Cuộc tranh luận kéo dài gần hai giờ tại Đại hội đồng Liên hợp quốc với sự tham gia của các nhà ngoại giao, nhân viên Liên hợp quốc và đại diện các tổ chức xã hội dân sự. Sáu ứng viên đã trình bày tầm nhìn và năng lực lãnh đạo để kế nhiệm Tổng thư ký Antonio Guterres, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 31/12.
Các ứng viên gồm cựu Tổng thống Chile Michelle Bachelet, cựu Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Maria Fernanda Espinosa của Ecuador, Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi của Argentina, Tổng Thư ký Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) Rebeca Grynspan của Costa Rica, Đại sứ Guyana Carolyn Rodrigues-Birkett và cựu Tổng thống Senegal Macky Sall.
Các ứng viên đều nhấn mạnh Liên hợp quốc cần lấy lại vai trò trung tâm trong giải quyết các cuộc xung đột toàn cầu. Bà Rebeca Grynspan nói: "Trong 5 năm tới, tôi mong sẽ không còn ai hỏi tôi rằng 'Liên hợp quốc đang ở đâu?'. Đó sẽ là thước đo thành công của tôi. Tôi muốn thấy Liên hợp quốc trở lại bàn đàm phán trong các điểm nóng xung đột, tạo ra và mang lại những kết quả thực tế".
Ông Macky Sall cam kết sẽ sử dụng 100 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ "để khôi phục niềm tin và đưa Liên hợp quốc trở nên linh hoạt hơn, hiệu quả hơn, sẵn sàng lắng nghe, hành động và gắn kết mọi người". Trong khi đó, Đại sứ Guyana Carolyn Rodrigues-Birkett khẳng định: "Tôi sẽ là Tổng thư ký sẵn sàng hành động, dù đó là ở Iran, Haiti, Sudan hay Cộng hòa Dân chủ Congo".
Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng Tổng thư ký cần chủ động can thiệp khi xảy ra xung đột. Ông nói bất kỳ quốc gia thành viên nào khơi mào chiến tranh hoặc sử dụng hành động gây hấn "đều là vấn đề đủ nghiêm trọng để Tổng thư ký phải vào cuộc". Ông nhấn mạnh: "Điều chúng ta cần làm là khôi phục uy tín của Liên hợp quốc như một bên trung gian đáng tin cậy, sau đó sử dụng những công cụ hiện có".
Liên hợp quốc hiện đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về tài chính và lòng tin khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng tổ chức này chi tiêu lãng phí, hoạt động dàn trải và chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Mỹ muốn Liên hợp quốc tập trung trở lại vào sứ mệnh duy trì hòa bình và an ninh, trong khi nhiều quốc gia khác cho rằng phát triển và nhân quyền cũng cần được coi trọng.
Cựu Tổng thống Chile Michelle Bachelet khẳng định sẽ không khuất phục trước sức ép từ các nước tài trợ lớn. Bà nói: "Tôi sẽ lên tiếng mạnh mẽ bằng tất cả thẩm quyền đạo đức và trách nhiệm của mình".
Còn bà Maria Fernanda Espinosa nhấn mạnh: "Đó không phải là một khẩu hiệu mà là nguyên tắc vận hành, là kỷ luật hành động. Tôi sẽ sớm thiết lập cơ chế phòng ngừa để bộ máy Liên hợp quốc luôn sẵn sàng và chủ động ngăn chặn xung đột. Chính tôi sẽ có mặt ở đó, mang theo lá cờ của Liên hợp quốc".
Ngày 30/7, 15 thành viên Hội đồng Bảo an dự kiến tiến hành vòng bỏ phiếu kín đầu tiên để thăm dò mức độ ủng hộ các ứng viên. Ứng viên chiến thắng phải giành ít nhất 9 phiếu thuận và không bị bất kỳ thành viên thường trực nào gồm Mỹ, Anh, Trung Quốc, Pháp và Nga phủ quyết trước khi được Đại hội đồng Liên hợp quốc phê chuẩn và chính thức nhậm chức từ ngày 1/1/2027.
