012, dù loài này vẫn được Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế xếp vào nhóm “dễ bị tổn thương”.
Con số này chưa bao gồm đảo Hokkaido, nơi được cho là có khoảng 12.000 con gấu nâu Ussuri sinh sống với số lượng đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 1990.
Nguyên nhân gấu xâm nhập khu dân cư
Các chuyên gia cho biết nguyên nhân chính khiến gấu tiến sâu vào khu dân cư là do tình trạng thiếu hụt nguồn thức ăn tự nhiên, đặc biệt là quả sồi và hạt dẻ.
Trước đây, thời tiết lạnh thường khiến gấu rút vào rừng sâu và ngủ đông sau khi tích trữ đủ mỡ. Tuy nhiên, do thiếu thức ăn, nhiều con gấu đang trì hoãn quá trình ngủ đông và tiếp tục tiến vào các khu vực có con người sinh sống.
Tình hình càng trở nên nghiêm trọng do thiếu hụt thợ săn được cấp phép. Nhiều thợ săn hiện nay đã lớn tuổi và thiếu kinh nghiệm đối phó với gấu.
Sự suy giảm dân số ở các vùng nông thôn làm biến mất các khu rừng thưa (satoyama), vốn là ranh giới tự nhiên ngăn cách gấu với con người.
Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài vào sáng sớm và tối muộn và thu hoạch triệt để các loại quả chín trên cây để tránh dẫn dụ gấu.
Chuyên gia cho biết vì gấu là loài động vật thông minh nên nếu chúng tìm thấy một nguồn thức ăn ngon ở một địa điểm cụ thể, chúng sẽ ghi nhớ và quay lại nhiều lần. Trước đây, gấu thường bỏ chạy khi thấy con người, nhưng giờ đây chúng đã quen với sự hiện diện của con người và không còn coi họ là mối đe dọa nữa.
