Bằng cách kết hợp ưu đãi thuế và miễn một số khoản thuế cho vật liệu, động thái này được xem là nỗ lực xoa dịu các nhà sản xuất ô tô trong nước – những người đang vật lộn trước rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng.
Trong chuyến thăm bang Michigan, cái nôi ngành công nghiệp ô tô Mỹ, ông Trump thông báo các nhà sản xuất có thể tạm thời “lách” mức thuế nếu tăng tỷ lệ linh kiện nội địa trong các dòng xe lắp ráp tại Mỹ.
Cụ thể, họ được phép khấu trừ thuế nhập khẩu bộ phận ô tô bằng 3,75% tổng giá bán lẻ đề xuất cho đến tháng 4/2026, và 2,5% sản lượng trong nước đến cuối tháng 4/2027.
Tổng thống Mỹ nói: “Chúng tôi chỉ muốn giúp họ. Nếu họ không nhập được linh kiện, thì không thể phạt họ”. Nhưng điều này không áp dụng cho 8 triệu xe nhập khẩu mỗi năm – những chiếc xe vẫn phải gánh thuế 25% từ tháng trước.
Các ông lớn ngành xe như Toyota, Volkswagen, Hyundai đã vận động hành lang ráo riết để phản đối chính sách mới. Nhóm Autos Drive America tuyên bố: “Lệnh của ông Trump mang lại chút hỗ trợ, nhưng cần làm nhiều hơn nữa để bảo vệ ngành công nghiệp ô tô Mỹ”.
Tuy vậy, giới chuyên gia vẫn cảnh báo sự thay đổi này không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Chủ tịch Phòng Thương mại Canada Candace Laing cảnh báo: “Chỉ có chấm dứt thuế quan mới là cách cứu ngành. Sự bất ổn cứ kéo dài sẽ khiến cả Mỹ và Canada thiệt hại”.
Trong khi đó, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick hé lộ ông vừa đạt được một thỏa thuận sơ bộ với một “cường quốc nước ngoài” để loại bỏ vĩnh viễn các mức thuế trả đũa mà ông Trump từng đe dọa áp dụng.
Thông tin này ngay lập tức tác động tích cực đến thị trường. Chỉ số S&P 500 tăng 0,6% – chuỗi tăng dài nhất kể từ tháng 11 năm ngoái – phản ánh phần nào niềm tin được vớt vát giữa cơn hỗn loạn do chính sách thương mại gây ra.
Nhưng không phải ai cũng lạc quan. “Mọi dự đoán đều đã sai”, CEO của Electrolux, Yannick Fierling, nói thẳng. “Tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu có ai dám chắc chắn về tương lai thuế quan hiện nay”.
Ông Trump từng tuyên bố sẽ đạt được 90 thỏa thuận thương mại trong vòng 90 ngày tạm ngừng thuế quan kể từ đầu tháng 4. Nhưng thực tế, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn ở mức kỷ lục. Các doanh nghiệp tiếp tục cảnh báo về tác động tiêu cực đến kế hoạch sản xuất toàn cầu.
Ông Trump sẽ phải đối mặt với một phép thử khác vào ngày mai, khi Mỹ công bố báo cáo GDP quý đầu tiên trong nhiệm kỳ mới của ông. Dự kiến, tăng trưởng chỉ đạt 0,3% – mức thấp thảm hại so với 2,4% cuối năm 2024 – phần lớn do doanh nghiệp nhập hàng ồ ạt để né thuế.
