Sáng 11/9, phiên phúc thẩm vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ tiếp tục với phần bào chữa cho bị cáo Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình.
Bà Bình kháng cáo kêu oan sau khi bị cấp sơ thẩm tuyên phạt 3 năm tù liên quan việc thu tiền dạy thêm cách đây hơn 10 năm. Trước đó, đại diện Viện kiểm sát cho rằng hồ sơ còn nhiều nội dung chưa được làm rõ và đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Tại tòa, bà Bình tiếp tục khẳng định mình không phạm tội và mong được tuyên vô tội.
Không bên nào nhận mình bị thiệt hại
Luật sư Trương Việt Toàn, một trong 8 luật sư bào chữa cho bà Bình cho rằng, cần xem xét lại các dấu hiệu cấu thành tội phạm, trong đó có vấn đề xác định thiệt hại và chủ thể bị thiệt hại.
Theo luật sư, bản án sơ thẩm xác định hơn 1,09 tỷ đồng là số tiền nhà trường thu chênh so với mức quy định. Ở một phần bản án, số tiền này được xác định gây thiệt hại cho cha mẹ học sinh; nhưng tại phần khác, HĐXX lại nhận định tiền thuộc nhà trường và việc chi trả cho giáo viên, chi quản lý vượt mức làm ảnh hưởng quyền lợi của trường.
Từ đó, luật sư cho rằng bản án chưa xác định thống nhất tài sản của chủ thể nào bị thiệt hại.
Ông Vũ Đình Lâm, Hội trưởng Hội Phụ huynh Trường THCS Ba Đình năm học 2013-2014 được triệu tập với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng cho rằng, học sinh được hưởng lợi từ hoạt động dạy thêm và phụ huynh không có ý kiến về mức học phí.
Luật sư dẫn lại thông tin này để lập luận rằng không có phụ huynh nào xác định mình bị thiệt hại hoặc yêu cầu hoàn trả khoản tiền trên.
Trong trường hợp xác định nhà trường là chủ thể bị thiệt hại, luật sư đề nghị làm rõ tài sản nào của trường bị giảm sút. Theo hồ sơ, đại diện nhà trường tại phiên sơ thẩm cho biết khoản tiền chưa kịp chi đã được nộp vào quỹ và trường không yêu cầu hoàn trả hơn 1,09 tỷ đồng.
Luật sư cũng cho rằng toàn bộ tiền thu được đều được nộp về trường, không có khoản tiền nào bị giữ lại hoặc chuyển ra ngoài.
Tranh luận về con số thiệt hại 1,09 tỷ đồng
Theo luật sư Toàn, số tiền hơn 1,09 tỷ đồng được xác định là thiệt hại chưa có cơ sở chắc chắn.
Một trong những căn cứ để tính số tiền này là sĩ số nhóm, lớp học thêm được xác định từ lời khai của giáo viên sau gần 10 năm. Tuy nhiên, lời khai có điểm không thống nhất, người cho rằng có chia nhóm, người nói không hoặc không nhớ rõ.
Luật sư cũng dẫn kết luận giám định của Sở Tài chính Hà Nội, cho rằng cơ quan chuyên môn chưa đủ căn cứ xác định cụ thể số tiền ngoài sổ sách kế toán và không xác định được mức thiệt hại.
“Cơ quan chuyên môn không xác định được mức thiệt hại, trong khi con số hơn 1,09 tỷ đồng được tính từ những nguồn chứng cứ chưa chắc chắn”, luật sư lập luận.
Ông Toàn đồng thời dẫn Kết luận thanh tra 143 của UBND TP Hà Nội, theo đó các khoản chi về cơ bản đúng quy định, quy chế chi tiêu nội bộ và thỏa thuận với cha mẹ học sinh. Luật sư cho rằng cần đánh giá lại kết luận này nếu cho rằng việc sử dụng tiền đã làm phát sinh thiệt hại.
Tăng thu nhập cho giáo viên có phải động cơ vụ lợi?
Một vấn đề khác được luật sư tập trung tranh luận là động cơ của bị cáo Bình.
Theo luật sư, bản án sơ thẩm vừa sử dụng việc tăng thu nhập cho giáo viên để suy ra bị cáo có “vụ lợi phi vật chất”, nhằm nâng cao uy tín, nhưng khi quyết định hình phạt lại coi mục đích cải thiện thu nhập cho giáo viên, nâng cao kiến thức cho học sinh là tình tiết giảm nhẹ.
Luật sư cho rằng hai nhận định này cần được xem xét lại.
Đối với tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, luật sư lập luận để xác định bị cáo hành động vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác phải chỉ ra lợi ích không chính đáng cụ thể mà bị cáo hướng tới, đồng thời có chứng cứ chứng minh lợi ích đó là động cơ thúc đẩy hành vi.
“Không thể chỉ vì bị cáo là hiệu trưởng và giáo viên được hưởng thêm thu nhập để suy ra động cơ nâng cao uy tín”, luật sư nêu quan điểm.
Phiên tòa tiếp tục với phần bào chữa của các luật sư. HĐXX dự kiến nghị án và tuyên án sau khi kết thúc các phần tranh tụng theo quy định.
