Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Hoàng Đạo Cương vừa ký Quyết định số 2104/QĐ-BVHTTDL về việc thăm dò, khai quật khảo cổ tại Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Theo đó, Bộ VHTT&DL cho phép Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn phối hợp với Viện Khảo cổ học thăm dò, khai quật khảo cổ tại khu vực bãi đất giữa tháp K và nhóm tháp trung tâm thuộc khu đền tháp Mỹ Sơn (xã Duy Phú, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam).
Thời gian thăm dò, khai quật diễn ra từ ngày 30/6 đến 30/11 trên diện tích 770m2. Trong đó, phần thăm dò gồm 5 hố khảo cổ (20m²) và phần khai quật chính thức chiếm 750m² với 5 hố lớn. Chủ trì thực hiện đợt khai quật khảo cổ là ông Nguyễn Văn Mạnh (Viện Khảo cổ học).
Nằm lọt giữa thung lũng bao quanh bởi đồi núi, Mỹ Sơn từng là trung tâm tôn giáo quan trọng nhất của Vương quốc Chămpa cổ, nơi quy tụ hơn 70 công trình đền tháp cùng hơn 30 bi ký cổ từ thế kỷ VII đến XIII. Nhờ giá trị văn hóa, lịch sử vượt trội, khu đền tháp Mỹ Sơn được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào tháng 12/1999.
Trong những năm qua, nhiều đợt nghiên cứu, khai quật đã được tiến hành tại đây. Gần đây nhất, vào tháng 6/2023 và tháng 3/2025, Ban Quản lý Di sản Văn hóa Mỹ Sơn cùng Viện Khảo cổ học đã thực hiện các cuộc thăm dò tại khu vực phía đông Tháp K với tổng diện tích 440m².
Những phát hiện từ đợt khai quật khảo cổ này đã hé lộ nền móng của một con đường hành lễ cổ dẫn từ Tháp K qua khu tháp E - F, cho thấy sự tồn tại của một trục kiến trúc linh thiêng chưa từng được biết đến trong lịch sử nghiên cứu di tích Mỹ Sơn.
Phát hiện này như một mảnh ghép quan trọng còn thiếu trong bức tranh tổng thể của thánh địa Mỹ Sơn. Nó không chỉ củng cố giả thuyết về sự tồn tại của một tuyến đường hành lễ tối cao dẫn vào trung tâm tín ngưỡng của người Chăm cổ, mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về quy hoạch không gian tôn giáo tại Mỹ Sơn.
Với đợt khai quật sắp tới, giới chuyên môn kỳ vọng sẽ tiếp tục giải mã những dấu tích còn ẩn giấu, từ đó hình thành bức tranh đầy đủ hơn về tổ chức kiến trúc, tín ngưỡng và đời sống tâm linh của người Chămpa cổ tại vùng đất linh thiêng này.
