Thanh Hóa: Quần thể di tích Đa Bút đang dần thành phế tích

Thanh Hóa: Quần thể di tích Đa Bút đang dần thành phế tích

(congluan.vn) - Là một trong 26 di tích vệ tinh trọng điểm của huyện Vĩnh Lộc, thế nhưng quần thể di tích Đa Bút (xã Vĩnh Tân, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa) gồm Lăng mộ Thái Phi Nguyễn Thị Ngọc Diệm và khu rồng đá đang bị quên lãng, có nguy cơ trở thành phế tích.

Di tích… “hoang”?

Có mặt tại quần thể di tích Đa Bút theo sự chỉ dẫn của cán bộ Văn hóa Phạm Trọng Đức, chúng tôi không khỏi bàng hoàng trước những gì đang hiện hữu. Trước mắt chúng tôi, khu Đền thờ bà Chúa (tức đền thờ Thái Phi Nguyễn Thị Ngọc Diệm, vợ chúa Trịnh Doanh và là mẹ chúa Trịnh Sâm) nằm trong quần thể di tích Đa Bút bị xuống cấp trầm trọng.

Khu đền thờ bà chúa Nguyễn Thị Ngọc Diễm

Tương truyền Thái Phi Ngọc Diễm là người uyên bác, bà lập ra Ngũ quy (5 quy định chấn hưng đất nước) vì thế bà được tôn xưng là bậc thánh mẫu. Ghi nhớ công ơn, lúc bà qua đời, nhân dân địa phương đã lập đền thờ. Điểm nhấn của khu đền là 12 tượng vũ sỹ, tất cả đều được tạc bằng đá nguyên khối, xanh sẫm, đứng nghiêm trang, kính cẩn thành 2 hàng, mỗi bên có 6 pho, phía cuối mỗi pho có 2 phỗng đá ở tư thế chầu đợi lệnh… Kiến trúc điêu khắc này thể hiện sự tinh xảo trong nghệ thuật điêu khắc thời Lê- Trịnh. Song cho đến thời điểm hiện tại, những pho tượng này vẫn đứng trơ trọi, dãi nắng, dầm mưa, khiến màu tượng đá bị nhạt dần theo thời gian. Chiếc sân nhỏ nhuốm màu rêu phong đang dần xuống cấp. Xung quanh Đền chưa có khuôn viên, cây cối 2 bên thưa thớt, lộn xộn.

Cùng nằm trong khu Đền thờ bà Chúa là chiếc áo quan của bà. Người làng Đa Bút kể lại rằng: “Trước kia chiếc áo quan của Bà Chúa được nằm lưng chừng núi Mông Cù, song 10 năm trước, có kẻ hám bạc vàng đã đào trộm mộ. Chúng lấy đi cánh tay trái của bà cùng với số bạc vàng, châu báu, lụa là, gấm vóc. Người dân xót thương nên đã mua chiếc áo quan khác đặt hình hài của bà và chôn lại trên núi Mông Cù. Còn chiếc quan cũ, người dân mang về thờ vọng tại khu Đền thờ của bà dưới chân núi”. Chiếc áo quan sơn son thếp vàng của Quốc Mẫu Ngọc Diễm được thờ vọng sơ sài trong một chiếc chòi nhỏ bên phía tay trái khu đền. Trên chòi có che vài tấm ngói bằng xi măng, chỉ cần một cơn mưa cũng có thể làm quan ướt, và nếu bão đến thì mái chòi bị lật tung.

Tượng Vũ Sỹ đứng canh gác giác trước đền bà Chúa,

ngày càng cũ kỹ vì sự tác động của tự nhiên.

Men theo con đường nhỏ, chúng tôi tìm đến khu rồng đá (sử sách ghi là Hành cung của nhà Trịnh). Hành cung gồm 6 con rồng đá được tạo khắc tinh xảo và xếp thành 3 bậc theo kiểu tam cấp. Bậc thứ nhất là hai con rồng nằm chầu theo lối bậc trước sân, tiếp theo chừng 5m phía trên là 1 hàng 4 con rồng nằm song song theo hướng đồng trục. Chúng tôi không tin vào những gì đang chứng kiến về khu di tích, cây cối mọc ùm tùm hết lối đi. Ngay cạnh đó, một bát hương nhỏ đặt trên phiến đá chỉ còn sót lại vài que hương nhạt màu, cũ kỹ.

