Chương trình Robotaxi của Tesla tại Austin, bang Texas đang vấp phải chỉ trích gay gắt sau khi các báo cáo cho thấy hãng xe điện này cố tình giấu thông tin về ba vụ tai nạn liên quan đến xe tự lái. Dù mới hoạt động chỉ hai tháng với đội xe hạn chế, chương trình đã khơi dậy lo ngại về an toàn và tính minh bạch trong công nghệ lái xe tự động.
Theo Lệnh Chung Thường trực 2021-01 (SGO), các nhà sản xuất ô tô phải báo cáo những sự cố này cho Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) trong vòng năm ngày. Tesla đã tuân thủ quy định này, nhưng chỉ một phần, khi loại bỏ những chi tiết quan trọng có thể làm rõ nguyên nhân sự cố.
Đến nay, Tesla thường tránh báo cáo các vụ tai nạn liên quan đến hệ thống tự lái thực sự, vì xe của hãng chưa đạt tiêu chuẩn SAE Level 3 trở lên, dù mang tên gọi Full Self-Driving (FSD).
Tình hình thay đổi với việc triển khai đội xe Robotaxi tại Austin, ghi nhận ba vụ tai nạn vào tháng Bảy, trong đó một vụ gây thương tích nhẹ.
Hiện chưa có cuộc điều tra nào được khởi xướng đối với những sự cố này, phần lớn do báo cáo của Tesla bị cắt xén nghiêm trọng, khiến khó xác định lỗi do tài xế hay hệ thống.
Khác với các đối thủ như Waymo, vốn công bố chi tiết đầy đủ về mọi sự cố tự lái, Tesla lại che khuất những thông tin cốt lõi trong hồ sơ gửi cơ quan chức năng.
Ước tính ban đầu cho thấy đội xe chỉ gồm khoảng một tá chiếc, chủ yếu phục vụ các influencer và cổ đông của Tesla, những người ít có khả năng chỉ trích hãng. Các xe này vẫn hoạt động dưới sự giám sát của nhân viên an toàn, sẵn sàng can thiệp, nhấn mạnh khoảng cách còn xa giữa Tesla và mục tiêu tự lái hoàn toàn.
Dù vậy, ông Elon Musk vẫn khẳng định Tesla sẽ loại bỏ nhân viên giám sát vào cuối năm nay, mà không cung cấp dữ liệu xác thực chứng minh hệ thống có thể vận hành an toàn độc lập.
Trong khi đó, NHTSA đang điều tra Tesla về nghi vấn báo cáo sai lệch dữ liệu tai nạn, làm sâu sắc thêm những nghi ngờ về tính minh bạch của hãng. Tesla thường quảng bá số km di chuyển dưới Autopilot và FSD, nhưng những con số này gây hiểu lầm vì vẫn cần tài xế con người ngồi sau vô lăng.
Vấn đề cốt lõi ở đây là lòng tin. Việc Tesla từ chối công bố dữ liệu về các trường hợp hệ thống can thiệp, vốn là chỉ số đo lường độ tin cậy của công nghệ tự lái, kết hợp với thói quen cắt xén chi tiết tai nạn, khiến công chúng rơi vào tình trạng thiếu thông tin.
Với một hãng xe tự nhận dẫn dắt cuộc cách mạng xe không người lái, sự thiếu cởi mở này thực sự đáng lo ngại. Trước khi Tesla cho phép kiểm tra độc lập dữ liệu của mình, những câu hỏi về hồ sơ an toàn sẽ chỉ ngày càng tăng, và có thể cần thêm các vụ tai nạn nghiêm trọng hơn để cơ quan quản lý hành động quyết liệt.