Việc thay lọc gió động cơ từ lâu đã trở thành một trong những dịch vụ thường xuyên được các xưởng bảo dưỡng nhanh khuyến nghị cho khách hàng. Không ít người được cho xem những chiếc lọc gió bám đầy bụi bẩn kèm theo lời cảnh báo rằng nếu không thay sớm, mức tiêu hao nhiên liệu sẽ tăng lên đáng kể.
Tuy nhiên, với các dòng ô tô hiện đại sử dụng động cơ phun xăng điện tử, nhận định này thực tế không còn chính xác.
Theo kết quả nghiên cứu của Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge, được Bộ Năng lượng Mỹ công bố, việc thay lọc gió bị bẩn trên các động cơ phun nhiên liệu điều khiển bằng máy tính không tạo ra bất kỳ khác biệt đo lường được nào về mức tiêu thụ nhiên liệu.
Lý do nằm ở cách động cơ hiện đại quản lý hỗn hợp không khí và nhiên liệu. Khi lượng không khí đi vào động cơ giảm do lọc gió bị bít, hệ thống sẽ tự động giảm lượng nhiên liệu phun vào để duy trì tỷ lệ đốt cháy tối ưu. Vì vậy, mức tiêu hao nhiên liệu gần như không thay đổi.
Quan niệm cho rằng lọc gió bẩn làm xe tốn xăng nhiều hơn được cho là xuất phát từ thời kỳ xe sử dụng bộ chế hòa khí. Ở những động cơ cũ này, lượng nhiên liệu đi vào buồng đốt không thể điều chỉnh linh hoạt theo lượng không khí.
Khi lọc gió bị tắc, không khí giảm nhưng nhiên liệu vẫn phun đều, khiến hỗn hợp đốt cháy dư xăng và làm tiêu hao nhiên liệu tăng lên. Trên thực tế, các thử nghiệm cho thấy thay lọc gió ở xe dùng bộ chế hòa khí có thể giúp cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu, nhưng điều đó không còn đúng với xe đời mới.
Dù không giúp tiết kiệm xăng, việc thay lọc gió sạch vẫn mang lại lợi ích rõ rệt về hiệu suất. Báo cáo của Bộ Năng lượng Mỹ chỉ ra rằng thời gian tăng tốc trung bình của các xe trong nghiên cứu đã được cải thiện từ 6 đến 11% khi sử dụng lọc gió sạch.
Nguyên nhân là khi luồng không khí được lưu thông tốt hơn, động cơ có thể nạp đủ không khí và nhiên liệu, qua đó đạt công suất tối ưu hơn so với khi lọc gió bị nghẹt.
Quan trọng hơn, vai trò cốt lõi của lọc gió không nằm ở khả năng tiết kiệm nhiên liệu hay tăng tốc, mà là bảo vệ động cơ. Lọc gió giúp ngăn bụi bẩn, cát, phấn hoa và các tạp chất khác xâm nhập vào buồng đốt.
Nếu những hạt này lọt vào trong, chúng có thể gây mài mòn piston, thành xi lanh và làm hỏng cảm biến lưu lượng khí nạp. Hư hỏng ở các bộ phận này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận hành mà còn kéo theo chi phí sửa chữa rất lớn.
Trong nhiều trường hợp, cảm biến lưu lượng khí nạp bị bẩn hoặc hỏng có thể khiến xe vận hành kém ổn định, báo lỗi động cơ và làm tăng chi phí bảo dưỡng.
Nghiêm trọng hơn, bụi bẩn lọt vào buồng đốt có thể làm mòn các vòng găng piston, khiến nhiên liệu rò rỉ xuống cacte, gây hiện tượng xe xả khói, hao dầu và giảm công suất. Nếu kéo dài, động cơ có nguy cơ hư hỏng nặng và phải đại tu với chi phí lên tới hàng chục triệu đồng.
Ngoài ra, lọc gió bị tắc còn có thể khiến xe không đạt tiêu chuẩn khí thải khi kiểm định, đồng thời làm động cơ phải hoạt động trong điều kiện không tối ưu, dẫn đến hao mòn nhanh hơn.
Trong khi đó, chi phí thay một chiếc lọc gió mới thường khá thấp và thao tác thay thế cũng đơn giản, hoàn toàn có thể thực hiện trong quá trình bảo dưỡng định kỳ.
Tóm lại, với ô tô hiện đại, thay lọc gió không phải là giải pháp để giảm mức tiêu thụ nhiên liệu, nhưng lại là yếu tố quan trọng giúp xe vận hành mượt mà, tăng tốc tốt hơn và quan trọng nhất là bảo vệ động cơ về lâu dài. Đây vẫn là hạng mục bảo dưỡng cần thiết mà người sử dụng không nên bỏ qua.
