Apple đang chuẩn bị kỷ niệm sinh nhật lần thứ 50 với hàng loạt hoạt động và sự kiện đặc biệt. Công ty sẽ chính thức tròn 50 tuổi vào ngày 1 tháng 4 tới đây.
Trong suốt năm thập kỷ qua, rất ít doanh nghiệp có sức ảnh hưởng sâu rộng đến cách con người sử dụng công nghệ như Apple, và hãng đã bắt đầu đánh dấu cột mốc này bằng nhiều hoạt động mang tính biểu tượng.
Một trong những động thái đáng chú ý là việc Tổng giám đốc điều hành Apple, ông Tim Cook, công bố một bức thư ngỏ trên trang chủ của công ty vào tuần trước.
Nội dung bức thư nhìn chung không gây bất ngờ, khi nhấn mạnh hành trình năm mươi năm Apple không ngừng tái định nghĩa những giới hạn của công nghệ và đưa các công cụ mạnh mẽ đến tay người dùng.
Xét tổng thể, đây là một bức thư được viết chỉn chu và đúng với hình ảnh của một trong những tập đoàn giá trị nhất thế giới.
Tuy nhiên, phần kết của bức thư lại tạo nên điểm nhấn đặc biệt. Ông Tim Cook đã khơi lại tinh thần của chiến dịch quảng cáo “Think Different” nổi tiếng ra mắt năm 1997.
Trong thư, ông viết lời tri ân dành cho “những kẻ điên rồ, những kẻ khác biệt, những người nổi loạn, những con người không chấp nhận khuôn mẫu sẵn có và luôn nhìn thế giới theo một cách khác”.
Điều đáng nói nằm ở chỗ, nếu như trong chiến dịch năm 1997, những lời lẽ này được dùng để ca ngợi các nhân vật kiệt xuất trong lịch sử như Albert Einstein, Mahatma Gandhi, Pablo Picasso hay Muhammad Ali, thì lần này, đối tượng được nhắc đến đã hoàn toàn thay đổi.
Khi đó, Apple muốn khẳng định rằng họ tạo ra các sản phẩm dành cho những con người vĩ đại ấy. Còn trong bức thư lần này, ông Tim Cook đã trực tiếp hướng thông điệp về phía người dùng.
Theo cách diễn đạt của ông, chính khách hàng của Apple mới là những kẻ khác biệt, những người dám nghĩ khác và làm khác, hay nói cách khác, chính họ là “những kẻ điên rồ”.
Rõ ràng, phát ngôn này không mang hàm ý xúc phạm. Trái lại, đây là cách ông Tim Cook nhấn mạnh một sự thay đổi tinh tế nhưng có ý nghĩa sâu sắc trong cách Apple kể câu chuyện về chính mình.
Tập đoàn công nghệ giá trị nhất thế giới, với vốn hóa vượt ba nghìn tỷ USD và mạng lưới cửa hàng bán lẻ trải rộng toàn cầu, vẫn tiếp tục xây dựng hình ảnh của một kẻ thách thức trật tự cũ.
Tuy nhiên, thay vì tự nhận vai trò đó cho mình, Apple đã chuyển giao tinh thần nổi loạn ấy cho chính khách hàng.
Cách nhìn này có thể khiến nhiều người hoài nghi. Apple từng đối đầu với những gã khổng lồ như IBM hay Microsoft và chống lại cả một ngành công nghiệp máy tính đơn điệu.
Ngày nay, Apple không còn đứng ngoài hệ thống, mà đã trở thành một phần trung tâm của nó. Việc một doanh nghiệp vận hành mảng phần cứng tiêu dùng có lợi nhuận cao nhất lịch sử lại gọi khách hàng của mình là những kẻ khác biệt rõ ràng là một câu chuyện được kể theo hướng có lợi cho chính hãng.
Dẫu vậy, vẫn tồn tại một cách diễn giải khác, và có lẽ đó mới là cách nhìn phù hợp hơn. Trong bức thư, ông Tim Cook đã đưa ra một tuyên bố mà chiến dịch của Steve Jobs năm xưa chưa từng nói thẳng.
Theo ông, sản phẩm chưa bao giờ là đích đến cuối cùng. Mỗi phát minh Apple mang đến cho thế giới chỉ là khởi đầu của một câu chuyện, còn những chương quan trọng nhất được viết nên bởi chính người dùng.
Dù yêu hay không yêu Apple, mô tả này phản ánh khá chính xác bản chất của công ty ở cột mốc 50 năm. Trong suốt nửa thế kỷ, Apple luôn khẳng định sứ mệnh của mình là tạo ra các công cụ phục vụ cho khát vọng sáng tạo của con người.
Chiếc iPhone tự thân nó không làm thay đổi thế giới, mà chính hàng tỷ con người sử dụng iPhone mới là những người tạo nên sự thay đổi đó.
Câu hỏi đặt ra là liệu Apple có thực sự tin vào điều này hay không, và niềm tin ấy có được thể hiện trong cách công ty định giá sản phẩm, đối xử với các nhà phát triển hay xử lý những vấn đề phức tạp như quyền sửa chữa thiết bị hay không.
Việc viết ra những lời đẹp đẽ trong một bức thư ngỏ là điều không quá khó, nhưng để đưa tinh thần đó vào từng quyết định kinh doanh trong suốt một thời gian dài lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Apple ngày nay đã rất khác so với công ty khởi nghiệp trong gara năm nào. Hãng cũng không còn giống với Apple của thời Macintosh, hay giai đoạn bùng nổ cùng iPod và iTunes. Sự thay đổi này phần nào là hệ quả tất yếu của việc trở thành doanh nghiệp lớn nhất thế giới trong phần lớn thập kỷ qua.
Dẫu vậy, xét trong khuôn khổ một bài phát biểu mừng sinh nhật, bức thư của ông Tim Cook đã chạm đúng vào điều cốt lõi nhất.
Thành tựu lớn nhất mà Apple từng tạo ra không chỉ là một sản phẩm cụ thể, mà là cảm hứng và sự cho phép để con người tin rằng một công cụ trong tay họ có thể trở thành điểm khởi đầu cho những điều lớn lao.
Thông điệp ấy vốn luôn tồn tại trong suốt hành trình của Apple. Chỉ là phải mất tròn 50 năm, công ty mới lựa chọn nói ra điều đó một cách trực diện và rõ ràng.
