Chiến thắng của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vượt xa dự đoán của nhiều nhà phân tích. Không chỉ giành được những chiến thắng tại các bang có sự cạnh tranh quyết liệt, đảng này còn đánh bại các ứng viên Cộng hòa ngay tại những địa phương vốn được xem là thành trì của đối thủ.
Kết quả cho thấy sự bất mãn ngày càng lớn của cử tri đối với Tổng thống Donald Trump và các chính sách của ông. Trong đó, những vấn đề kinh tế, đặc biệt là chi phí sinh hoạt tăng cao, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình lựa chọn của cử tri.
Làn sóng ủng hộ Đảng Dân chủ vượt dự đoán
Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy Đảng Dân chủ có nhiều khả năng đạt kết quả thuận lợi. Nhưng mức độ chiến thắng thực tế lớn hơn dự đoán, khi đảng này giành được sự ủng hộ tại cả những bang vốn có truyền thống nghiêng về Đảng Cộng hòa.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất khiến Đảng Cộng hòa thất bại là tâm lý bất mãn của cử tri đối với tình hình kinh tế và cách điều hành đất nước của Tổng thống Trump.
Các cuộc thăm dò sau bầu cử do SSRS thực hiện thay mặt một nhóm cơ quan truyền thông Mỹ cho thấy chi phí sinh hoạt là một trong những vấn đề có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định bỏ phiếu. Gần 9/10 cử tri được khảo sát cho biết giá cả sinh hoạt đóng vai trò quan trọng hoặc rất quan trọng đối với lựa chọn của họ.
Nhiều người cũng cho rằng tình hình tài chính cá nhân hiện nay tệ hơn so với hai năm trước. Gần 2/3 số cử tri được hỏi quy trách nhiệm cho ông Trump về tình trạng giá cả tăng cao. Trong khi đó, khoảng 3/4 cho biết họ tức giận hoặc không hài lòng với hướng đi hiện tại của đất nước.
Kết quả này cho thấy khoảng cách giữa những cam kết tranh cử của ông Trump và kỳ vọng thực tế của người dân.
Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, ông Trump giành chiến thắng một phần nhờ cam kết kiểm soát lạm phát và giảm gánh nặng chi phí cho các hộ gia đình. Nhưng sau khi trở lại Nhà Trắng, các chính sách thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu cùng cuộc chiến với Iran đã làm gia tăng thêm sức ép đối với nền kinh tế và đời sống người dân.
Thay vì đưa ra những thông điệp đủ sức thuyết phục về cách giảm giá hàng hóa và cải thiện thu nhập, ông Trump nhiều lần kêu gọi người Mỹ chấp nhận mức chi phí cao hơn để phục vụ các mục tiêu chính sách của chính quyền.
Những ứng viên gây thất vọng và sự quay lưng của người gốc Latinh
Thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không chỉ phản ánh những khó khăn của Đảng Cộng hòa mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng lựa chọn ứng viên của ông Trump.
Trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống đã công khai ủng hộ một số ứng viên, bất chấp những ý kiến phản đối từ các thành viên Đảng Cộng hòa tại địa phương. Nhưng nhiều người trong số này lại thất bại trong những cuộc đua mà đảng từng kỳ vọng sẽ giành chiến thắng.
Tại Nam Carolina và Bắc Carolina, các ứng viên Thượng viện được ông Trump lựa chọn là Graham và Michael Whatley đều không đạt kết quả như mong đợi. Tại Texas, Ken Paxton cũng thất bại trước đối thủ Dân chủ James Talarico.
Một diễn biến đáng chú ý khác là sự suy giảm ủng hộ dành cho ông Trump trong cộng đồng người gốc Latinh. Đây là nhóm cử tri có vai trò quan trọng tại nhiều bang, đặc biệt là những địa phương có tính cạnh tranh cao.
Trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024, ông Trump giành được gần một nửa số phiếu của cử tri gốc Latinh, tăng đáng kể so với mức khoảng 1/3 trong năm 2020. Kết quả này từng được xem là bước tiến quan trọng giúp Đảng Cộng hòa mở rộng lực lượng ủng hộ.
Nhưng chỉ hai năm sau, xu hướng đó đã đảo chiều.
Theo các cuộc thăm dò sau bầu cử, tỷ lệ ủng hộ Đảng Cộng hòa trong nhóm cử tri gốc Latinh giảm xuống còn khoảng 1/3, so với 46% trong cuộc bầu cử năm 2024. Những bất mãn liên quan đến kinh tế và chi phí sinh hoạt được xem là nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự thay đổi này.
Những kết quả trên cho thấy Đảng Dân chủ đang giành lại sự ủng hộ từ một bộ phận cử tri mà ông Trump từng thu hút thành công trong năm 2024.
Đáng chú ý, bà Gina Hinojosa sẽ trở thành nữ thống đốc gốc Latinh đầu tiên của Texas, trong khi ông Xavier Becerra sẽ trở thành thống đốc gốc Latinh đầu tiên được bầu của California. Những chiến thắng này tiếp tục cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của cộng đồng người gốc Latinh trong đời sống chính trị Mỹ.
