Bài phát biểu kéo dài khoảng 1 giờ 47 phút, dài nhất trong các bài phát biểu của một Tổng thống Mỹ trước Quốc hội. Ông Trump mở đầu bằng thông điệp lạc quan, khẳng định nước Mỹ đang bước vào “thời kỳ hoàng kim”, với các chỉ số kinh tế và vị thế quốc gia được cải thiện.
Kinh tế là trọng tâm
Trong phần lớn thời lượng đầu tiên, Tổng thống tập trung vào kinh tế và chi phí sinh hoạt, chủ đề được cử tri quan tâm trước bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Ông cho biết lạm phát và lãi suất thế chấp đang hạ nhiệt, thị trường chứng khoán và đầu tư tăng trưởng tích cực, đồng thời nhấn mạnh các chính sách cắt giảm thuế và giảm giá thuốc.
Ông cũng tái khẳng định định hướng thương mại của mình, cho rằng các mức thuế quan sẽ tiếp tục được triển khai theo cơ sở pháp lý phù hợp sau phán quyết của Tòa án Tối cao. Tổng thống nhận định chính sách thương mại hiện nay sẽ góp phần củng cố nguồn thu và sản xuất trong nước.
Điểm nhấn mang tính biểu tượng
Bài phát biểu có nhiều khoảnh khắc mang tính nghi thức và biểu tượng.
Tổng thống tuyên bố trao Huân chương Tự do Tổng thống cho thủ môn đội tuyển khúc côn cầu nam Mỹ Connor Hellebuyck, vinh danh cựu phi công hải quân thời Chiến tranh Triều Tiên E. Royce Williams và trao Huân chương Danh dự cho Chuẩn úy Eric Slover vì vai trò trong một chiến dịch liên quan đến Venezuela dưới thời Tổng thống Nicolás Maduro.
Các thành viên đội khúc côn cầu nam Mỹ, vừa giành huy chương vàng Olympic, được giới thiệu như minh chứng cho tinh thần cạnh tranh và thành tích của nước Mỹ.
Tranh luận với Đảng Dân chủ
Trong bài phát biểu, ông Trump dành một phần đáng kể để nói về nhập cư, coi đây là vấn đề an ninh quốc gia mang tính nền tảng. Ông cho rằng tình hình biên giới phía nam trong những năm trước đã tạo ra nhiều hệ lụy về an ninh và xã hội, đồng thời nhấn mạnh chính quyền hiện nay đang theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn nhằm “khôi phục trật tự và luật pháp”.
Tổng thống Mỹ kêu gọi Quốc hội ủng hộ các biện pháp siết chặt kiểm soát biên giới, tăng cường thực thi pháp luật và điều chỉnh khung pháp lý liên quan đến nhập cư. Bên cạnh đó, ông cũng đề cập tới việc thay đổi luật bầu cử, trong đó có yêu cầu xác minh danh tính cử tri, cho rằng đây là bước đi cần thiết để bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy của hệ thống bầu cử.
Trong hội trường, các nghị sĩ Cộng hòa nhiều lần đứng dậy vỗ tay ủng hộ khi Tổng thống đề cập đến các đề xuất này. Ở chiều ngược lại, phần lớn nghị sĩ Dân chủ giữ thái độ im lặng hoặc thể hiện phản ứng dè dặt. Một số gương mặt nổi bật của đảng này như Ilhan Omar, Rashida Tlaib và Al Green được ghi nhận đã thể hiện quan điểm phản đối trong hội trường.
Phản hồi chính thức của Đảng Dân chủ do Thống đốc Virginia Abigail Spanberger trình bày sau bài phát biểu. Bà tập trung vào các vấn đề chi phí sinh hoạt, dịch vụ công và tác động trực tiếp đến đời sống người dân, qua đó thể hiện cách tiếp cận ưu tiên khác biệt so với trọng tâm mà tổng thống đề cập trong Thông điệp Liên bang.
Iran và chính sách đối ngoại
Iran được nhắc đến ở phần sau của bài phát biểu. Ông Trump khẳng định Mỹ “sẽ không chấp nhận” việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, nhấn mạnh đây là lằn ranh rõ ràng trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Tổng thống cho biết Mỹ ưu tiên giải pháp ngoại giao trong xử lý hồ sơ hạt nhân Iran, song đồng thời khẳng định Washington sẽ bảo vệ các lợi ích an ninh của mình và của các đồng minh.
So với các Thông điệp Liên bang trước đây, phần dành cho các hồ sơ đối ngoại lần này được ghi nhận là ngắn gọn hơn. Những vấn đề từng thu hút nhiều sự chú ý như Ukraine, Trung Quốc hay Greenland chỉ được nhắc tới hạn chế hoặc không phải trọng tâm chính.
Cách phân bổ thời lượng này cho thấy bài phát biểu năm nay tập trung nhiều hơn vào kinh tế trong nước và các chủ đề gắn với bối cảnh chính trị nội địa, đặc biệt khi Mỹ đang bước vào giai đoạn vận động cho bầu cử giữa nhiệm kỳ.
