Mong muốn “chết đi để được ăn”
Theo báo cáo mới nhất từ Cơ quan Cứu trợ và Hành động của Liên hợp quốc dành cho Người tị nạn Palestine (UNRWA), hệ thống nhân đạo tại đây đang trên bờ sụp đổ hoàn toàn.
Ủy viên Tổng phụ trách UNRWA, ông Philippe Lazzarini, mô tả tình hình hiện tại là “một môi trường hậu tận thế”, nơi trẻ em chết trong im lặng vì kiệt sức, và những người còn sống chỉ còn biết cầu xin được thoát khỏi địa ngục.
“Khi ngay cả những người có nhiệm vụ chăm sóc và cứu trợ người khác cũng bắt đầu ngất đi vì đói, điều đó có nghĩa là toàn bộ hệ thống nhân đạo đang sụp đổ”, ông cảnh báo.
Theo ông Lazzarini, nhiều đứa trẻ trong các trại tị nạn đã bày tỏ mong muốn “chết đi để được ăn” – bởi vì “dù ở thiên đường hay địa ngục, có thể vẫn có thức ăn, còn ở Gaza thì không”.
Dải Gaza, nơi có hơn 2,1 triệu cư dân sống chen chúc trên diện tích chỉ 365 km² – đã bị phong tỏa suốt nhiều tháng qua, kể từ khi Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào lực lượng Hamas sau vụ tấn công năm 2023 khiến 1.200 người Israel thiệt mạng và khoảng 250 người bị bắt làm con tin. Trong chiến dịch đáp trả, hơn 60.000 người Palestine đã thiệt mạng, phần lớn hạ tầng dân sự tại Gaza bị phá hủy, và nguồn tiếp tế từ bên ngoài bị chặn đứng.
Hơn 1.500 người chết khi tiếp cận viện trợ
Hiện nay, Israel chỉ cho phép vận chuyển lương thực thông qua Quỹ Nhân đạo Gaza, cơ chế hợp tác với Mỹ, vốn bị giới hạn cả về quy mô lẫn địa điểm. Tại các điểm phát lương thực, cảnh hỗn loạn và bạo lực thường xuyên xảy ra. Theo UNRWA, hơn 1.500 người đã thiệt mạng trong ba tháng qua khi cố tiếp cận thực phẩm tại các điểm phân phát.
Trong bối cảnh người dân Gaza sắp chết đói, thì khoảng 6.000 xe tải chở lương thực và hàng viện trợ hiện lại đang bị mắc kẹt tại các quốc gia láng giềng, sẵn sàng tiến vào Gaza khi được Israel cho phép.
Tình hình càng thêm căng thẳng khi cuối tuần qua, các nhóm vũ trang Hamas và thánh chiến Hồi giáo công bố video cho thấy các con tin Israel bị giam giữ trong tình trạng tiều tụy, kêu gọi được trả tự do. Thủ tướng Israel đã đề nghị Hội Chữ Thập đỏ can thiệp để đưa thực phẩm tới các con tin. Hamas tuyên bố sẽ chấp nhận đề xuất này nếu Israel mở hành lang nhân đạo cho người dân Gaza.
Nhân viên Liên hợp quốc cũng phải xin cứu đói
Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc, ông Volker Türk, tái khẳng định lời kêu gọi thả con tin và khẩn cấp mở cửa cho viện trợ nhân đạo, nhấn mạnh: “Kịch bản tồi tệ nhất – nạn đói – đang thực sự xảy ra.”
Mỗi ngày, UNRWA nhận được các tin nhắn cầu cứu từ người dân Gaza, trong đó có cả nhân viên của họ. “Tôi không biết phải trả lời họ thế nào”, ông Lazzarini chia sẻ. “Những tin nhắn ấy khiến tôi cảm thấy xấu hổ và bất lực”.
Tuần trước, hãng thông tấn AFP (Pháp), với sự hậu thuẫn của Chính phủ Pháp, đã phát đi lời kêu gọi cứu trợ lương thực khẩn cấp cho các phóng viên đang cùng gia đình mắc kẹt trong vùng chiến sự. “Chính quyền Israel đang đầu độc dân thường bằng cách bỏ đói họ – trong đó có một triệu trẻ em,” ông Lazzarini tuyên bố.
Israel đã cho phép một số quốc gia thực hiện thả hàng cứu trợ bằng đường không trong hơn một tuần qua, và tuyên bố tạm ngừng giao tranh vài giờ mỗi ngày tại một số khu vực để phục vụ mục đích nhân đạo. Jordan, UAE, Pháp và Anh đã thực hiện các đợt thả hàng lương thực, trong khi Đức thông báo sẽ thiết lập "cầu hàng không nhân đạo" tới Gaza qua lãnh thổ Jordan.
Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát cho rằng các hoạt động cứu trợ này quá tốn kém và kém hiệu quả, vì khối lượng hàng hóa chuyển đến bằng đường hàng không rất hạn chế và thiếu cơ chế giám sát chặt chẽ để bảo đảm hàng đến đúng tay người cần.
