Bộ VHTT&DL vừa có văn bản gửi UBND tỉnh Bắc Ninh, góp ý đối với Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án phục dựng, tôn tạo di tích đồn Phồn Xương.
Trước đó, Bộ VHTT&DL nhận được tờ trình ngày 6/1/2026 của UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án phục dựng, tôn tạo di tích đồn Phồn Xương.
Sau khi nghiên cứu, Bộ VHTT&DL cho rằng, để có đủ cơ sở thẩm định theo quy định, hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi cần được bổ sung, chỉnh sửa một số nội dung quan trọng.
Trong đó, về cơ sở lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, cần làm rõ sự tuân thủ Quy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc gia đặc biệt.
Theo Bộ VHTT&DL, đồn Phồn Xương là một bộ phận quan trọng trong quần thể di tích quốc gia đặc biệt “Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế”, đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học và hiện còn lưu giữ được tư liệu, hình ảnh lịch sử.
Vì vậy, cần bổ sung tư liệu, ảnh chụp, kết quả nghiên cứu liên quan; đồng thời phân tích rõ cơ sở khoa học của phương án phục dựng, thuyết minh cụ thể phương án phục dựng các hạng mục như Cổng Bắc, Cổng Nội, Nhà ở của Đề Thám và Bà Ba, Nhà ở của Cả Trọng, Nhà tiếp khách và các công trình liên quan.
Về phương án tổng mặt bằng di tích, cần làm rõ cơ sở điều chỉnh một số hạng mục so với quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt; hạn chế tối đa việc san gạt địa hình; nghiên cứu trồng cây xanh phù hợp với cảnh quan lịch sử.
Đặc biệt, không bố trí theo kiểu vườn hoa hiện đại; các công trình xây dựng mới bố trí tại vị trí khuất tầm nhìn, không ảnh hưởng đến các hạng mục phục dựng; bổ sung hệ thống biển báo, biển chỉ dẫn và giới thiệu di tích.
“Hạn chế trồng cây xanh trang trí như vạn tuế, lộc vừng, ngâu, mẫu đơn, mộc… để bảo đảm giá trị lịch sử và yếu tố cảnh quan văn hoá của di tích”, văn bản của Bộ VHTT&DL nêu rõ.
Đối với phương án phục hồi di tích, cần làm rõ hiện trạng và phương án đối với đền thờ Bà Ba, công năng thờ tự của các công trình xây dựng mới, quy trình kỹ thuật phục dựng và phương án bố trí nội thất, trưng bày.
Bộ VHTT&DL nhấn mạnh, việc trưng bày, minh họa trong di tích cần tiếp tục được nghiên cứu, lấy ý kiến của các nhà khoa học, cơ quan chuyên môn nhằm bảo đảm tính khoa học, tính xác thực và giá trị giáo dục lịch sử.
Sau khi UBND tỉnh Bắc Ninh chỉ đạo cơ quan chức năng bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án phục dựng, tôn tạo di tích đồn Phồn Xương sẽ được gửi Bộ VHTT&DL thẩm định theo quy định của pháp luật.
