Các công ty chứng khoán “vừa đá bóng vừa thổi còi”
Chiều 29/4, Bộ Tài chính đã có văn trả lời một số vấn đề đang được dư luận quan tâm trong tháng 4/2022.
Theo Bộ Tài chính, nhiều nhà đầu tư cho rằng không hiểu điều gì đang xảy ra trên thị trường chứng khoán, khi các nhà đầu tư F0 khi bị đạp ngã dúi dụi trong những phiên lao dốc của thị trường chứng khoán thời gian qua.
Các công ty chứng khoán “vừa đá bóng vừa thổi còi”. (Ảnh: Minh họa)
Một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư mất niềm tin vào thị trường nằm ở sự thiếu minh bạch, bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin. Nhà đầu tư nhỏ lẻ không chỉ bị lừa dối thông tin mà còn bị chèn ép trong việc tham gia vào thị trường.
Có lẽ chỉ ở Việt Nam mới có việc các công ty chứng khoán vừa quản lý tài khoản, tư vấn lại vừa thoải mái đầu tư chứng khoán. Hành vi “vừa đá bóng vừa thổi còi” này khiến nhà đầu tư vô cùng bức xúc.
Đối với vấn đề báo chí phản ánh về hiện tượng công ty chứng khoán (CTCK) quản lý tài khoản, tư vấn lại vừa thoải mái đầu tư chứng khoán, “vừa đá bóng vừa thổi còi”, Bộ Tài chính cho rằng điều này phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo thông lệ quốc tế, CTCK được phép thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, môi giới chứng khoán và tư vấn đầu tư chứng khoán.
Khoản 1 Điều 72 Luật Chứng khoán đã quy định, CTCK được cấp phép thực hiện một, một số hoặc toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán gồm: Môi giới chứng khoán, Tự doanh chứng khoán, Bảo lãnh phát hành chứng khoán và Tư vấn đầu tư chứng khoán.
Theo Bộ Tài chính, quá trình hoạt động, CTCK được cấp phép hoạt động nghiệp vụ tự doanh, quản lý tài khoản khách hàng và tư vấn đầu tư chứng khoán có thể có xung đột lợi ích giữa CTCK và khách hàng.
Do vậy, để ngăn ngừa, Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn đã quy định hạn chế xung đột lợi ích giữa khách hàng và CTCK. Theo đó, CTCK có nghĩa vụ ưu tiên quyền lợi và bảo vệ tài sản khách hàng.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cho biết, UBCKNN thực hiện giám sát thường xuyên liên tục qua báo cáo hoặc kiểm tra tại chỗ hoạt động của các CTCK nhằm đảm bảo các CTCK hoạt động tuân thủ quy định pháp luật.
Quyết làm trong sạch thị trường
Bộ Tài chính cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) năm 2021 và những tháng đầu năm 2022 nhìn chung vẫn phát triển ổn định, khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho Chính phủ và cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, thị trường bị tác động nhất định bởi diễn biến tiêu cực trong và ngoài nước như sự gia tăng lãi suất tại Mỹ, cuộc chiến thương mại giữa các quốc gia, tình hình địa chính trị, giá dầu mỏ tăng cao, biến động trên thị trường tài chính - tiền tệ quốc tế.
Trên cơ sở công tác giám sát, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhận thấy có những mã cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch có biến động mạnh về khối lượng giao dịch, về giá, trong đó có một số biến động có dấu hiệu bất thường.
Qua ghi nhận, một số báo, tạp chí, trang thông tin điện tử cũng đã đưa thông tin về hiện tượng tăng giá của một số mã cổ phiếu trên thị trường.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính cho biết, quy định pháp luật về công tác giám sát giao dịch bất thường, xử lý các giao dịch thao túng đã được ban hành đầy đủ.
Công tác giám sát trên TTCK trước đây được chia thành 2 cấp trong đó Sở giao dịch chứng khoán là giám sát tuyến 1 có trách nhiệm giám sát dấu hiệu giao dịch bất thường, báo cáo UBCKNN, UBCKNN là giám sát tuyến 2.
Từ Luật Chứng khoán 2019, công tác giám sát giao dịch trên TTCK được nâng lên thành giám sát 23 cấp, theo đó bổ sung tuyến giám sát của công ty chứng khoán bên cạnh giám sát của Sở Giao dịch chứng khoán và UBCKNN.
Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, UBCKNN đã quyết liệt thực hiện công tác giám sát, kiểm tra và xử lý các vụ việc thao túng TTCK.
Cụ thể, UBCKNN đã có khuyến nghị và cảnh báo nhà đầu tư khi tham gia các hội nhóm chứng khoán, đang tiếp tục tăng cường giám sát, xử lý thông tin trên không gian mạng, phối hợp với các cơ quan chức năng trong phát hiện và xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm quy định của Luật Chứng khoán .
Đơn cử như vụ án Đặng Như Quỳnh đăng tải thông tin thất thiệt trên trang Facebook cá nhân gây ảnh hưởng tiêu cực đến TTCK, tháng 4/2022.
Đồng thời, UBCKNN đã tăng cường công tác giám sát, xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định giao dịch, công bố thông tin, đặc biệt là hoạt động giao dịch.
UBCKNN cũng tăng cường kiểm soát hoạt động của công ty chứng khoán, nhất là hoạt động cho vay sử dụng đòn bẩy tài chính; xử lý nghiêm công ty chứng khoán tham gia thực hiện thao túng TTCK.
Trong đó có vụ án “thao túng thị trường chứng khoán” xảy ra tại Công ty cổ phần chứng khoán Trí Việt, Công ty cổ phần Louis Holdings, tháng 4/2022.
