Xã Hà Đông, huyện Đăk Đoa (Gia Lai) từ lâu được mệnh danh là “ốc đảo” bởi bao quanh bốn bề đều là đồi núi hiểm trở, người dân ở đây chỉ biết trồng mì, bắp nên kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Tương tự như những hộ dân khác, sinh ra và lớn lên ở vùng "ốc đảo" cuộc sống trước và sau khi lập gia đình của anh Đào Anh Tuấn đều không mấy khá giả.
Thậm chí dù đã vay mượn tiền nuôi thêm gà, vịt nhưng cuộc sống của 2 vợ chồng vẫn túng thiếu quanh năm. Không cam chịu cảnh nghèo đói, anh Tuấn đã lên mạng tìm kiếm một số mô hình phát triển kinh tế và rồi anh bén duyên với nghề nuôi dúi.
Từ một cặp dúi rừng, chàng trai Đào Anh Tuấn đã mở rộng trang trại dúi ở vùng "ốc đảo" Hà Đông lên hàng trăm con
Ngày ấy con vật này chưa được phát triển mạnh ở Gia Lai nên chàng trai 8X Đào Anh Tuấn phải lui tới một số tỉnh thành khác và lên mạng tìm hiểu về quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng dúi. Khi đã trang bị cho bản thân những kinh nghiệm cần thiết, anh Tuấn trở về vùng “ốc đảo” nuôi thử nghiệm 2 cặp dúi rừng. Tuy nhiên, với tập tính hoang dã của dúi rừng cùng với việc chưa có nhiều kiến thức trong việc nuôi dúi khiến chàng trai trẻ gặp nhiều khó khăn.
Thoạt nhìn, dúi khá giống với chuột
Trò chuyện với PV, anh Tuấn chia sẻ: “Việc thay đổi thời tiết từ rừng về nhà nên dúi thường xuyên bị sốc nhiệt. Để khắc phục nhược điểm này, tôi đã trang bị máy phun sương, quạt và che lưới, tưới nước lên mái tôn để duy trì nền nhiệt chuồng dúi không quá 33 độ C. Một thời gian ngắn sau đó, cặp dúi rừng bắt đầu sinh sản, phát triển. Nhận thấy con vật này đã dần thích nghi với khí hậu ở địa phương nên tôi cũng bắt đầu mua thêm con giống và mở rộng quy mô với hơn 100 chuồng”.
Thời gian đầu với tập tính hoang dã của dúi rừng cùng với việc chưa có nhiều kiến thức trong việc nuôi dúi khiến chàng trai trẻ gặp nhiều khó khăn
Nhận thấy mô hình nuôi dúi mang lại triển vọng thoát nghèo ở vùng “ốc đảo”, năm 2016 Phòng Dân tộc huyện Đăk Đoa đã hỗ trợ thêm con giống giúp anh nhân rộng số lượng. Khi được hỗ trợ con giống, anh tiếp tục vay mượn tiền xây thêm 200 chuồng lớn, đầu tư mua máy xay cám để đảm bảo nguồn thức ăn ổn định cho đàn dúi. Cuối năm 2020 trang trại của anh Tuấn đã có 400 con dúi. Trước đó, dù dịch bệnh hoành hành song anh Tuấn vẫn xuất bán hàng trăm con dúi thịt và dúi giống.
Theo anh Tuấn, dúi sinh sản rất nhanh, một năm khoảng 3 - 4 lứa, mỗi lứa khoảng 3 - 5 con. Đối với dúi thương phẩm, mỗi con có trọng lượng từ 0,8 - 1,2kg/con, giá bán dao động 400.000 - 600.000 đồng/con. Dúi giống thì tùy theo kích cỡ, thông thường có giá dao động 800.000 - 1,2 triệu đồng/con.
Dúi sinh sản rất nhanh, một năm khoảng 3 - 4 lứa, mỗi lứa khoảng 3 - 5 con
Chia sẻ về kinh nghiệm nuôi dúi, anh Tuấn cho hay: “Điều cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng khi nuôi dúi chính là xây dựng hệ thống chuồng trại. Chuồng dúi có thể xây hoặc đổ tấm bê tông gắn lại với nhau theo kích thước cao 60cm, rộng 50 cm và dài 50 cm. Chuồng phải kín gió, nên bố trí nơi ít tiếng động, không bị ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp. Khi chăm sóc dúi cần chú ý đến chu kỳ sinh sản, khoảng 6 - 7 tháng là thời điểm dúi phát dục, cần ghép đôi để dúi giao phối. Sau 15 ngày tách đôi để dúi cái dưỡng thai và sinh sản. Khi dúi sinh sản được một tháng thì tách dúi con sang chuồng nuôi thương phẩm...”.
Thịt dúi rất ngon và bổ dưỡng nên trở thành đặc sản của nhiều địa phương. Hiện nay thị trường dúi thương phẩm nguồn cung chưa đủ cầu nên giá thành dúi thịt khá cao
Cũng theo anh Tuấn, dúi là động vật hoang dã, nhưng dễ thuần chủng, dễ nuôi, ít tốn kém chi phí, không mất nhiều công chăm sóc và ít rủi ro. Đặc biệt, dúi có sức đề kháng cao nên ít bị nhiễm bệnh. Tuy nhiên vì thức ăn là tre, thân mía, bắp, cỏ voi… nên dúi dễ bị đau bụng, phải chú trọng chuẩn bị thức ăn sạch, khô ráo, phòng bệnh viêm đường ruột, bệnh ngoài da.
Hiện trung bình mỗi năm anh Tuấn xuất bán hàng trăm con dúi thịt và dúi giống, thu về hơn 80 triệu đồng sau khi đã trừ đi chi phí. Để có đầu ra ổn định, chàng trai trẻ đã chủ động liên kết tiêu thụ sản phẩm với nhiều nhà hàng, khách sạn tại nhiều địa phương. Nhờ vậy, nguồn đầu ra của anh luôn ổn định, hiện thị trường tiêu thụ thịt dúi của anh Tuấn phần lớn là Sài Gòn, Đồng Nai và các tỉnh miền Tây.
Không chỉ làm giàu cho bản thân, chàng trai 8X còn hướng dẫn người dân cách chăm sóc, nuôi dưỡng dúi với hy vọng thoát nghèo ở vùng khó
Một lãnh đạo ở xã Hà Đông nhận định: “Mô hình nuôi dúi của anh Đào Anh Tuấn là mô hình mới tại địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Vì vậy, thời gian tới, chính quyền địa phương sẽ tạo điều kiện để cá nhân này được vay vốn, tham gia các lớp tập huấn về nuôi dúi. Cùng với đó khuyến khích người dân phát triển mô hình nuôi dúi, nâng cao thu nhập”.
