Với phán quyết 5-4, Tòa án Tối cao Mỹ đã duy trì lệnh trước đó của Thẩm phán liên bang Amir Ali tại Washington, trong đó kêu gọi chính quyền nhanh chóng giải ngân tiền cho các nhà thầu và bên nhận tài trợ từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) và Bộ Ngoại giao cho công việc đã thực hiện trước đây của họ.
Lệnh của thẩm phán Ali ban đầu đã cho chính quyền Mỹ thời hạn đến ngày 26/2 để giải ngân khoản tiền mà chính quyền cho biết lên tới gần 2 tỷ đô la và có thể mất nhiều tuần để thanh toán đầy đủ.
Các gói hàng của USAID được chuyển phát bởi nhân viên của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mỹ. Ảnh: Cảnh sát biển Mỹ
Tổng thống Trump đã ra lệnh tạm dừng mọi hoạt động viện trợ nước ngoài trong 90 ngày ngay sau khi trở lại Nhà Trắng vào ngày 20/1. Cùng các lệnh ngừng hoạt động tiếp theo sau đó, nó dừng các hoạt động của USAID trên toàn thế giới, khiến các nỗ lực viện trợ toàn cầu của Mỹ rơi vào hỗn loạn.
Các tổ chức cứu trợ đã cáo buộc ông Trump trong các vụ kiện là vượt quá thẩm quyền theo luật liên bang và Hiến pháp Hoa Kỳ bằng cách giải thể một cơ quan liên bang độc lập và hủy bỏ khoản chi tiêu được Quốc hội Mỹ cho phép.
Trong số các nguyên đơn trong vụ kiện có Liên minh vận động vắc xin phòng chống AIDS, Mạng lưới phát triển báo chí, công ty phát triển quốc tế DAI Global và tổ chức hỗ trợ người tị nạn HIAS.
Các tổ chức viện trợ cho biết trong hồ sơ nộp lên Tòa án Tối cao vào ngày 28/2 rằng họ "sẽ phải đối mặt với tổn hại to lớn và không thể khắc phục được nếu tình trạng đóng băng tài trợ tiếp tục", cũng như nhân viên của họ và những người phụ thuộc vào công việc của họ.
Công việc do các tổ chức thực hiện "thúc đẩy lợi ích của Hoa Kỳ ở nước ngoài và cải thiện - và trong nhiều trường hợp, thực sự cứu sống - hàng triệu người trên toàn cầu. Khi làm như vậy, chúng tôi giúp ngăn chặn các vấn đề như bệnh tật và bất ổn ở nước ngoài trước khi chúng đến bờ biển của chúng ta", luật sư của các nhóm viện trợ nước ngoài viết. "Các hành động của chính phủ phần lớn đã khiến công việc này phải dừng lại".
Hai ông Donald Trump và Elon Musk đã có những bước đi mạnh mẽ để tinh giản bộ máy chính quyền liên bang. Họ đã giải thể một số cơ quan, sa thải hàng nghìn nhân viên và cả quan chức, cùng nhiều hoạt động cắt giảm khác.
Hoàng Hải (theo USC, CNN, Reuters)
