Củng cố nội lực
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 1279/QĐ-TTg về việc bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Co-opBank. Nguồn vốn được cấp từ ngân sách Nhà nước theo quy định pháp luật, thể hiện sự quan tâm của Chính phủ trong việc nâng cao năng lực tài chính cho định chế tín dụng giữ vai trò nòng cốt trong hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân. Đây không chỉ là giải pháp củng cố an toàn hệ thống tài chính hợp tác mà còn góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể trở thành thành phần kinh tế quan trọng của nền kinh tế.
Thành lập năm 1995, tiền thân là Quỹ tín dụng nhân dân Trung ương, năm 2013 chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank) đóng vai trò là ngân hàng đầu mối của hệ thống 1.172 Quỹ tín dụng nhân dân, phục vụ gần 2 triệu khách hàng tại 31/34 tỉnh, thành trên cả nước, chủ yếu là địa bàn nông nghiệp, nông thôn, trong đó nhiều thành viên vay vốn thuộc diện nghèo tại các xã vùng sâu, vùng xa đối tượng khó tiếp cận vốn vay của các tổ chức tín dụng khác. Với sứ mệnh điều hòa vốn, hỗ trợ tài chính và đảm bảo an toàn cho các Quỹ tín dụng nhân dân, Co-opBank là công cụ quan trọng thực hiện chính sách tam nông, thúc đẩy kinh tế nông thôn và hạn chế tín dụng đen.
Hiện tổng tài sản của Co-opBank là trên 61.700 tỷ đồng, chỉ bằng 1/3 tổng tài sản hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (hơn 191.000 tỷ đồng). Tính đến hết năm 2025, vốn điều lệ của ngân hàng này mới chỉ đạt gần 3.030 tỷ đồng, xấp xỉ mức vốn pháp định (3.000 tỷ đồng) và thấp nhất trong hệ thống ngân hàng. Mức này chưa bằng 1/15 vốn điều lệ các ngân hàng thương mại Nhà nước và chỉ bằng 38,5% vốn điều lệ hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân. Do đó, việc tăng vốn Nhà nước để tăng năng lực tài chính cho Co-opBank là cần thiết, nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, đảm bảo thanh khoản cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, tránh gây mất ổn định hệ thống; đồng thời cũng đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) cho ngân hàng, hiện dao động 9,2-9,7% - tiệm cận mức tối thiểu.
Trước đó, tại tờ trình xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội tháng 4/2025, về chủ trương hỗ trợ vốn Nhà nước để tăng vốn điều lệ cho Co-opBank từ nguồn ngân sách Nhà nước, thay mặt Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, theo nghị quyết của Trung ương Đảng và các quy định của pháp luật, Co-opBank thuộc đối tượng chi đầu tư phát triển của ngân sách Trung ương hằng năm.
Theo Ngân hàng Nhà nước, để đảm bảo mục tiêu CAR đạt 13,5% vào năm 2026 thì mức vốn tự có tại thời điểm ngày 31/12/2026 là 9.419 tỷ đồng (tương ứng với quy mô tài sản có rủi ro dự kiến là 69.768 tỷ đồng). Tuy nhiên, mức vốn tự có của Co-opBank ước tại ngày 31/12/2026 (trong trường hợp không được tăng vốn điều lệ) là 4.416 tỷ đồng. Theo đó, Co-opBank xác định số vốn tự có thiếu hụt là 5.000 tỷ đồng. Do đó, ngân hàng đề xuất được Nhà nước hỗ trợ vốn từ ngân sách Nhà nước để tăng vốn điều lệ nhằm bù đắp số vốn tự có thiếu hụt nêu trên.
Thực tiễn cũng cho thấy việc hỗ trợ vốn Nhà nước để tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực tài chính cho Co-opBank nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế hoạt động, thực hiện tốt sứ mệnh, chức trách, nhiệm vụ được giao trong công tác hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, liên kết hệ thống, hỗ trợ tài chính và bảo đảm cho các quỹ tổ chức tín dụng hoạt động ổn định, an toàn, phát triển bền vững… Vì vậy, việc hỗ trợ vốn Nhà nước để tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực tài chính cho Co-opBank là cần thiết, cấp bách.
Tạo thế phát triển mới
Theo ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Co-opBank, trong hơn 30 năm hoạt động, ngân hàng hoạt động theo mô hình tổ chức tín dụng là hợp tác xã, mặc dù với quy mô, năng lực tài chính còn hạn chế, không theo kịp tốc độ tăng trưởng của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân nhưng Co-opBank luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ chính trị; tích cực hỗ trợ cho hoạt động của hệ thống phát triển an toàn, ổn định, khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng, Chính phủ về việc xây dựng mô hình tổ chức tín dụng là hợp tác xã ở Việt Nam nhằm mục đích cốt lõi là tương trợ giữa các thành viên thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ và cải thiện đời sống, góp phần thực hiện chiến lược tài chính toàn diện quốc gia.