Quần thể di tích khu tượng đá Đa Bút đã được công nhận là di tích văn hóa cấp tỉnh từ năm 1998, tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa có con đường chính thức để đi vào Đền. Người dân địa phương, khách tham quan muốn vào bái lễ đều phải đi qua vườn của gia đình ông Nam.

Cần được bảo vệ khẩn cấp

Ông Tống Hùng Nam (làng Đa Bút – Vĩnh Lộc) là người trực tiếp trông coi khu đền chia sẻ: “Khu đền trước nằm trong khu ruộng hoang sau khi tôi lên đây ở thì phát cỏ, dọn cây làm lại vườn tược. Tôi cùng với một số người trong địa phương, bạn bè, đồng đội đóng góp tôn tạo, trùng tu khu đền. Mặc dù được người dân trong vùng tu sửa, chỉnh trang nhưng hiện tại khu đền vẫn còn hoang sơ và ngày càng xuống cấp”.

Quần thể di tích Đa Bút không chỉ có những tác phẩm điêu khắc minh chứng độ tuyệt mỹ của nghệ thuật tạo hình độc đáo mà còn có ý nghĩa về mặt lịch sử. Nhưng dường như khu di tích này đang rơi vào quên lãng khi: “Nguồn vốn một năm chỉ được 1 đến 2 khu di tích được trùng tu, tôn tạo với số tiền từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng trên một khu di tích và nguồn kinh phí tôn tạo nhiều hay ít còn tùy vào mức độ xuống cấp của di tích” - Bà Đỗ Thị Loan - Phó phòng văn hóa huyện Vĩnh Lộc cho biết.

Khu rồng đá đang bị cây cối xung quanh che lấp

Theo như thông tin được cung cấp từ bà Loan thì mỗi năm có 1 đến 2 di tích được trùng tu, tôn tạo, và theo cách tính thông thường thì chỉ cần 5 đến 15 năm quần thể tượng đá Đa Bút sẽ có tên trong danh sách được trùng tu, tu sửa. Hơn thế, đây là 1 trong 26 khu di tích, danh lam thắng cảnh trọng điểm của huyện Vĩnh Lộc, vậy tại sao đã 16 năm ròng rã khu di tích này vẫn chưa được nhắc tên? Chúng tôi đem thắc mắc này đến trao đổi với Chủ tịch UBND xã Vĩnh Tân - ông Phạm Hùng Toan và được biết: “Xã đã có tờ trình về việc trùng tu, tôn tạo quần thể di tích”. Thế nhưng, trong khi trao đổi với bà Loan, bà lại khẳng định: “Cho đến thời điểm hiện tại, UBND xã Vĩnh Tân chưa hề có tờ trình nào về việc trùng tu, tôn tạo quần thể di tích”.

Quần thể di tích đền Bà Chúa với 12 pho tượng vũ sỹ và khu Hành cung nhà Trịnh đã được công nhận là di tích cấp tỉnh. Để quần thể di tích không rơi vào quên lãng và nguy cơ trở thành phế tích thì các cơ quan chức năng cần sớm có sự vào cuộc.

  • Phương Thảo - Hồng Hạnh

Xem thêm

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

Giáo viên có 10 thay đổi lớn về vị trí việc làm, Tổ trưởng chuyên môn được xếp là viên chức quản lý

(CLO) Lần đầu tiên Chính phủ ban hành danh mục vị trí việc làm thống nhất đối với viên chức giáo dục trên cả nước. Nghị định 232/2026/NĐ-CP không chỉ thay đổi cách quản lý đội ngũ nhà giáo mà còn tác động trực tiếp đến tuyển dụng, bổ nhiệm, bậc nghề nghiệp, tiền lương và việc sắp xếp nhân sự trong các trường học.

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

Bắt đầu 6 ngày lọc ảo toàn quốc, điểm chuẩn có thể xuất hiện từ 9/8

(CLO) Từ ngày 4 đến 9/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học bước vào giai đoạn "lọc ảo" tuyển sinh trên phạm vi toàn quốc. Sau 6 ngày xử lý dữ liệu, điểm chuẩn và danh sách trúng tuyển đợt 1 sẽ được chốt, nhiều trường có thể công bố kết quả ngay từ tối 9/8 nếu hoàn tất sớm.

