Alibaba, người sáng lập Jack Ma, và các công ty công nghệ Trung Quốc dường như đã tích lũy quá nhiều ảnh hưởng so với ý muốn của nhà nước Trung Quốc. Ảnh: Getty Images
Một người liên quan đến vấn đề này cho biết, Chính phủ Trung Quốc muốn Alibaba Group Holding Ltd. bán một số tài sản truyền thông của mình, bao gồm cả tờ báo nổi tiếng South China Morning Post, vì lo ngại ngày càng tăng về ảnh hưởng của gã khổng lồ công nghệ đối với dư luận trong nước.
Người này cho biết Bắc Kinh bày tỏ sự nghi ngờ về việc nắm giữ phương tiện truyền thông của Alibaba trong một số cuộc họp từ năm ngoái. Người này cũng cho hay các quan chức chính phủ đặc biệt khó chịu về ảnh hưởng của công ty đối với mạng xã hội ở Trung Quốc và vai trò của công ty trong một vụ bê bối trực tuyến, liên quan đến một trong những giám đốc điều hành của công ty.
Jack Ma, người đồng sáng lập Alibaba, là trung tâm của cuộc đàn áp của chính phủ bắt đầu từ năm ngoái, nhắm vào gã khổng lồ thương mại điện tử và công ty liên kết tài chính Ant Group Co.,. Tờ The Wall Street Journal đã đưa tin trước đó rằng chính phủ Trung Quốc đang yêu cầu Alibaba phải loại bỏ các phương tiện truyền thông mà họ đang sở hữu.
Jack Ma và Alibaba đã lặng lẽ xây dựng một danh mục tài sản truyền thông phong phú trong nhiều năm, bao gồm các cửa hàng trực tuyến kiểu BuzzFeed, báo chí, các công ty sản xuất truyền hình, truyền thông xã hội và tài sản quảng cáo. Alibaba có cổ phần chính trong Weibo và Youku – một ứng dụng giống Twitter, đây là một trong những dịch vụ phát trực tuyến lớn nhất của Trung Quốc, cũng như các cửa hàng tin tức trực tuyến và báo in khác, bao gồm tờ báo nổi tiếng SCMP - tờ báo tiếng Anh hàng đầu ở Hồng Kông.
Người này cho biết cuộc thảo luận về việc bán tờ báo đã bắt đầu vào năm ngoái. Mặc dù không có người mua cụ thể nào được xác định, nhưng mọi người tin rằng một công ty Trung Quốc có thể sẽ là người mua.
Gary Liu, giám đốc điều hành của công ty báo chí SCMP đã nói với các nhân viên rằng: “Hãy yên tâm rằng cam kết của Alibaba đối với SCMP vẫn không thay đổi và tiếp tục hỗ trợ sứ mệnh và mục tiêu kinh doanh của chúng tôi”.
Đại diện của Alibaba ở Trung Quốc và Mỹ vẫn không trả lời yêu cầu bình luận liên quan đến vấn đề này.
Tờ Bloomberg News đưa tin vào tháng 2 rằng Bắc Kinh đã trở nên lo lắng về việc nắm giữ phương tiện truyền thông của Alibaba sau vụ bê bối liên quan đến Jiang Fan, khi đó là đối tác trẻ nhất của công ty thương mại điện tử này. Các bài đăng về vụ bê bối bắt đầu biến mất khỏi mạng xã hội, bao gồm cả Weibo, khiến các quan chức chính phủ phẫn nộ.
Vào thời điểm đó, Cơ quan giám sát internet của Trung Quốc đã một phạt trang tiểu blog vì đã can thiệp vào việc truyền bá các quan điểm, ý kiến. Quy mô và tốc độ mà trang web xóa các bài đăng đã làm ảnh hưởng tiêu cực đến các quan chức chính phủ Trung Quốc và hiển nhiên, các quan chức chính phủ cho rằng đây chính là sự vượt quá ranh giới mà một phương tiện truyền thông không nên làm.
Các nhà quản lý đã bị sốc về mức độ lợi ích truyền thông của công ty sau khi xem xét các khoản nắm giữ và yêu cầu công ty đưa ra một kế hoạch để cắt giảm đáng kể lợi ích mà công ty đang thu được.
Bắc Kinh lo ngại rằng Alibaba có thể sử dụng tài sản truyền thông của mình như một công cụ để kiểm soát dư luận, tạo ra một “vòng luẩn quẩn”. Ngoài ra, phương tiện truyền thông của công ty đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra những ảnh hưởng đến quan điểm của công chúng về lĩnh vực fintech mới nổi.
Cổ phiếu Weibo đã giảm 2,4% trong giao dịch tại Mỹ, trong khi cổ phiếu Hồng Kông của Alibaba ít thay đổi. Công ty truyền thông trực tuyến 36kr Holdings Inc. giảm 1,5% tại New York.
Ảnh hưởng rộng lớn của các dịch vụ truyền thông do Alibaba hậu thuẫn được coi là đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với nhà nước Trung Quốc.
Ở Trung Quốc, Ma được tôn kính là một trong những doanh nhân thành công nhất của đất nước. Nhưng vận may của ông đã suy yếu kể từ khi ông lên tiếng phản đối cách tiếp cận quy định của Trung Quốc đối với lĩnh vực tài chính.
Kẻ từ đó cho đến nay, chiến dịch kiềm chế ảnh hưởng của các ông trùm công nghệ của Trung Quốc đã được nhà nước Trung Quốc mở rộng hơn. Vào tuần trước, chính phủ Trung Quốc đã đưa ra các khoản tiền phạt đối với tập đoàn Tencent Holdings Ltd. của Pony Ma. Các nhà quản lý tài chính hàng đầu đang coi Tencent là mục tiêu tiếp theo để tăng cường giám sát sau khi kiềm chế Ant Group của Jack Ma.
Hiện vẫn chưa rõ liệu Alibaba có cần bán tất cả tài sản truyền thông của mình hay không. Tuy nhiên, bất kỳ kế hoạch nào mà Alibaba đưa ra chắc chắn đều cần nhận được sự chấp thuận của lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc.
Huy Hoàng