Với vai trò là “Ngân hàng của tất cả các Quỹ tín dụng nhân dân”, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận mà nhằm mục tiêu chủ yếu là liên kết hệ thống, bảo đảm an toàn, hỗ trợ hoạt động của các Quỹ tín dụng nhân dân thông qua việc hỗ trợ tài chính, điều hòa vốn và thực hiện các hoạt động ngân hàng đối với thành viên là các Quỹ tín dụng nhân dân, các Quỹ tín dụng nhân dân là thành viên chính của Co-opBank, do đó sự phát triển ổn định, bền vững của từng Quỹ tín dụng nhân dân là nền tảng để xây dựng Co-opBank vững mạnh. Ngoài nhiệm vụ chính là chăm sóc, điều hòa vốn cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, Co-opBank cũng thực hiện các dịch vụ ngân hàng như các ngân hàng thương mại như huy động vốn, cấp tín dụng, ngân hàng số… cho các khách hàng là doanh nghiệp và cá nhân.
Việc Chính phủ chính thức quyết định bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Co-opBank sẽ giúp ngân hàng nâng cao năng lực tài chính, cải thiện các chỉ tiêu an toàn vốn theo quy định của pháp luật, đồng thời tạo điều kiện mở rộng quy mô tín dụng, đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm dịch vụ và tăng khả năng hỗ trợ hệ thống quỹ tín dụng nhân dân trong những thời điểm cần thiết. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để hệ thống tài chính hợp tác đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và nhu cầu tiếp cận vốn ngày càng lớn của khu vực kinh tế tập thể.
Không chỉ có ý nghĩa về mặt tăng cường nguồn lực, việc Chính phủ phê duyệt bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Co-opBank còn được các chuyên gia đánh giá sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa đối với toàn bộ hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, qua đó góp phần khơi thông dòng vốn, nâng cao sức chống chịu của khu vực kinh tế tập thể và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), khi năng lực tài chính được tăng cường, Co-opBank sẽ có điều kiện mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao khả năng hỗ trợ các Quỹ tín dụng nhân dân cũng như cung ứng thêm nguồn vốn cho các hợp tác xã và thành viên. Điều này góp phần tạo ra dòng vốn ổn định cho khu vực kinh tế tập thể - một khu vực đang được Đảng và Nhà nước xác định là động lực quan trọng trong phát triển kinh tế bền vững.
Ông Nguyễn Quang Huy cũng cho rằng, cùng với việc tăng vốn, Co-opBank cần tiếp tục đổi mới quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và minh bạch hoạt động để phát huy hiệu quả nguồn vốn được Nhà nước đầu tư.
Ở góc độ phát triển kinh tế tập thể, nguồn vốn bổ sung sẽ tạo điều kiện để các Quỹ tín dụng nhân dân hoạt động ổn định hơn, từ đó mở rộng khả năng cung ứng tín dụng cho người dân và doanh nghiệp ở khu vực nông thôn. Đây là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tín dụng phi chính thức, đồng thời tạo thêm nguồn lực cho phát triển sản xuất, kinh doanh và xây dựng chuỗi giá trị trong nông nghiệp.
Thực tế cho thấy, hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân nhiều năm qua đã trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả tại nhiều địa phương, đặc biệt ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Nguồn vốn từ hệ thống này không chỉ phục vụ sản xuất nông nghiệp mà còn hỗ trợ phát triển ngành nghề, dịch vụ, thương mại, góp phần nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Mặt khác, việc tăng cường năng lực tài chính cho Co-opBank cũng phù hợp với chủ trương tiếp tục cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu, xây dựng hệ thống ngân hàng an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững. Khi ngân hàng của các Quỹ tín dụng nhân dân được củng cố, khả năng hỗ trợ thanh khoản, giám sát và bảo đảm an toàn cho toàn hệ thống cũng sẽ được nâng lên.
“Trong bối cảnh cả nước đang quyết tâm thực hiện các mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế tập thể trở thành những động lực quan trọng của nền kinh tế, việc Chính phủ bổ sung 5.000 tỷ đồng vốn điều lệ cho Co-opBank mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một quyết định tài chính. Đây là thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành của Nhà nước với khu vực kinh tế tập thể, tạo nền tảng để mở rộng tiếp cận tín dụng, nâng cao sức chống chịu của hệ thống tài chính hợp tác và thúc đẩy phát triển bao trùm. Với nguồn lực mới cùng quá trình đổi mới quản trị và chuyển đổi số, Co-opBank được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối dòng vốn đến khu vực nông nghiệp, nông thôn và kinh tế tập thể, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới”, vị chuyên gia nhìn nhận.