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

Áp lực học tập và hồi chuông báo động về sức khỏe tâm thần học đường

(CLO) Áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình và nỗi sợ thất bại đang trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm, thậm chí nảy sinh ý nghĩ tiêu cực khi không đạt được kết quả như mong muốn. Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và hỗ trợ kịp thời, những tổn thương tâm lý này có thể để lại hậu quả lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của trẻ.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Sẵn sàng cho năm học mới 2026-2027

Từ năm học 2026–2027, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống làm bộ SGK dùng chung, tiến tới mục tiêu miễn phí sách giáo khoa cho học sinh vào năm 2030. Dự kiến đến trước ngày 15/8/2026, tất cả học sinh cả nước sẽ có đầy đủ SGK các môn học, sách bài tập theo nhu cầu.

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

Đề xuất thi tuyển hiệu trưởng thay vì chỉ bổ nhiệm

(CLO) Việc sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường học trên cả nước đang bước vào giai đoạn nước rút, song nhiều chuyên gia cho rằng, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất đầu mối mà là lựa chọn người đứng đầu đủ năng lực quản trị.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị: Tự chủ để bứt phá, hướng tới chuẩn chất lượng cao

Bước sang năm thứ ba thực hiện cơ chế tự chủ tài chính 100% chi thường xuyên, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công - Nông nghiệp Quảng Trị đang biến áp lực thành động lực đổi mới. Kiên định với mục tiêu xây dựng trường cao đẳng chất lượng cao, nhà trường đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và nâng cao chất lượng đào tạo, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm giáo dục nghề nghiệp uy tín, đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung và cả nước.

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

Hà Nội: Từ năm học 2026-2027 sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú

(CLO) Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ thay đổi cách tổ chức bữa ăn bán trú khi UBND xã, phường trực tiếp lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp thực phẩm, thay vì giao từng trường thực hiện như trước. Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc HanoiCheck, mô hình mới được kỳ vọng tạo thêm "hàng rào" kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học.

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Lễ kí kết thoả thuận giữa Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam

Ngày 29/2026, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam đã kí kết Thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số, qua đó góp phần xây dựng hệ sinh thái học liệu số chất lượng, hiện đại và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục.

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước: Từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả

Từ năm học 2026-2027, học sinh cả nước sẽ chính thức học theo một bộ sách giáo khoa thống nhất. Nhiều ý kiến cho rằng việc này tạo thuận lợi cho công tác giảng dạy, tập huấn giáo viên, sinh hoạt chuyên môn và từng bước hình thành cơ chế sử dụng sách giáo khoa tiết kiệm, hiệu quả.

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

Thi tốt nghiệp THPT trên máy tính: Thí sinh làm bài trong mạng nội bộ, không kết nối Internet

(CLO) Đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ, thí sinh làm bài trên mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036 vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trình Thủ tướng Chính phủ, nhằm hiện đại hóa kỳ thi nhưng vẫn bảo đảm an toàn, công bằng và độ tin cậy.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

Kỳ thi tốt nghiệp THPT và nghịch lý “đỗ gần hết vẫn phải thi”

(NB&CL) Bộ Giáo dục và Đào tạo ví kỳ thi tốt nghiệp THPT như khâu kiểm tra cuối cùng của một dây chuyền sản xuất: Dù 99% sản phẩm đạt chuẩn vẫn không thể bỏ qua bước đánh giá đầu ra. Theo các chuyên gia, giá trị của kỳ thi không nằm ở việc tạo ra tỷ lệ trượt cao, mà ở khả năng xác lập một chuẩn chung để đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông trên toàn quốc.

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Từ buồng lái máy xúc đến căn bếp học đường: Những cánh cửa nghề nghiệp mở ra từ Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng coi trọng kỹ năng thực hành và năng lực nghề nghiệp, giáo dục nghề nghiệp đang trở thành con đường ngắn nhất đưa người học đến việc làm bền vững. Nắm bắt xu thế đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Quảng Trị không ngừng mở rộng các ngành đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp người học vững tay nghề, tự tin lập nghiệp và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

Cỡ chữ bài viết: