Theo báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARs), tính đến hết quý III/2025, trên phạm vi cả nước đang triển khai 692 dự án nhà ở xã hội, với tổng quy mô khoảng 633.559 căn hộ, tương đương 59,6% mục tiêu của Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.
Trong đó, 165 dự án đã hoàn thành, quy mô 110.436 căn, đạt 25,8% kế hoạch giai đoạn 1; tăng 91,6% so với thống kê cuối năm 2024.
Bên cạnh đó, cả nước cũng có 147 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 135.033 căn. Đồng thời, 380 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 388.090 căn.
Chỉ tính riêng 9 tháng đầu năm 2025, cả nước đã hoàn thành 43.681 căn hộ nhà ở xã hội. Dự kiến đến cuối năm 2025, sẽ hoàn thành thêm 39.245 căn.
Tuy nhiên, VARs nhận định, dù Chính phủ và các bộ ngành đã nỗ lực lớn trong việc triển khai Đề án, song với tiến độ hiện nay, mục tiêu giai đoạn 2021–2025 khó có thể hoàn thành. Tổng kết dự kiến đến cuối năm, cả nước mới đạt khoảng 149.681 căn hộ, tương đương 35% kế hoạch.
Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARs, cho rằng nguyên nhân lớn nhất khiến tiến độ nhà ở xã hội còn chậm chính là chưa có cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp tham gia.
“Cần phải xác định rằng doanh nghiệp, mục tiêu cao nhất, tiên quyết nhất là lợi nhuận. Nếu không có lợi nhuận, doanh nghiệp không thể tồn tại, càng không thể phát triển”, ông Đính nói.
Do đó, Chủ tịch VARs thẳng thắn bày tỏ quan điểm, nếu ép doanh nghiệp tham gia làm nhà ở xã hội mà không có cơ chế đảm bảo lợi nhuận tối thiểu, không giúp họ duy trì hoạt động, thì sẽ không ai dám làm.
“Đó chính là câu trả lời cho việc vì sao chúng ta đặt ra rất nhiều chỉ tiêu về phát triển nhà ở xã hội, nhưng tiến độ triển khai lại rất chậm”, ông Đính nhấn mạnh.
Ông Đính cho biết thêm, vấn đề nằm ở chỗ, Việt Nam chưa tạo ra cơ chế đủ hấp dẫn để doanh nghiệp tham gia. Muốn họ làm, phải có cách đáp ứng và dung hòa lợi ích, để doanh nghiệp thấy rõ hiệu quả, có động lực tham gia, khi đó chương trình mới có thể đi vào thực chất.
“Thực tế, không thể chỉ “chỉ định” một số doanh nghiệp đi làm nhà ở xã hội mà không đi kèm chính sách hỗ trợ cụ thể. Nếu cơ chế không rõ ràng, lợi ích không đảm bảo, thì dù có “mời gọi” đến đâu, doanh nghiệp cũng không tham gia, đó là điều chắc chắn”, ông nói.
Cũng theo quy định hiện hành, mỗi dự án nhà ở thương mại phải dành khoảng 20% quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội hoặc nhà ở vừa túi tiền. Đây vừa là nghĩa vụ pháp lý, vừa là thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, góp phần đảm bảo mục tiêu an sinh và phát triển bền vững thị trường bất động sản Việt Nam.
