Phát biểu tại phiên thảo luận chuyên đề “Trung tâm tài chính quốc tế: Làm thế nào thu hút dòng vốn toàn cầu” thuộc khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026 (ngày 27/10), Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh yêu cầu bức thiết trong việc tìm kiếm các nguồn lực tài chính mới.
Theo ông, sự đổi mới này không đơn thuần nằm ở dòng tiền cơ học, mà phải gắn liền với các phương thức hoạt động, mô hình vận hành và cách tiếp cận hiện đại.
Lãnh đạo TP.HCM cho hay đến thời điểm hiện tại, khung pháp lý cho Trung tâm tài chính Việt Nam đã cơ bản hoàn tất. Đáng chú ý, ngay trong tháng 11, quy trình và quy chế về tiếp nhận, quản lý quỹ đầu tư sẽ chính thức được ban hành.
"Các quỹ đầu tư này sẽ được thiết kế tương thích với mô hình của các trung tâm tài chính hàng đầu thế giới như Singapore, Dubai và Hồng Kông. Dựa trên nền tảng đó, chúng ta sẽ huy động đa dạng các dòng tiền, dẫn vốn trực tiếp vào nền kinh tế thực", ông Trương Minh Huy Vũ nói và cho biết trước mắt, nguồn vốn này sẽ phục vụ cho sự phát triển của TP.HCM và Đà Nẵng, sau đó mở rộng ra nhằm tăng tốc huy động nguồn lực trên phạm vi cả nước.
Bài toán 1.500 tỷ USD và sức ép "đè nặng" ngân hàng
Việc đẩy nhanh tiến độ Trung tâm tài chính là bước đi mang tính chiến lược, đặc biệt khi Việt Nam đang đối mặt với nhu cầu vốn khổng lồ trong chặng đường sắp tới.
Tham luận tại Diễn đàn, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế, cho biết để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong giai đoạn 2026-2030, quy mô vốn đầu tư của Việt Nam cần duy trì ở mức 40% GDP (đóng góp khoảng 40 - 42% cho tăng trưởng).
Theo tính toán sơ bộ, nền kinh tế cần huy động một nguồn lực khổng lồ lên tới 1.500 tỷ USD, tức khoảng 280 - 300 tỷ USD mỗi năm, với tốc độ tăng vốn đầu tư bình quân 14%/năm. Đáng nói, ngân sách nhà nước chỉ kham nổi khoảng 20 - 22% nhu cầu này. Gánh nặng 78% còn lại đang được đặt hoàn toàn lên vai khối tư nhân trong nước và dòng vốn quốc tế.
Riêng tại TP.HCM – đầu tàu kinh tế đóng góp 23,5% GDP cả nước – nhu cầu huy động vốn mỗi năm dự kiến lên tới 1,7 triệu tỷ đồng, với tỷ lệ vốn đầu tư trên GRDP được định hướng ở mức 35% đến 40%.
Tuy nhiên, hành trình khơi thông nguồn vốn đang vấp phải nhiều điểm nghẽn. Áp lực lạm phát và lãi suất cao vẫn đè nặng lên doanh nghiệp. Đáng lo ngại, sự phát triển lệch pha của hệ thống tài chính đang khiến tín dụng ngân hàng phải gánh vác quá sức.
Tính từ năm 2021 đến nay, tăng trưởng tín dụng liên tục cao hơn tốc độ huy động vốn, tạo ra mức chênh lệch gần 2 triệu tỷ đồng, khiến nỗ lực giảm lãi suất gặp rất nhiều rào cản.
Trong khi đó, các kênh dẫn vốn thay thế chưa phát huy đúng kỳ vọng. Quy mô thị trường cổ phiếu còn nhỏ, dư nợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp trên GDP thuộc nhóm thấp nhất khu vực Châu Á.
Ngoài ra, hiệu quả sử dụng vốn (hệ số ICOR) trong 5 năm qua vẫn ở mức trên 6 lần, dù đang hướng tới mục tiêu giảm còn 4,5 lần. Việc chậm ban hành khung pháp lý thử nghiệm (sandbox) cho các mô hình mới, hạ tầng dữ liệu hạn chế, tín nhiệm quốc gia thấp và rủi ro liên thông giữa thị trường tài chính với bất động sản cũng đang làm chậm nhịp độ thu hút vốn.
"Đóng gói" dự án để hút vốn ngoại
Để hóa giải áp lực đè nặng lên hệ thống ngân hàng, TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh tính cấp bách của việc vực dậy thị trường trái phiếu doanh nghiệp và mở rộng dư địa cho các quỹ đầu tư tài chính ngoài ngân sách.
Đồng thời, Việt Nam cần khai thác sâu hơn các nguồn lực từ tài chính xanh, kiều hối, du lịch, dòng vốn FDI và tận dụng cú hích khi thị trường chứng khoán được nâng hạng.
Tuy nhiên, ông Lực lưu ý việc thu hút vốn quốc tế phải được gắn liền với các chương trình, dự án cụ thể. Nếu chỉ dừng lại ở các biên bản ghi nhớ (MOU) mà chưa có dự án đủ điều kiện triển khai pháp lý, nguồn vốn rất khó chuyển thành tiền giải ngân thực tế.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng đề xuất đẩy nhanh việc phát triển thị trường tài sản số, thị trường tín chỉ carbon, quyết liệt gỡ vướng cho các dự án tồn đọng để đưa nguồn lực khổng lồ đang bị "đóng băng" trở lại nền kinh tế.
Đặc biệt, việc giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và vận hành thị trường tài chính theo đúng các nguyên tắc chuyên nghiệp, minh bạch của cơ chế thị trường sẽ là nền tảng vững chắc để củng cố niềm tin, thôi thúc người dân và doanh nghiệp sẵn sàng bỏ vốn đầu tư phát triển đất nước, TS. Lực nhấn mạnh.
