Chương trình do Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ văn hóa Việt Nam toàn cầu phối hợp Hội người Việt Nam tại Jeonnam - Gwangju tổ chức, nhằm tìm kiếm giải pháp thúc đẩy việc bảo tồn và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào.
Phát biểu tại sự kiện, bà Ngô Thị Thanh Mai - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao), nhấn mạnh, tiếng Việt không chỉ là nhu cầu văn hóa mà còn là nền tảng quan trọng giúp củng cố bản sắc dân tộc và gắn kết cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc ngày càng phát triển, tiếng Việt có thêm cơ hội lan tỏa, song cũng đối mặt với thách thức khi nhiều trẻ em sinh ra và lớn lên trong môi trường đa ngôn ngữ dần hạn chế khả năng sử dụng tiếng mẹ đẻ.
Trước thực tế đó, bà cho rằng cần đổi mới cách tiếp cận trong giảng dạy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phát triển các mô hình học linh hoạt kết hợp trực tuyến và trực tiếp, đồng thời tăng cường số hóa học liệu để hỗ trợ cộng đồng hiệu quả hơn.
Cùng quan điểm, ông Đặng Thanh Phương, Phó Trưởng Ban Đối ngoại nhân dân, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, khẳng định tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần duy trì sự gắn bó của người Việt ở nước ngoài với quê hương. Theo ông, việc giữ gìn tiếng Việt cần sự chung tay của toàn xã hội, từ các hội đoàn, cơ quan đại diện đến từng gia đình.
Tại tọa đàm, nhiều ý kiến từ giáo viên và phụ huynh đã phản ánh những khó khăn thực tế trong việc dạy và học tiếng Việt. Một trong những vấn đề được nhắc đến là khoảng cách ngôn ngữ giữa thế hệ trẻ và ông bà khi về nước, khiến việc biểu đạt tình cảm trở nên hạn chế. Từ đó, nhiều phụ huynh cho rằng dạy tiếng Việt không chỉ là dạy ngôn ngữ, mà còn là cách gìn giữ kết nối gia đình và ký ức quê hương.
Ở góc độ giáo viên, thách thức lớn hiện nay là thiếu học liệu phù hợp với trẻ em đa văn hóa, thiếu phương pháp giảng dạy chuyên biệt và thiếu sự kết nối giữa các lớp học trong cộng đồng. Phần lớn các lớp học vẫn hoạt động dựa trên tinh thần tự nguyện, chưa có nền tảng tổ chức bền vững.
Các chuyên gia tại tọa đàm cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới phương pháp giảng dạy. Theo đó, việc dạy tiếng Việt cần chuyển từ tiếp cận ngôn ngữ thuần túy sang tạo trải nghiệm học tập, lồng ghép tiếng Việt vào các hoạt động như kể chuyện, trò chơi và sinh hoạt văn hóa, giúp trẻ tiếp cận tự nhiên và hứng thú hơn.
GS.TS Nguyễn Minh Thuyết - Tổng Chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông 2018, cho rằng trong bối cảnh đa ngôn ngữ, việc dạy tiếng Việt cần lấy người học làm trung tâm, tăng cường các hoạt động nghe, nói, tương tác thay vì quá chú trọng ngữ pháp hay chữ viết. Việc xây dựng môi trường sử dụng tiếng Việt trong đời sống hằng ngày được xem là yếu tố then chốt để nuôi dưỡng tình yêu ngôn ngữ một cách bền vững.
Tọa đàm không chỉ dừng ở chia sẻ kinh nghiệm mà còn định hướng xây dựng hệ sinh thái giảng dạy tiếng Việt có tổ chức, liên kết. Các giải pháp trọng tâm gồm chuẩn hóa học liệu, đào tạo giáo viên, ứng dụng công nghệ và phát huy vai trò gia đình, cộng đồng. Đồng thời, nhấn mạnh sự phối hợp giữa cơ quan trong nước, đại diện ở nước ngoài và các tổ chức cộng đồng nhằm tạo nền tảng bền vững cho việc dạy và học tiếng Việt.