Nghị quyết 79-NQ/TW (Nghị quyết 79) của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã mở ra cơ chế thông thoáng, tạo dư địa phát triển rộng hơn cho doanh nghiệp nhà nước. Qua đó, các doanh nghiệp nhà nước có điều kiện nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng cường năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò dẫn dắt nền kinh tế quốc dân.
Dưới đây là những chia sẻ của Đại tá Mai Quốc Trưởng, Tổng giám đốc Tổng công ty Ba Son, trong cuộc trao đổi với báo chí về những cơ hội mà Nghị quyết 79 mang lại cho doanh nghiệp nhà nước.
+ Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 79-NQ/TW và ý nghĩa của Nghị quyết trong mô hình phát triển kinh tế hiện nay?
- Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị là một bước phát triển mới trong tư duy về kinh tế nhà nước. Nếu trước đây chúng ta nhấn mạnh vai trò “chủ đạo”, thì lần này Nghị quyết làm rõ hơn nội hàm của vai trò đó: kinh tế nhà nước phải tiên phong, dẫn dắt và kiến tạo phát triển.
Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết, theo tôi, là đặt yêu cầu nâng cao hiệu quả thực chất, quản trị hiện đại và cạnh tranh lành mạnh theo nguyên tắc thị trường. Nghị quyết yêu cầu khu vực này phải thực sự mạnh, thực sự hiệu quả, đủ năng lực dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược.
Điểm khác biệt của Nghị quyết 79 so với nhiều cơ chế, nghị quyết trước đây là: chuyển mạnh từ “giữ vai trò” sang “tạo động lực phát triển”; nhấn mạnh trách nhiệm giải trình, minh bạch và hiệu quả; đồng thời đặt mục tiêu cụ thể mang tầm khu vực, quốc tế. Đây là tầm nhìn dài hạn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
+ Theo ông, Nghị quyết 79 mở ra những cơ hội gì cho doanh nghiệp nhà nước? Riêng với Tổng công ty Ba Son, cơ hội đó thể hiện ra sao?
- Nghị quyết 79 mở ra ba cơ hội lớn cho doanh nghiệp nhà nước.
Thứ nhất là cơ hội về thể chế. Khi tư duy quản lý chuyển sang quản trị hiện đại, tăng phân cấp, tăng tự chủ gắn với trách nhiệm, doanh nghiệp sẽ có điều kiện chủ động hơn trong đầu tư, đổi mới công nghệ và hợp tác quốc tế.
Thứ hai là cơ hội về nguồn lực. Nhà nước sẽ tập trung nguồn lực cho các ngành, lĩnh vực then chốt, đặc biệt là công nghiệp nền tảng, công nghệ cao, quốc phòng – an ninh và kinh tế biển.
Thứ ba là cơ hội nâng tầm thương hiệu quốc gia. Khi doanh nghiệp nhà nước mạnh lên, minh bạch hơn, hiệu quả hơn, chính họ sẽ là đại diện cho hình ảnh năng lực kinh tế của đất nước.
Đối với chúng tôi, là một doanh nghiệp quốc phòng, an ninh nòng cốt, Nghị quyết 79 có ý nghĩa rất trực tiếp. Chúng tôi được xác định rõ vai trò trong hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng và công nghiệp biển quốc gia.
Điều đó tạo điều kiện để Ba Son tiếp cận công nghệ mới, tăng cường hợp tác quốc tế, từng bước làm chủ sâu hơn thiết kế và tích hợp hệ thống.
Đồng thời, Nghị quyết cũng mở ra dư địa phát triển lưỡng dụng: vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc phòng, vừa phát triển sản phẩm dân sự có giá trị gia tăng cao, góp phần thực hiện chiến lược kinh tế biển và công nghiệp hóa đất nước.
+ Tổng công ty Ba Son có kế hoạch, định hướng như thế nào để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 79?
- Chúng tôi xác định thực hiện Nghị quyết bằng hành động cụ thể, không dừng ở khẩu hiệu.
Trước hết là nâng cao năng lực quản trị theo mô hình hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong quản lý sản xuất, tài chính, vật tư, chất lượng.
Thứ hai là tập trung phát triển công nghệ lõi trong đóng mới và sửa chữa tàu quân sự; nâng cao tỷ lệ nội địa hóa; từng bước làm chủ sâu hơn thiết kế, tích hợp hệ thống.
Thứ ba là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, coi đội ngũ kỹ sư, công nhân kỹ thuật là nền tảng của sức cạnh tranh.
Thứ tư là phát triển các dự án lưỡng dụng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp biển, đóng góp vào chiến lược phát triển bền vững.
Song song với đó, Ba Son luôn giữ vững kỷ luật, kỷ cương quân đội, bảo đảm tuyệt đối an toàn, bảo mật và chất lượng trong mọi nhiệm vụ quốc phòng. Đối với chúng tôi, hiệu quả kinh tế phải đi liền với trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.
+ Nghị quyết 79 đặt mục tiêu có 50 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1–3 doanh nghiệp vào nhóm 500 lớn nhất thế giới. Ông đánh giá thế nào về mục tiêu này? Ba Son đặt mục tiêu ra sao?
- Đây là mục tiêu rất thách thức nhưng hoàn toàn có cơ sở nếu chúng ta thực sự cải cách thể chế, nâng cao quản trị và tập trung vào những lĩnh vực có lợi thế chiến lược.
Việc có nhiều doanh nghiệp nhà nước lọt vào Top 500 khu vực hay thế giới không chỉ là câu chuyện thứ hạng. Đó là thước đo về quy mô, hiệu quả, năng lực cạnh tranh và mức độ hội nhập.
Đối với Ba Son, trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng – đóng mới, sửa chữa tàu quân sự, gia công kết cấu – công trình trên biển, logistics, tiêu chí không chỉ là doanh thu mà còn là năng lực công nghệ, chất lượng, độ tin cậy chiến lược và khả năng làm chủ các hệ thống tích hợp vũ khí khí tài phức tạp.
Chúng tôi đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp đóng tàu quân sự hàng đầu khu vực, nâng cao hiệu quả và vị thế trong Đông Nam Á, từng bước xây dựng thương hiệu công nghiệp quốc phòng Việt Nam có uy tín quốc tế.
Chúng tôi không chạy theo thứ hạng bằng mọi giá. Điều quan trọng nhất là phát triển bền vững, hiệu quả, giữ vững bản chất doanh nghiệp quốc phòng và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Khi nội lực đủ mạnh, vị thế và thứ hạng sẽ là hệ quả tất yếu.
Xin cảm ơn ông!
