Tôn vinh cuộc đời và đóng góp của nhà văn, nhà báo Dương Thị Xuân Quý

(CLO) Đúng Ngày quốc tế phụ nữ 8/3, tại Hà Nội, Hội Nhà văn Việt Nam đã tổ chức Lễ tưởng niệm 50 năm ngày nhà văn, nhà báo, liệt sỹ Dương Thị Xuân Quý hy sinh (8/3/1969 - 8/3/2019), nhằm tưởng niệm, tôn vinh cuộc đời và đóng góp to lớn của chị với nền văn học nước nhà.

Nhà văn, nhà báo, liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý (còn có bút danh Dương Thị Minh Hương) sinh ngày 19/4/1941, trong một gia đình trí thức yêu nước tại Hà Nội. Chị được thừa hưởng truyền thống nho học của gia tộc lớn, sớm trưởng thành và là người phụ nữ có ý chí, nghị lực phi thường. Chị nhận thức sâu sắc nghề nghiệp và có trái tim nhân hậu. Năm 1961, sau khi tốt nghiệp khoa báo chí do Ban Tuyên huấn Trung ương tổ chức, chị về làm phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam khi vừa tròn 20 tuổi.

Nhà văn, nhà báo, liệt sỹ Dương Thị Xuân Quý. Ảnh: Tư liệu

Nhà văn, nhà báo, liệt sỹ Dương Thị Xuân Quý. Ảnh: Tư liệu

Là một phóng viên năng nổ, xông xáo, Dương Thị Xuân Quý luôn có mặt khắp các vùng thành thị, nông thôn miền Bắc. Tháng 3/1965, chị viết đơn tình nguyện vào Nam chiến đấu. Tháng 2/1966, chị lập gia đình. Khi giặc Mỹ ném bom miền Bắc, Dương Thị Xuân Quý luôn có mặt tại các vùng trọng điểm tuyến lửa Nghệ An, Hà Tĩnh... Tháng 4/1968, chị gửi con gái mới 16 tháng tuổi cho bà ngoại để vào chiến trường miền Nam.

Đêm 8/3/1969, Dương Thị Xuân Quý anh dũng hy sinh tại thôn Thi Thại, xã Xuyên Tân (nay là Duy Thành, huyện Duy Xuyên, Quảng Nam) trong một trận càn quét ác liệt, khi chị cùng đồng đội từ dưới hầm bí mật bò lên cố tìm cách thoát ra khỏi vòng càn.

Những hy sinh, cống hiến của Dương Thị Xuân Quý được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Liệt sĩ Dương Thị Xuân Quý được cấp bằng Tổ quốc ghi công tháng 5/1972.

Nhà báo, nhà văn Dương Thị Xuân Quý tác nghiệp ở chiến trường. Ảnh: Tư liệu

Nhà báo, nhà văn Dương Thị Xuân Quý tác nghiệp ở chiến trường. Ảnh: Tư liệu

Tại buổi lễ tưởng niệm, các nhà thơ, nhà văn, những người yêu mến nhà văn, nhà báo-liệt sỹ Dương Thị Xuân Quý đã ôn lại và “khắc họa” rõ nét chân dung về nữ nhà văn, nhà báo tài năng và có một trái tim nhân hậu. Khi cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước mở rộng ra miền Bắc, Dương Thị Xuân Quý là cây bút nhiệt tình, luôn có mặt ở những nơi khó khăn, ác liệt nhất.

Qua những chuyến đi thực tế, chất liệu báo chí đã được chuyển hóa thành chất liệu văn chương ở chị như một lẽ tự nhiên. Nhà văn, nhà báo Dương Thị Xuân Quý ra đi khi còn rất trẻ (với 28 tuổi đời) nhưng những tác phẩm thể hiện tài năng, khát vọng, ý chí và sự hy sinh phi thuờng của chị luôn còn mãi. Có 18 bút ký, truyện ngắn chị viết trong 6 năm làm báo, viết văn ở miền Bắc và trên chiến trường đã được tập hợp, giới thiệu trong cuốn sách “Dương Thị Xuân Quý - Tác phẩm và Nhật ký” do Tạp chí Văn hiến Việt Nam, Nhà xuất bản Hội Nhà văn thực hiện năm 2007.

Đặc biệt, cuốn “Nhật ký chiến trường” của Dương Thị Xuân Quý là một tác phẩm lớn của văn học đề tài chiến tranh cách mạng. Những trang nhật ký chị kể về cuộc sống ác liệt ở chiến trường và nỗi nhớ thương về con gái bé bỏng tên là Dương Hương Ly. Qua đây, chúng ta sẽ thấy, Nhà văn- Nhà báo Dương Thị Xuân Quý đã sống, chiến đấu và hi sinh như một anh hùng. Đây cũng là cuốn sách đáng đọc, gây xúc động mạnh về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc ta.

Một số tác phẩm văn học, như "Về làng" (truyện ngắn đầu tay-1960), Tập truyện ngắn “Chỗ đứng” của chị được xuất bản năm 1968 mang ý nghĩa tuyên ngôn cho lẽ sống, tâm thế của cả một thế hệ trong những năm tháng chiến đấu ác liệt và gian khổ. Truyện ngắn mang tên “Hoa rừng” ra mắt không lâu khi chị vào Liên khu Năm, đánh dấu bước tiến vững vàng về văn nghiệp của chị. Chị đã được được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật tháng 2/2007 với 2 tác phẩm "Chỗ đứng” và “Hoa rừng”.

Nữ phóng viên Dương Thị Xuân Quý và con gái Bùi Dương Hương Ly trước ngày chị vào Nam. Ảnh: Tư liệu gia đình

Nữ phóng viên Dương Thị Xuân Quý và con gái Bùi Dương Hương Ly trước ngày chị vào Nam. Ảnh: Tư liệu gia đình

Đặc biệt, nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chia sẻ: “Dương Thị Xuân Quý, một phụ nữ Thủ đô quen sống dưới ánh đèn phố thị đã âm thầm chuẩn bị cho mình một tiềm năng kỳ lạ để chọn “chỗ đứng” giữa những con người bình thường mà phi thường trong “mắt bão” chiến tranh. Chị anh dũng hy sinh khi vừa 28 tuổi. Tên tuổi, sự nghiệp của Dương Thị Xuân Quý đã đi vào ký ức của người đọc, làm vẻ vang cho thế hệ các nhà văn chống Mỹ. Chị là “đóa hoa rừng” đẹp mãi với thời gian...”.

Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết: Cuối năm 2018, Hội Nhà văn Việt Nam đã chuẩn bị hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang cho nhà văn, nhà báo - liệt sỹ Dương Thị Xuân Quý. Hy vọng chị sẽ sớm được tôn vinh xứng đáng.

PV

Xem thêm

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: