1. Trầm cảm sau sinh là gì?
Trầm cảm sau sinh (PPD) là tình trạng người phụ nữ bị rối loạn cảm xúc, thay đổi về thể chất và tâm lý, hành vi sau khi sinh con. Họ thường có suy nghĩ tiêu cực, mệt mỏi, cáu gắt, buồn chán, lo lắng nhiều vấn đề trong đời sống.
Rối loạn này dễ gặp ở bất kỳ người mẹ nào, nhưng chiếm tỷ lệ cao nhất ở phụ nữ lần đầu sinh con và bệnh thường phát triển trong vòng 1 năm đầu sau sinh. Theo nhiều thống kê, có khoảng 10-20% phụ nữ sau khi sinh rơi vào rối loạn tâm lý, trầm cảm. Trong đó có 15% trường hợp xuất hiện trầm cảm trong 3 tháng đầu sau sinh, 15 – 25% xảy ra trong năm đầu sau sinh.
Trầm cảm có thể ở mức nhẹ, vừa hoặc nặng, có thể tự khỏi, nhưng cũng có nhiều trường hợp nặng không can thiệp điều trị kịp thời dẫn đến người mẹ mất tự chủ, xuất hiện hành động tự hủy hoại bản thân, thậm chí chọn cách kết thúc sinh mệnh cả mẹ và con.
2. Nguyên nhân dẫn đến trầm cảm sau sinh
Do thay đổi về nội tiết: Sau khi sinh con, cơ thể người phụ nữ sẽ có sự suy giảm đột ngột estrogen và progestrogen. Bên cạnh đó, hormones tuyến giáp cũng giảm nhanh chóng, gây ra cảm giác mệt mỏi và trầm cảm. Điều này cũng như việc căng thẳng và thay đổi tâm trạng do nồng độ hormone thay đổi nhẹ trước mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Có tiền sử bị trầm cảm: Những mẹ đã từng bị trầm cảm trước đây hay đang điều trị loại trầm cảm khác sẽ dễ bị mắc trầm cảm sau sinh hơn người bình thường.
Mệt mỏi sau sinh nở: Sinh con chưa bao giờ là một việc dễ dàng đối với mỗi người phụ nữ. Những cơn đau và lo lắng kéo dài dẫn đến việc họ bị mất sức, dẫn đến mệt mỏi và cần một khoảng thời gian dài để hồi sức.
Cảm xúc không kiểm soát: Những phụ nữ mang thai ngoài kế hoạch và ý muốn có thể là nguyên nhân làm cảm xúc của hị bị ảnh hưởng. Thậm chí, những mẹ đã có kế hoạch mang thai thì việc bị trầm cảm là chuyện vẫn rất dễ xảy ra. Các mẹ sẽ hay buồn, giận vô cớ hay luôn cảm thấy mình không phải là người mẹ tốt. Những cảm xúc này gây cho mẹ sự tự tin và áp lực dẫn đến trầm cảm.
Đời sống không ổn định: Những người phụ nữ thiếu đi sự chăm sóc, yêu thương từ những người thân thiết, đặc biệt là người chồng hay phải trải qua những cú sốc như người thân qua đời, người thân bị bệnh nặng, chuyển chỗ ở,.. cũng là những nguyên nhân gây trầm cảm sau sinh.
3. Những dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau sinh
Thường xuyên cảm thấy buồn: Dễ nhận thấy nhất là thường xuyên cảm thấy buồn, thậm chí buồn không cần biết lý do, chỉ là trống rỗng, không còn hy vọng vào bất kỳ đều gì nữa.
Hay khóc và dễ khóc: Các mẹ bỉm bị trầm cảm sau sinh sẽ trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều nên dễ khóc hơn.
Rối loạn giấc ngủ: Khi các mẹ thấy mình mât ngủ hoặc ngủ nhiều hơn bình thường thì cũng là một trong những dấu hiệu của trầm cảm sau sinh.
Dễ cáu gắt: Dễ nổi giận, cấu kỉnh, không kiểm soát được hành vị và lời nói của mình là biểu hiện rất dễ gặp phải khi mẹ bỉm bị trầm cảm sau sinh.
Mất tập trung: Khi làm một việc gì đó, các mẹ phản ứng chậm, không thể tập trung và khó đưa ra quyết định.
Rối loạn ăn uống: Các mẹ bỉm mắc chứng trầm cảm sau sinh sẽ dễ thấy khi họ chán ăn, ăn rất ít hoặc ăn uống vô độ, không kiểm soát.
Ngại tiếp xúc với những người xung quanh: Cũng như mọi loại trầm cảm khác, khi phụ nữ mắc trầm cảm sẽ không muốn tiếp xúc với thế giới bên ngoài, xa lánh bạn bè, người thân, nặng hơn là không muốn gần gũi với con.
Không còn chăm lo cho bản thân: Bạn không còn thấy thích thú với những sở thích trước đây nữa.
Suy nghĩ tiêu cực: Xuất hiện suy nghĩ làm hại bản thân và con mình hoặc hay nghĩ về cái chết,...
