Sáng 14/9, sau 4 ngày xét xử và nghị án, TAND Thành phố Hà Nội tuyên án phúc thẩm vụ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ đối với bà Bình và bà Nguyệt.
Trước đó, bà Bình bị TAND cấp sơ thẩm tuyên 3 năm tù, bà Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Cả hai kháng cáo, đề nghị được tuyên không phạm tội.
Bà Bình bị cáo buộc đã tổ chức thu tiền dạy thêm vượt mức trần theo Quyết định 22/2013 của UBND Hà Nội.
Tại phiên phúc thẩm, vấn đề mức trần tiền học thêm tiếp tục được tranh luận. Đại diện Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp giữ quan điểm Quyết định 22/2013 quy định mức trần học phí là không phù hợp với Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Theo Thông tư 17, mức thu tiền học thêm trong nhà trường do cha mẹ học sinh và nhà trường thỏa thuận, không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tối đa.
Trong khi đó, đại diện UBND Hà Nội tại phiên tòa chưa thể khẳng định việc ban hành Quyết định 22/2013 và áp mức trần học phí có phù hợp hay không, xin thêm thời gian để báo cáo lãnh đạo và có ý kiến bằng văn bản.
Hội đồng xét xử (HĐXX) phúc thẩm cho rằng đây là tình tiết mới, có ý nghĩa then chốt trong việc xác định hành vi của các bị cáo. Cấp phúc thẩm không thể làm rõ ngay tại phiên tòa mà cần điều tra, thẩm định thêm.
Nhiều mâu thuẫn chưa được làm rõ
Theo HĐXX, hồ sơ vụ án còn ít nhất 5 nội dung mâu thuẫn, thiếu sót cần được điều tra lại.
Thứ nhất là việc xác định mức thu tiền học thêm. HĐXX cho rằng cần làm rõ Quyết định 22/2013 có thể được sử dụng làm căn cứ xác định hành vi thu vượt mức của Trường THCS Ba Đình hay không, trong bối cảnh văn bản này được xác định không phù hợp với Thông tư 17.
Đây cũng là cơ sở để xác định trường có thực sự thu vượt mức hay không và mức thu có được phụ huynh thỏa thuận hay không.
Thứ hai là mâu thuẫn về việc chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính thiệt hại.
Lời khai của hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ quản lý cho thấy có việc chia lớp theo nhóm học lực. Tuy nhiên, Phó hiệu trưởng lại khai không chia nhóm, dù chính người này trực tiếp lập một số báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện việc phân nhóm.
Theo HĐXX, những mâu thuẫn này chưa được cấp sơ thẩm làm rõ bằng đối chất đầy đủ. Một số giáo viên cũng có thay đổi lời khai về việc chia nhóm.
HĐXX nhận định, chỉ cần xác định có việc chia nhóm trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền được xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm có thể giảm đáng kể.
Thứ ba, HĐXX chỉ ra bất cập trong việc thu giữ, quản lý tài liệu, chứng cứ.
Biên bản thu giữ của Cơ quan điều tra thể hiện đã thu “bản gốc” sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, tài liệu lưu trong hồ sơ lại là bản photocopy. Cơ quan điều tra giải thích đây là lỗi đánh máy, nhưng khi được yêu cầu cung cấp bản gốc, nhà trường lại cho biết không còn quản lý.
Theo HĐXX, sự không thống nhất giữa biên bản tố tụng và tài liệu thực tế thu giữ cần được xác minh, làm rõ.
Thứ tư, kết quả điều tra có những điểm chưa thống nhất với các kết luận thanh tra trước đó.
Hồ sơ có Kết luận thanh tra số 143/2016 và 140/2016 của UBND quận Ba Đình, cùng Kết luận số 09/2021 của UBND thành phố Hà Nội về hoạt động dạy thêm, học thêm tại Trường THCS Ba Đình.
Tuy nhiên, số liệu và nội dung liên quan tổ chức dạy thêm, thu - chi tiền giữa các kết luận này có nhiều điểm chênh lệch, không thống nhất với kết quả điều tra được sử dụng trong bản án sơ thẩm.
HĐXX cho rằng cần thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan để đánh giá toàn diện, khách quan tính chất và mức độ sai phạm.
Thứ năm, hồ sơ còn phản ánh dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ và sổ sách kế toán.
Trước đó, VKSND Hà Nội cũng đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại, cho rằng còn 7 nội dung chưa được làm rõ. Theo công tố, dấu hiệu sai phạm của các bị cáo không chỉ liên quan việc thu tiền mà còn ở cơ chế quản lý, sử dụng và chi tiêu, trong đó có những khoản chưa xác định rõ.
Từ các căn cứ trên, HĐXX phúc thẩm nhận định cần hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại, làm rõ các mâu thuẫn về căn cứ pháp lý, cách tổ chức dạy thêm, số tiền thu - chi, thiệt hại và chứng cứ liên quan.
TAND Thành phố Hà Nội quyết định giao hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nhân dân khu vực I - Thành phố Hà Nội để điều tra lại theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
