Các biện pháp kiểm tra bắt đầu từ nửa đêm ngày 8/8 và kéo dài đến ngày 7/9 tại các sân bay và cảng biển. Giới chức Tây Ban Nha sẽ kiểm tra ngẫu nhiên để xác minh danh tính, quốc tịch của hành khách. Với công dân các nước ngoài EU, nhà chức trách cũng sẽ kiểm tra thị thực hoặc giấy phép cư trú.
Tây Ban Nha cho biết động thái này nhằm ứng phó với "áp lực dai dẳng của làn sóng di cư bất hợp pháp" mà Ý đang đối mặt.
Động thái mới nhất làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước liên quan đến việc kiểm soát biên giới trong không gian Schengen - khu vực gồm phần lớn các nước châu Âu, nơi người dân có thể đi lại mà không phải kiểm tra biên giới nội bộ trong điều kiện bình thường.
Tuần trước, Ý đã tạm thời áp dụng các biện pháp kiểm soát đối với hoạt động đi lại liên quan đến Tây Ban Nha. Ý cho biết quyết định này được đưa ra sau khi khoảng 72.000 người di cư tràn vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha nằm ở Bắc Phi.
Chính phủ Ý cho rằng việc kiểm soát biên giới là cần thiết để bảo đảm an ninh quốc gia và ngăn ngừa những rủi ro có thể phát sinh từ dòng người di cư.
Ý dự kiến duy trì các biện pháp này ít nhất đến ngày 15/8 và có thể kéo dài hơn nếu giới chức nước này cho rằng các nguy cơ về an ninh và khủng bố vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cũng bác bỏ yêu cầu của Tây Ban Nha về việc dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát. Văn phòng Thủ tướng Ý tuyên bố Ý "không chấp nhận tối hậu thư hay mệnh lệnh từ nước ngoài" liên quan đến an ninh quốc gia và kiểm soát biên giới.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares chỉ trích quyết định của Ý, gọi đây là "một quả ngư lôi bắn vào thân tàu của sự thống nhất châu Âu".
Các biện pháp của Ý ảnh hưởng đến hoạt động đi lại bằng đường biển và đường hàng không giữa hai nước. Đặc biệt, những hành khách không phải công dân EU phải trải qua các bước kiểm tra an ninh bổ sung.
Việc hai nước lần lượt áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới cũng đặt ra câu hỏi về cách các thành viên EU cân bằng giữa quyền tự do đi lại trong khối và yêu cầu bảo đảm an ninh khi xảy ra các cuộc khủng hoảng di cư.