Thị trường đá quý bị vạ lây
Sau những vụ việc gây xôn xao liên quan đến thị trường kim cương thời gian qua, thị trường trang sức trong nước có dấu hiệu trầm lắng khi niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng. Không chỉ tác động đến phân khúc kim cương, sự suy giảm này còn lan sang thị trường đá quý và trang sức nói chung.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Đỗ Anh Tú, một chuyên gia trong lĩnh vực đá quý cho biết cần nhìn nhận rõ rằng kim cương và đá quý là hai lĩnh vực khác nhau, có đặc điểm, phương thức định giá và cơ chế giao dịch riêng.
Theo ông, trong khi kim cương là một loại đá quý cụ thể, thị trường đá quý bao gồm nhiều chủng loại như: Ruby, sapphire, emerald, spinel... với giá trị được quyết định bởi các yếu tố về nguồn gốc, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt và chứng thư kiểm định.
“Vì vậy, những sai phạm xảy ra ở một phân khúc không đồng nghĩa với việc toàn bộ ngành đá quý thiếu minh bạch”, ông nói.
Trên thực tế, theo ông, những lùm xùm vừa qua chủ yếu liên quan đến hoạt động kinh doanh kim cương, trong đó nổi bật nhất là nguồn gốc hàng hóa và kiểm định sản phẩm.
Trong khi đó, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có nguồn tài nguyên đá quý phong phú với nhiều loại đá có giá trị như ruby, sapphire, spinel, tourmaline... được khai thác tại một số địa phương như Yên Bái, Nghệ An, Lâm Đồng hay Gia Lai. Nhiều loại đá quý của Việt Nam được giới chuyên môn quốc tế đánh giá cao về chất lượng và màu sắc.
"Tâm lý người tiêu dùng bị ảnh hưởng là điều khó tránh khỏi sau các vụ việc vừa qua. Tuy nhiên, sự e dè chủ yếu xuất hiện ở nhóm khách hàng mới hoặc các nhà đầu tư nhỏ lẻ chưa có nhiều kinh nghiệm”, ông Tú cho biết.
Ngược lại, với những người đã tham gia thị trường đá quý nhiều năm, các biến động ngắn hạn không ảnh hưởng quá lớn đến quyết định xuống tiền của họ.
"Những người chơi lâu năm hiểu rõ giá trị của từng loại đá, nắm được quy luật của thị trường và luôn đặt yếu tố kiểm định, nguồn gốc cũng như uy tín của đơn vị kinh doanh lên hàng đầu. Vì vậy, họ không vì một số vụ việc cá biệt mà quay lưng với toàn bộ thị trường", ông Tú chia sẻ.
Đồng tình với nhận định này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, cho rằng: Những vụ việc vi phạm trong lĩnh vực vàng bạc, đá quý thời gian gần đây đã ảnh hưởng đáng kể đến niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.
Theo ông, khi lòng tin bị suy giảm, người dân sẽ thận trọng hơn trong việc mua sắm các sản phẩm đá quý, trang sức do lo ngại về chất lượng, nguồn gốc và công tác kiểm định.
“Điều này có thể khiến sức mua của nhóm hàng kim khí, đá quý giảm đáng kể, trong khi vàng vẫn được ưu tiên hơn nhờ được coi là kênh tích trữ có tính an toàn cao”, ông nói.
Tuy nhiên, vị chuyên gia cho rằng tác động này chủ yếu mang tính ngắn hạn. Khi công tác quản lý, kiểm định và minh bạch thị trường được tăng cường, niềm tin của người tiêu dùng có thể dần được khôi phục.
“Thời gian trước mắt, việc kiểm soát và lấy lại niềm tin của thị trường sẽ là thách thức không nhỏ”, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.
Không nên coi đá quý là một kênh đầu tư
Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch Hội đồng quản trị Cửu Thiên Ngọc cũng nhận định: Thị trường đá quý Việt Nam hiện nay có nhiều biến động. Sự phát triển nhanh của thị trường kéo theo nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm có giá trị sưu tầm và tích sản.
Tuy nhiên, cùng với đó là không ít thách thức như chất lượng sản phẩm không đồng đều, thông tin thiếu minh bạch, hàng đã qua xử lý và hàng giả ngày càng tinh vi.
Theo ông, hiện nay, nhiều người mua đá quý, trong đó có phỉ thúy trên mạng xã hội, hoặc thông qua các phiên livestream bán hàng. Tuy nhiên, người mua phải đối mặt với nhiều rủi ro khi sản phẩm thực nhận có thể không đúng với chất lượng được quảng cáo.
Cụ thể, với phỉ thúy, nhiều sản phẩm trên thị trường có thể đã được xử lý bằng axit để loại bỏ tạp chất, sau đó bơm keo hoặc áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm cải thiện độ trong, màu sắc và hình thức bên ngoài. Nếu không có kiến thức chuyên môn hoặc chứng thư kiểm định, người mua rất khó phân biệt giữa phỉ thúy tự nhiên và sản phẩm đã qua xử lý.
Rủi ro càng lớn khi giao dịch diễn ra qua các phiên livestream từ nước ngoài. Người mua không có điều kiện kiểm tra trực tiếp sản phẩm, đồng thời cũng gặp khó khăn trong việc khiếu nại hoặc bảo vệ quyền lợi nếu món ngọc nhận được không đúng như giới thiệu.
Do đó, ông Huy khuyến nghị người mua nên lựa chọn các đơn vị kinh doanh có uy tín, được trực tiếp xem sản phẩm, đồng thời yêu cầu chứng thư kiểm định từ các tổ chức có thẩm quyền thay vì chỉ dựa vào hình ảnh hoặc lời giới thiệu trên các phiên bán hàng trực tuyến.
Ở góc độ kinh doanh, ông Huy cũng cho rằng không nên coi ngọc phỉ thúy đơn thuần là một kênh đầu tư tài chính. Mặc dù một số sản phẩm tự nhiên có chất lượng cao và độ hiếm lớn có thể gia tăng giá trị theo thời gian, nhưng điều đó không áp dụng với mọi sản phẩm và cũng không đồng nghĩa với khả năng thanh khoản cao khi cần chuyển nhượng.
"Đối với những người thực sự yêu ngọc, họ thường không coi đây là một khoản đầu tư. Phần lớn tìm đến ngọc vì mong muốn sở hữu, yêu thích vẻ đẹp hoặc trân trọng những giá trị tinh thần mà sản phẩm mang lại", ông Huy chia sẻ.
