Vào thứ Sáu tuần trước, Mỹ đã đưa ra các hạn chế mới bao gồm cấm xuất khẩu thiết bị bán dẫn của Mỹ sang Trung Quốc (áp dụng với bất kỳ đối thủ nước ngoài nào). Ngoài ra, hạn chế hàng loạt các yêu cầu về giấy phép đối với việc xuất khẩu các công cụ hoặc linh kiện của Mỹ cho các nhà máy chế tạo có trụ sở tại Trung Quốc hoặc các bộ phận tạo ra chip tiên tiến và đối với xuất khẩu các mặt hàng được sử dụng để phát triển thiết bị sản xuất chip “cây nhà lá vườn" của Trung Quốc.
Các nguồn thạo tin cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden trong tháng 10 tới sẽ chính thức mở rộng danh sách hạn chế bán cho Trung Quốc các loại chất bán dẫn dùng cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và những công cụ chế tạo chip.
ASML có trụ sở tại Hà Lan, nhà cung cấp hàng đầu về thiết bị in thạch bản để sản xuất chip, đã yêu cầu nhân viên Hoa Kỳ ngừng phục vụ khách hàng Trung Quốc. Ảnh: FT.
Do đó, các nhà cung cấp thiết bị chip hàng đầu Mỹ đã và đang tăng tốc đình chỉ bán hàng và dịch vụ cho các nhà sản xuất chất bán dẫn ở Trung Quốc do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới của Mỹ - động thái mới này đang làm gián đoạn ngành công nghiệp công nghệ Trung Quốc và hoạt động của các công ty toàn cầu.
Trong đó, các công ty sản xuất chip có vốn của Mỹ bao gồm: Lam Research, Applied Materials và KLA Corporation đều ngay lập tức phản ứng, đưa ra các biện pháp để tuân thủ các quy tắc mới.
ASML, nhà lãnh đạo toàn cầu về thiết bị sản xuất chip có trụ sở tại Hà Lan, đã yêu cầu nhân viên Mỹ ngừng phục vụ tất cả các khách hàng Trung Quốc trong khi đánh giá và nghiên cứu các biện pháp trừng phạt.
Hôm thứ Ba (11/10), Lam Research bắt đầu rút nhân viên hỗ trợ từ các nhà sản xuất chip có trụ sở tại Trung Quốc, bao gồm cả nhà sản xuất chip nhớ Yangtze Memory Technologies Corp. Họ yêu cầu nhân viên “tránh xa các cửa hàng tiêu thụ ở Trung Quốc ngay bây giờ”, một nhân viên Lam yêu cầu giấu tên cho biết độ nhạy của vấn đề. Theo Tim Archer - giám đốc điều hành của Lam Research, Mỹ đã và đang mở rộng thêm các lệnh cấm đối với thiết bị sản xuất chip bán dẫn do các công ty trong nước nhập khẩu sang Trung Quốc. Theo đó, Chính phủ Mỹ có quyền sẵn sàng từ chối Trung Quốc khi họ có nhu cầu mua thiết bị tiến tiến trong ngành sản xuất chip. Ngoài ra, hãng sản xuất này cũng đình chỉ các cuộc đàm phán bán trước với khách hàng Trung Quốc và rút nhân viên tham gia xây dựng các cửa hàng mới ở quốc gia đông dân nhất thế giới.
Căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ hiện nay đã không mấy “cơm lành canh ngọt”, sau sự kiện tại Đài Loan càng làm nóng lên các vấn đề liên quan tới ngoại giao - thương mại - chính trị. Ảnh: Sưu tầm.
Ba nguồn tin quen thuộc với tình hình này cho biết Applied Materials và KLA cũng đã ngừng cung cấp dịch vụ cho các dây chuyền sản xuất chip tiên tiến có trụ sở tại Trung Quốc.
Trích dẫn nguồn tin từ một giám đốc kinh doanh Vật liệu Ứng dụng: “Chúng tôi được thông báo rằng công ty cần thời gian để đánh giá những gì họ có thể bán ở Trung Quốc. “Sẽ không bền vững nếu chúng tôi chỉ có thể cung cấp dịch vụ mà không bán thiết bị”.
ASML, nhà cung cấp thiết bị in thạch bản hàng đầu thế giới để sản xuất chip tiên tiến đã phát đi thông điệp gửi tới nhân viên rằng: Tất cả nhân viên Mỹ - bao gồm công dân Mỹ, người có thẻ xanh và công dân nước ngoài định cư tại nước sở tại - hiện bị cấm cung cấp dịch vụ cho fabs ở Trung Quốc.
“Các nhân viên của ASML US phải hạn chế - trực tiếp hoặc gián tiếp - từ việc phục vụ, vận chuyển hoặc cung cấp hỗ trợ cho bất kỳ khách hàng nào ở Trung Quốc cho đến khi có thông báo mới,” bức thư viết. “Tất nhiên chúng tôi đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định mới,” phát ngôn viên của ASML nói thêm.
ASML thống trị thị trường hệ thống in thạch bản cực tím (EUV) tiên tiến nhất thế giới. Ảnh: Bloomberg.
Trong một tuyên bố ngày 13/10, Hiệp hội Công nghiệp Chất bán dẫn Trung Quốc cho biết rằng họ hy vọng "chính phủ Mỹ có thể điều chỉnh hành động sai lầm của mình".
Tác động ngắn hạn của các động thái mới này đối với các nhà sản xuất chip nước ngoài cơ sở ở Trung Quốc dự kiến sẽ bị hạn chế vì nếu muốn tiếp tục hoạt động họ sẽ cần sự chấp thuận từ Chính phủ Mỹ.
Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới cho hay họ đã nhận được giấy phép một năm từ phía Mỹ cho công ty sản xuất chip nhớ Nanjing fab của mình. Trong đó, nhà sản xuất chip nhớ SK Hynix (Hàn Quốc) cho biết họ sẽ không bị đình chỉ cung cấp cho các nhà sản xuất công cụ của Mỹ vì họ cũng đã được gia hạn một năm. Đối thủ lớn hơn Samsung từ chối bình luận.
Các biện pháp kiểm soát mới đang khiến ngành công nghiệp chất bán dẫn suy thoái. Trước đây, Hãng "vua chip" TSMC (Đài Loan) dường như không bị ảnh hưởng bởi nhu cầu điện thoại thông minh và máy tính cá nhân giảm mạnh, tuy nhiên từ năm 2022, nhà kinh doanh này đã cắt giảm 10% mục tiêu đầu tư vốn, cho biết giờ đây họ dự kiến chi 36 tỷ USD thay vì 40 tỷ USD được dự trù trước đó.
Công ty Đài Loan này cho biết việc điều chỉnh hàng tồn kho mạnh do nhu cầu điện thoại thông minh và PC sụt giảm có thể khiến ngành công nghiệp chip suy giảm trong năm tới, mặc dù TSMC vẫn dự kiến sẽ tăng trưởng vào năm 2023.
CC Wei, giám đốc điều hành của TSMC, cho biết đánh giá ban đầu của công ty là tác động của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với công ty sẽ "hạn chế và mọi việc đều trong tầm tay" vì họ tập trung vào các loạt chip rất cao cấp.
Lê Na (Theo FT)
